Het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese Unie definitief verlaten op 1 januari 2021. De impact van de gevolgen kan je hier terugvinden.

De brexit heeft zeker ook een impact op onze culturele sector. Het vrij verkeer van personen en goederen, waar we voorheen gebruik van konden maken, is er sinds 1 januari 2021 niet meer tav het VK. Tourende bands, verkopers van muziekinstrumenten, musea die kunstwerken uitlenen aan Britse cultuurhuizen en cultuurwerkers die over de grenzen heen werken zullen rekening moeten houden met de specifieke context van de brexit. 

Nadat het VK in 2016 beslist heeft de EU te verlaten, werd een Withdrawal Agreement (WA) afgesloten. Dit terugtrekkingsakkoord, dat het vertrek van het VK uit de EU regelt, werd door beide partijen goedgekeurd. In dit terugtrekkingsakkoord werd een transitiefase afgesproken van 1 februari tot 31 december 2020. Tijdens deze periode bleef alles zo goed als hetzelfde.

Voor de periode vanaf 1 januari 2021 was er nood aan een nieuwe overeenkomst. Na maanden van onzekerheid of een harde brexit er ging komen, hebben beide partijen op 24 december 2020 een nieuw akkoord gesloten in de vorm van een Trade and Cooperation Agreement (TCA)Dit handels- en samenwerkingsakkoord regelt de toekomstige relatie tussen het VK en de EU in onder meer de handel in goederen, de mobiliteit van personen, een gelijk speelveld voor ondernemingen en de coördinatie van de sociale zekerheid. 

In dit artikel bespreken we de gevolgen van de brexit toegepast op de culturele sector. Je kan hier zowel informatie terugvinden uit de WA als uit de TCA. Door de brexit hebben we te maken met een aantal nieuwe regels en procedures

Naast de info op onze website kan je met vragen over de brexit ook terecht op de website van de Vlaamse overheid.

Ondernemingen met vragen kunnen ook terecht bij Flanders Investment & Trade. Zij hebben een helpdesk opgericht voor ondernemingen nav de brexit.

Voor specifieke vragen rond de sociale zekerheid kan je contact opnemen met RSZ Internationaal  (via het algemeen nummer van de RSZ: 02 509 59 59 of per mail via international@minsoc.fed.be) of de Dienst Overzeese Sociale Zekerheid (tel.: 02 509 90 99).

Vooraleer we dieper ingaan op de gevolgen van de brexit, even een korte briefing van de geschiedenis: wat verdwijnt er voor de Britten nu ze de EU hebben verlaten? Waarvoor staat Europa?
 

Europa: zoektocht naar vrijheden

Na de Tweede Wereldoorlog ontstaan er samenwerkingen tussen lidstaten. Met het Verdrag van Rome in 1957 wordt de Europese Economische Gemeenschap opgericht (tussen België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, West-Duitsland en Italië). Dit Verdrag laat werknemers en dienstverleners toe om zich vrij te bewegen op het grondgebied van één van deze lidstaten om daar te werken. 

In 1973 wordt de EEG omgevormd tot de Europese Gemeenschap (EG) en treedt het Verenigd Koninkrijk toe (samen met Denemarken en Ierland). In de loop van de tijd wordt de EG omgevormd naar de EU en treden tal van lidstaten toe. Op dit moment bestaat de EU uit 27 lidstaten.

Deze lidstaten maken onder andere gezamenlijke afspraken over hoe werknemers en dienstverleners in andere lidstaten kunnen werken en verblijven. Bestaande belemmeringen worden zoveel mogelijk ingeperkt om aan EU-burgers zoveel mogelijk vrijheid te laten waar ze willen wonen of werken. Binnen de Europese Unie gelden de volgende vrijheden :

  • Vrij verkeer en verblijf van personen (artikel 45 en 49 VWEU)

Werknemers van lidstaten binnen de EU hebben toegang tot de arbeidsmarkt van andere lidstaten van de EU en moeten tegen dezelfde voorwaarden kunnen werken als de inwoners van die lidstaat. EU-burgers (en hun familieleden) mogen ook vrij reizen binnen het grondgebied van de EU.

EU-burgers hebben het recht om 3 maanden op het grondgebied van een andere lidstaat te verblijven met enkel een paspoort of ID. Indien zij meer dan 3 maanden op het grondgebied van een andere lidstaat verblijven moeten zij zich meestal registreren in het gastland en over voldoende bestaansmiddelen beschikken zodat zij niet afhankelijk worden van het gastland.

  • Vrij verkeer van diensten (artikel 56 VWEU)

Een werkgever of een zelfstandige moet op gelijke voet kunnen deelnemen aan het economisch verkeer van een lidstaat. In 2006 werd de Dienstenrichtlijn ingevoerd die een rechtskader biedt om dit recht uit te oefenen.

  • Vrij verkeer van goederen (artikel 34 VWEU)

Er gelden geen douaneverplichtingen binnen de lidstaten van de Europese Unie. Zij hanteren een gemeenschappelijk buitentarief aan de buitengrenzen voor goederen die binnen de interne markt van de Europese Unie worden ingevoerd.

  • Vrij verkeer van kapitaal (artikel 63 VWEU)

Beperkingen op het verkeer van kapitaal tussen lidstaten moeten worden vermeden.
 

Schengenakkoorden

In 1985 komen 5 lidstaten (België, Nederland, Luxemburg, Duitsland en Frankrijk) tot het Schengenakkoord. Dit akkoord werd ten uitvoer gelegd in 1995 en omvat vandaag de dag volgende principes:

  • Ontstaan van een EU-burgerschap. Een EU-burger moet enkel een ID of een paspoort tonen om toelating te krijgen tot het grondgebied van een lidstaat van de Europese Unie.
  • Afschaffing van controle van personen aan de grenzen. Inwoners van de Schengenlanden moeten zich vrij kunnen bewegen binnen het territorium van deze landen. Landen binnen de Schengencode mogen tijdelijk opnieuw controles invoeren aan de binnengrenzen in geval van ernstige bedreiging van de openbare orde of nationale veiligheid van een land. 
  • Een gemeenschappelijk visumbeleid wordt ingevoerd in het Schengengebied voor personen van buiten Schengen die zich tijdelijk (kort verblijf) op het Schengengebied willen begeven. Eén visum voor het hele Schengengebied: visum type C.
  • Oprichting van een Schengen-Informatiesysteem waarin gegevens van criminelen of personen die een gevaar vormen voor de openbare orde worden opgenomen. Politiekorpsen ondersteunen elkaar bij het opsporen en voorkomen van misdrijven.

In de loop van de tijd werd het Schengengebied uitgebreid tot de volgende landen:
•    België
•    Duitsland 
•    Frankrijk 
•    Luxemburg 
•    Nederland 
•    Portugal 
•    Spanje
•    Italië
•    Oostenrijk 
•    Griekenland  
•    Denemarken 
•    Finland
•    Zweden 
•    Noorwegen 
•    IJsland
•    Estland 
•    Letland 
•    Litouwen 
•    Slowakije 
•    Hongarije 
•    Polen 
•    Tsjechië 
•    Slovenië 
•    Malta 
•    Zwitserland 
•    Liechtenstein

Een aantal landen van de Europese Unie behoren niet tot de Schengen: Bulgarije, Cyprus, Kroatië en Roemenië. De onderdanen van deze landen kunnen zich wel beroepen op de vrijheden van de Europese Unie (zie boven).

Een aantal landen van buiten de EU behoren wel tot Schengen: Zwitserland, Noorwegen, Ijsland, Liechtenstein. Hoewel de onderdanen van deze landen geen Unieburgers zijn kunnen zij zich vrij verplaatsen binnen het grondgebied van de Schengenlanden. 
 

Speciale status: het VK

Een speciale status werd toegewezen aan 2 lidstaten: het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Zij hadden binnen de EU de keuze om bepaalde zaken die binnen de EU beslist werden al dan van toepassing te verklaren (opt-in of opt-out).

In verband met het Schengenakkoord werkten zij enkel samen in het kader van justitiële en politiële samenwerking in strafzaken (gebruik makende van hun opt-in recht). Het VK nam dus niet deel aan het in achterwege laten van controles aan de grenzen of het visumbeleid. Concreet had dit als gevolg dat als je naar het VK wou reizen, je vroeger ook al een paspoortcontrole moest doorstaan. De controles waren in de praktijk echter zeer laks waardoor je dit niet aanvoelde. Het VK maakte ook geen gebruik van het Schengenvisum. Zij hadden hiervoor een eigen visumbeleid. Derdelanders (landen die geen deel uitmaken van de EU) moeten een eigen visumprocedure in het VK doorlopen. 

Aangezien het VK wel tot de EU behoorde maar niet tot het Schengengebied, konden Britten zich beroepen op de vrijheden van de Europese Unie en hadden EU-burgers ook gemakkelijk toegang tot het grondgebied van het VK omwille van het vrij verkeer van personen.

Dit leidde in de praktijk tot spanningen. Onder andere omwille van de instroom van nieuwkomers en de terroristische aanslagen van de voorbije jaren, wenst het VK meer controle uit te oefenen op wie tot haar grondgebied toegang heeft. 
 

To deal or not to deal

In een referendum van juni 2016 hebben de kiezers van het Verenigd Koninkrijk beslist om de EU te verlaten. De brexit zou een feit worden. In een eerder artikel hebben we reeds gecommuniceerd over de stavaza over de brexit en de gevolgen met of zonder deal.

Nadat het VK aangegeven had de EU te verlaten werd er een terugtrekkingsakkoord afgesloten. De Withdrawal Agreement (WA) zorgt voor een ordelijke afhandeling van de terugtrekking van het VK en voorziet in een transitiefase van 1 februari 2020 tot 31 december 2020. In het algemeen wijzigde er in deze periode amper iets. Het Europese recht bleef van toepassing.

Je kan de Withdrawal Agreement hier nalezen.

Op 24 december 2020 bereikten het VK en de EU een nieuw akkoord. Dit samenwerkingsakkoord werd bekrachtigd in de Trade and Cooperation Agreement (TCA). Aangezien het akkoord pas eind december tot stand kwam is er vandaag de dag nog eerst sprake van een voorlopige uitwerking van het akkoord sinds 1 januari 2021. Het Europees Parlement moet het akkoord nog goedkeuren voordat het finaal in werking kan treden. In afwachting van deze procedure werd beslist om het TCA al voorlopig in werking te laten treden. Verwacht wordt dat het akkoord formeel goedgekeurd wordt in de volgende maanden.

Je kan de Trade and Cooperation Agreement hier nalezen.

Deal: Trade and Cooperation Agreement

Om de gevolgen van de brexit te bespreken maken we een onderscheid tussen de situatie van een Belgische cultuurwerker die naar het Verenigd Koninkrijk gaat om daar te werken en de omgekeerde situatie van een Brit die naar België komt. Britse burgers moeten bij hun verplaatsing rekening houden met het recht van een lidstaat waar zij naartoe gaan. We bespreken achtereenvolgens de gevolgen op het vlak van het verblijfsrecht, de mogelijkheid om te werken, sociale zekerheid en de belastingen.

Tussen 1 februari 2020 en 31 december 2020 zijn de bepalingen van de Withdrawal Agreement (= terugtrekkingsakkoord) van toepassing. Opgelet: de WA kan ook nog van toepassing zijn op situaties waarbij er sprake is van een ononderbroken tewerkstelling die dateert van voor 31 december 2020.

Voor de periode na 1 januari 2021 zijn de bepalingen van de Trade and Cooperation Agreement (= samenwerkingsakkoord) van toepassing.

Brit (cultuurwerker) komt naar België

A.    Verblijfsrecht

Door de brexit behoort het VK niet meer tot de EU. Hierdoor kunnen Britten zich niet meer beroepen op het vrij personenverkeer (vrijheid binnen de EU). Het VK wordt sinds 1 januari 2021 gezien als een ‘derde land’. We spreken van een derde land als het land niet tot de EU behoort. Derdelanders kunnen tijdelijk toegang krijgen tot het grondgebied van de Schengen (waartoe België behoort) op basis van een visum kort verblijf.

De Europese Unie heeft via een wetgevend initiatief besloten om het Verenigd Koninkrijk op de lijst te zetten met landen die vrijgesteld zijn van een visum kort verblijf. Britten mogen zich voor maximaal 90 dagen zonder visum of ‘visumvrij’ bewegen in de Schengenzone.

De 90 dagen moeten beoordeeld worden in een referteperiode van 180 dagen. Dit is nieuw aangezien Britten zich voordien konden beroepen op het vrij verkeer van personen en diensten. De referteperiode van 180 dagen situeert zich in de periode die aan elke dag van verblijf voorafgaat. Dit betekent dat je als Brit tijdens elke dag van je verblijf moet nagaan of je in een referteperiode van 180 dagen terug in de tijd maximaal 90 dagen op het grondgebied van de Schengen verbleven hebt. Om na te gaan of je deze periode respecteert, kan je de short-stay visa calculator gebruiken.

Deze vrijstelling wordt enkel toegestaan indien ook het VK een vrije toegang verleent aan EU-burgers (= wederkerigheid). Indien het VK toch een visumplicht oplegt aan EU-burgers, zullen ook Britten onderworpen worden aan de normale regels voor derde landen waardoor zij een visum moeten aanvragen. Op dit moment heeft het VK EU-burgers ook vrijgesteld van een visum voor een kort verblijf (zie verder).

Ongeacht de vrijstelling van het visum moeten Britten steeds voldoen aan de algemene binnenkomstvoorwaarden voor derdelanders. Zij moeten aan de grens het volgende bewijzen:

  • Hun reisdoel
  • Hun verblijfsomstandigheden
  • Voldoende bestaansmiddelen voor de verblijfskosten en terugreis
  • ...

De procedure en gevolgen van een aanvraag visum kort verblijf voor derdelanders, alsook info rond de binnenkomstvoorwaarden, worden besproken in dit artikel. Pearle heeft ook een handige brochure opgesteld rond visumaanvragen voor culturele activiteiten (in English).

Opgelet: Britten die vanaf 1 januari 2021 naar België wensen te komen moeten ook rekening houden met de maatregelen omwille van het coronavirus. Enkel essentiële verplaatsingen van derdelanders zijn toegelaten. Een culturele activiteit kan als essentieel worden beschouwd in bepaalde gevallen. Britten zullen hiervoor een attest van een essentiële reis moeten aanvragen bij de Belgische ambassade in Londen. Doordat culturele activiteiten met publiek vandaag niet toegelaten zijn in België zal de kans eerder klein zijn dat dergelijke attesten worden uitgereikt door de ambassade. Meer info over de coronamaatregelen vind je hier.

Indien een Brit zich voor een periode langer dan 90 dagen op het Belgisch grondgebied wil begeven, dan zal hij of zij onderworpen worden aan de algemene regels die van toepassing zijn op derdelanders

Britten die al een recht op verblijf of werk hebben van voor 31 december 2020 moeten een nieuwe verblijfskaart als begunstigden van het terugtrekkingsakkoord aanvragen bij hun gemeente. Je kan dit aanvragen tussen 1 januari 2021 en 31 december 2021. De procedure wordt hier toegelicht. De aanvraag van een nieuw verblijfsdocument is kosteloos.


B.    Werken

Het terugtrekkingsakkoord legde een transitiefase vast die ervoor zorgde dat Britten die in België startten met werken voor 1 januari 2021 nog behandeld worden als EU-onderdanen. Dit betekent o.a. dat ze vrijgesteld zijn van een arbeids- of beroepskaart.

Sinds 1 januari 2021 zijn de algemene regels van derdelanders ook van toepassing op Britten die in België willen komen werken. Voor Britten is er wel sprake van een versnelde procedure om deze arbeids- en beroepskaarten aan te vragen

Als je als werknemer (derdelander) voor minder dan 90 dagen in België wil komen werken heb je een arbeidskaart nodig. Schouwspelartiesten zijn vrijgesteld voor het aanvragen van een arbeidskaart als zij internationale faam genieten én voor maximaal 21 dagen in Vlaanderen (90 dagen in Brussel) zullen verblijven. Deze vrijstelling geldt ook voor hun begeleiders. Meer info vind je op de website van het Agentschap Integratie & InburgeringZelfstandigen zijn vrijgesteld van een beroepskaart indien zij voor minder dan 90 dagen naar België komen. 

Voor een tewerkstelling van meer dan 90 dagen heb je een gecombineerde vergunning nodig. Normaal vindt er dan eerst een arbeidsmarktonderzoek plaats. Als je brutojaarloon hoger ligt dan 35.535 euro in Vlaanderen (36.200 euro in Brussel) dan ben je als (Britse) artiest vrijgesteld van dit arbeidsmarktonderzoek. Als zelfstandige zal je voor een periode van meer dan 90 dagen een beroepskaart moeten aanvragen.

De gewesten zijn bevoegd voor de voorwaarden van tewerkstelling van derdelanders (vanaf nu dus  ook het VK). 

Een arbeidskaart en gecombineerde vergunning wordt door de werkgever aangevraagd. Bij een gecombineerde vergunning zijn er retributies verschuldigd.

C.    Sociale Zekerheid

Bij een tewerkstelling als werknemer of zelfstandige is het van cruciaal belang om te weten welk sociaal zekerheidsstelsel van toepassing is. Om het toepasselijke sociale zekerheidsstelsel te kennen bij een grensoverschrijdende tewerkstelling, geldt binnen de EU de Verordening 883/2004. Aangezien het VK niet meer tot de EU behoort vallen de Britse onderdanen niet meer onder het toepassingsgebied van deze Verordening.

De WA voorziet dat de regels uit de bestaande Verordening 883/2004 van toepassing blijven op Britten die zich naar België begeven om hier te werken tot 31 december 2020. De WA voorziet ook in een regeling van sociale zekerheid voor Britse burgers die reeds voor het einde van 2020 (dus voor 31 december 2020) in de EU actief zijn en dit vanaf 1 januari 2021 ook zullen blijven. Voor hen blijft de EU-regeling van toepassing voor zover er sprake is van een ononderbroken tewerkstelling

Voor de periode na 31 december 2020 voorziet de TCA in een oplossing. De samenwerkingsovereenkomst heeft specifieke bepalingen opgenomen rond de sociale zekerheid. Als bijlage bij de TCA werd een Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid toegevoegd. In dit protocol vind je gelijkaardige bepalingen als de Verordening 883/2004 terug. Op die manier blijven Britse burgers ook na de brexit onderworpen aan één sociale zekerheidsstelsel afhankelijk van hun situatie. 

Op dit moment kan er nog steeds gebruik gemaakt worden van het A1-certificaat. In de toekomst zou dit wijzigen waardoor Britten een nieuw Brits certificaat zullen gebruiken waarmee zij aantonen dat zij onderworpen zijn aan het sociale zekerheidsstelsel van het VK. 

Buitenlandse (gedetacheerde) werknemers en zelfstandigen moeten zich in België registreren via een Limosa-aangifte. Artiesten die vrijgesteld zijn op basis van de vrijstelling voor een arbeidskaart (zie boven) en zelfstandige artiesten zijn hiervan vrijgesteld.


D.    Belastingen

Het dubbelbelastingverdrag tussen het VK en België blijft van toepassing. Een Britse cultuurwerker die na de brexit naar België komt, blijft onderworpen aan dezelfde regels voor zijn/haar belastingen als voor de brexit.  

E.    Extra formaliteiten

De European Health Insurance Card blijft geldig bij tijdelijke verblijven van korte duur (< 6 maanden). Bij een verblijf voor langer dan 6 maanden moeten Britten een eigen, nieuwe verzekering afsluiten om hun gezondheidsrisico’s te dekken bij een verblijf in de EU. 

Britse artiesten die touren en hun eigen vervoer willen meenemen, moeten een aantal nieuwe formaliteiten volgen. Als je met een Britse wagen in de EU wil rijden bijvoorbeeld, houd dan rekening met volgende zaken:

  • Een green card via je verzekeringsmaatschappij (aanvraag duurt 1 maand)
  • Een GB-sticker
  • Sommige EU-landen vereisen een Internationaal Rijbewijs

Arts Council UK heeft een leidraad gepubliceerd met info over de brexit en de impact hiervan op culturele organisaties en cultuurwerkers. In de leidraad vind je info rond subsidies, verplaatsingen, douaneverplichtingen etc.

Belg (cultuurwerker) gaat naar het VK

De Britse overheid heeft onlangs info gedeeld - in het Nederlands - rond bezoeken aan het VK vanaf 1 januari 2021.

A.    Verblijfsrecht 

Het VK behoort sinds 1 januari 2021 niet meer tot het grondgebied van de EU (met haar vrij verkeer voor personen). Als Unieburgers mogen Belgen niet zomaar het grondgebied van het VK betreden. We moeten eerst nagaan of een verblijfsvisum nodig is.

In de overgangsperiode had het VK beslist om geen visumplicht op te leggen aan EU-burgers voor een verblijf in het VK voor minder dan 3 maanden tot 31 december 2020.

De Britse regering heeft beslist om ook geen visumverplichtingen op te leggen aan EU-burgers voor een verblijf van minder dan 6 maanden vanaf 1 januari 2021. Normaal moeten derdelanders een Standard Visitor visa aanvragen om het VK te bezoeken. EU-burgers zijn hiervan vrijgesteld. Lees verder onder dit deel bij B.Werken/ Standard Visitor Visa wat je binnen dit visum mag doen.

Voor een periode langer dan 6 maanden heb je wel een verblijfsvisum nodig. Er zijn verschillende procedures mogelijk (zie ook verder onder B. Werken).

Bij een bezoek aan het VK moet je ID nog minstens 6 maanden geldig zijn. Vanaf 1 oktober 2021 zal een Europese ID-kaart niet meer geldig zijn. Je zal dan gebruik moeten maken van een internationaal paspoort. Voor elektronische ID’s bestaat een versnelde toegang via ePassport gates op sommige luchthavens. De Britse overheid geeft ook een aantal tips om sneller de grens te kunnen passeren.

Belgische burgers die reeds voor de brexit een verblijfsrecht in het VK hebben, kunnen beroep doen op de procedure van EU Settlement Scheme. Deze procedure verleent aan een EU-burger die reeds 5 jaar wettelijk in het VK woont voor 31 december 2020 de mogelijkheid om een onbeperkt verblijfsrecht te verwerven in het VK (= settled status).

EU-burgers die in het VK wonen voor 31 december 2020 maar minder dan 5 jaar, kunnen een pre-settled status aanvragen. Dit houdt in dat je dan nog geen onbeperkt (= settled status) verblijfsrecht hebt in het VK. In afwachting van dit onbeperkt verblijfsrecht krijg je een tijdelijk verblijfsrecht (= pre-settled status). Na 5 jaar ononderbroken in het VK kan je ook in aanmerking komen voor de settled status waardoor je onbeperkt in het VK kan verblijven. Je moet wel voor 31 december 2020 al in het VK wonen.

Vanaf 1 januari 2021 is een nieuw immigratiesysteem van toepassing in het VK: het Skills-based immigration system. Op basis van een puntensysteem krijg je de toelating om te werken en/of te verblijven in het VK. Die punten krijg je op basis van vaardigheden, jobaanbieding, kennis van het Engels en het loon. Op die manier wil het VK hoogopgeleiden aantrekken tot hun arbeidsmarkt.


B.    Werken

Tot 31 december 2020 kunnen Belgen die voor langer dan 3 maanden in het VK willen werken zich beroepen op de EU Settlement Scheme (zie hierboven).

Ten aanzien van het VK worden Europeanen sinds 1 januari 2021 als derdelanders gezien. De Britse overheid heeft info gedeeld over hun nieuw immigratiesysteem, het Skills-based immigration system.

Als derdelander kan je niet zomaar werken in het VK. In principe heb je hiervoor een specifiek werkvisum nodig dat je moet aanvragen voordat je in het VK gaat optreden. Voor cultuurwerkers (derdelanders) bestaan er verschillende visa (en uitzonderingen hierop) voor een tewerkstelling in het VK. Aan de grens zal je wel steeds aan de binnenkomstvoorwaarden moeten voldoen, onder andere dat je over voldoende financiële middelen beschikt om in je eigen onderhoud te voorzien, dat je weer naar België zal terugkeren en dat je ergens zal verblijven.

Opgelet: als je het VK binnenkomt om werk te verrichten dan ga je bij een grenscontrole niet langs de e-Passport gate maar langs een border gate.

EU-burgers zijn vrijgesteld tot het aanvragen van een bezoekersvisum (zie A. Verblijfsrecht) voor maximaal 6 maanden. De grootste beperking met dit visum is dat je in principe geen betaald of onbetaald werk mag verrichten voor een Britse opdrachtgever - ook niet als zelfstandige, je mag geen Britse publieke middelen verwerven en je mag geen betaling ontvangen van een Britse opdrachtgever, met uitzondering van:

  • Redelijke kostenvergoedingen
  • Prijzengeld
  • Betaling via de Permit Free Festival (zie verder)
  • Betaling via de Permitted Paid Engagement (zie verder)

Binnen de Standard Visitor visa geldt er een uitzondering op bovenstaand verbod op betaald of onbetaald werk voor artiesten en hun begeleiders of voor het uitoefenen van vrijwilligerswerk (maximaal 30 dagen). Zo mogen artiesten, entertainers en muzikanten:

  • Voorstellingen geven (individueel of in groep)
  • Deelnemen aan wedstrijden of audities
  • Deelnemen aan promotionele activiteiten
  • Contracten onderhandelen
  • Deelnemen aan meetings, conferenties, seminaries of interviews

Als je voor bovenstaande opdrachten betaald zou worden door een Britse opdrachtgever, dan raden we je aan om gebruik te maken van de Permitted Paid Engagement (zie verder).

Ook binnen audiovisuele producties is het de filmcrew (acteurs, producent, regisseur en technici) toegelaten om opnames te maken op locatie in het VK voor zover je tewerkgesteld bent door een Belgische opdrachtgever. Bij een Britse opdrachtgever kan je gebruik maken van de Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) (zie verder).

Als je zou optreden op één van de festivals opgenomen in deze lijst dan moet je geen specifiek werkvisum of certificate of sponsorship (zie Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5)) aanvragen. Je kan dan maximaal 1 maand in het  VK verblijven en enkel optreden op festivals opgenomen in deze lijst. Voor de prestaties op deze festivals kan je uitbetaald worden.

Je kan de PPE gebruiken als je uitgenodigd wordt door een Britse organisatie als expert in jouw beroep. Op die manier kan je deelnemen aan artistieke prestaties zoals optredens. Dit visum is 1 maand geldig. In principe kost dit visum 95 pond maar de Britse overheid stelt deelnemers aan artistieke performances vrij voor het aanvragen van dit visum als je aan de voorwaarden van dit visum voldoet. Je kan dus op uitnodiging in het VK optreden voor maximaal 1 maand zonder dit werkvisum effectief te moeten aanvragen.

Om werk te verrichten onder deze regeling zijn er wel een aantal formaliteiten die je in acht moet nemen :

  • Uitgenodigd zijn door een Britse kunst- of entertainmentorganisatie, een Britse manager of een Britse omroeporganisatie;
  • De afspraken moeten dateren van voor dat je naar het VK komt;
  • Melding maken van de activiteit bij de controleposten als je het VK binnenkomt (langs een border gate);
  • Een schriftelijk bewijs kunnen voorleggen van de activiteit (bijv. een schriftelijke uitnodiging van de Britse opdrachtgever);
  • De activiteit moet gelinkt zijn aan je expertise.

Als je langer dan een maand in het VK wil werken kan de Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) interessant zijn.

Via dit visum kan je werken in het VK in de artistieke sector, bijvoorbeeld om te acteren, dansen of als filmcrew. Het is wel vereist dat een Britse opdrachtgever een certificate of sponsorship aanvraagt. Enkel erkende opdrachtgevers kunnen een certificate of sponsorship uitgeven. Een lijst van deze erkende sponsors kan je hier vinden. Als een opdrachtgever erkend is als sponsor wil dat zeggen dat deze een vergoeding (536 pond) betaald heeft aan het Britse Home Office om op die manier derdelanders in te huren en hen te betalen. Je zal een meerwaarde moeten aantonen voor de Britse arbeidsmarkt, het minimumloon moet betaald worden en je moet voldoende middelen hebben om van te leven.

Met dit visum kan je maximaal 12 maanden werken en de kostprijs bedraagt in principe 189 pond met een extra gezondheidstoeslag die kan oplopen tot 624 pond. De gezondheidstoeslag moet je niet betalen als je in België verzekerd blijft (zie C. Sociale Zekerheid).

Als je voor minder dan 3 maanden wil werken via dit visum, heb je enkel een certificate of sponsorship nodig en moet je het visum (met de kostprijs) niet effectief betalen. Neem in dat geval contact op met je Britse opdrachtgever.

Houd er rekening mee dat - als je langer dan 3 maanden wil werken met dit visum - je ten vroegste 3 maanden voordat je begint te werken een Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) kan aanvragen. De procedure neemt zo'n 3 weken in beslag. 

Met dit werkvisum kan je in het VK aan de slag als je een hoogwaardige status of potentieel hoogwaardige status hebt in een kunst- of cultuurdiscipline. Bij dit visum zal je eerst erkend moeten worden voor jouw hoogwaardige status door het aanvragen van een endorsement. Een Britse sector-specifieke organisatie zal beoordelen of je hiervoor in aanmerking komt. Arts Council is een organisatie die zo'n visa kan afleveren. Je zal o.a. moeten aantonen dat je internationale faam geniet aan de hand van enkele aanbevelingen. Het aanvragen van een endorsement neemt zo'n 8 weken in beslag. De kostprijs hiervan bedraagt 456 pond.

Als het endorsement goedgekeurd is kan je dit visum ook effectief aanvragen. Het visum is maximaal 5 jaar geldig en kost 97 pond voor Belgische onderdanen, aangevuld met een gezondheidstoeslag van maximaal 624 pond per jaar.

Het General Work visa is een algemeen werkvisum. Dit werkvisum laat je toe om te werken in het VK voor maximaal 5 jaar. De kostprijs varieert tussen de 610 en 1.408 pond, aangevuld met een gezondheidstoeslag van maximaal 624 pond per jaar. Net zoals bij de Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) kunnen alleen erkende sponsors dit visum voor jou aanvragen. Je moet aantonen dat je voldoende middelen hebt om te kunnen leven in het VK, dat een bepaald minimumloon betaald wordt en dat je het Engels voldoende machtig bent.

Houd er rekening mee dat je ten vroegste 3 maanden voordat je begint te werken een General Work visa kan aanvragen. De procedure neemt zo'n 3 weken in beslag. 

Een overzicht van de kostprijzen van de verschillende werkvisa vind je hier. 


C.    Sociale zekerheid

De WA voorziet in een regeling van sociale zekerheid voor burgers die reeds voor het einde van 2020 (dus voor 31 december 2020) in het VK actief waren. Voor hen blijft de EU-regeling van toepassing voor zover er sprake is van een ononderbroken tewerkstelling

Voor de periode na 31 december 2020 bepaalt de TCA gelijkaardige bepalingen als de Verordening 883/2004 in het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid dat in de TCA werd opgenomen als bijlage.

Belgen die naar het buitenland gaan om te werken kunnen het A1-certificaat gebruiken. Het VK heeft aangegeven het A1-certificaat te blijven erkennen.

Als je in het VK gaat werken kan je gevraagd worden om een Healthcare Surcharge te betalen. Je bent in principe vrijgesteld tot het betalen van deze gezondheidstoeslag als je voor minder dan 6 maanden in het VK verblijft. Als je voor langer dan 6 maanden in het VK verblijft om te werken dan moet je in principe deze toeslag betalen, tenzij je kan aantonen dat je in België verzekerd blijft. Dit doe je met een S1-attest dat je aanvraagt bij jouw ziekenfonds.


D.    Belastingen

Het dubbelbelastingverdrag tussen het VK en België blijft van toepassing. Een Belgische cultuurwerker die na de brexit naar het VK gaat, blijft onderworpen aan dezelfde regels voor zijn/haar belastingen als voor de brexit. 
 

Andere EU-landen

Ook andere Europese landen voorzien info rond de brexit.

Op de website van OTM vind je een overzicht van informatie rond de brexit voor culturele actoren in verschillende EU-landen. Via de website van DutchCulture kan je terecht voor meer informatie rond de brexit in Nederland. Touring artists biedt informatie voor de culturele sector vanuit Duitsland. Op de website van France Culture meer info vanuit Frankrijk.

Het kanaal oversteken met goederen: douane

Het VK behoort sinds 1 januari niet meer tot de interne markt van de douane-unie. We hebben te maken met douaneverplichtingen rond de in- en uitvoer van goederen van of naar het VK. De TCA voorziet enkel in een vrijstelling van tariefheffingen en quota maar niet in een vrijstelling van de douaneformaliteiten. Je zal deze dus moeten volgen bij een invoer of uitvoer van goederen.

De Algemene Administratie Douane en Accijnzen heeft een nota opgesteld met meer info. Op de website van Flanders Investment & Trade kan je nuttige info vinden rond de in- en uitvoer van goederen.

Om je te helpen bij je douaneverplichtingen kan je beroep doen op een erkende douanevertegenwoordiger. Voor vertegenwoordigers in het VK kan je een lijst met customs agents raadplegen.

Pearle stelde eveneens een handige FAQ op rond oa. de in- en uitvoer van muziekinstrumenten.


1.    Douaneverplichtingen invoer

Bij een invoer van goederen uit het VK (bijvoorbeeld aankoop van cd's of materiaal voor een voorstelling) moet een aangifte gedaan worden via het online-systeem Entry Summary Declaration. Deze aangifte gebeurt door de Britse vervoerder. Als je in het kader van je professionele activiteiten goederen aankoopt vanuit het VK, dan word je gezien als een marktdeelnemer en heb je een EORI-nummer (Economic Operator Registration and Identification) nodig. Dit is een identificatienummer bij de douane. Dit nummer kan je online aanvragen via de website van de FOD Financiën.

Bij aankomst van de goederen worden zij eerst door de douane onder een tijdelijke opslag geplaatst en onderworpen aan een risicoanalyse. De goederen worden gecontroleerd of zij gevaarlijk zijn voor de mens, milieu, dier of samenleving.

Na de controle neemt de douane een beslissing om de goederen in het verkeer te laten, onder een bijzondere regeling te plaatsen of uit te voeren buiten de EU.

Volgend stappenplan van FI&T geeft je meer inzicht bij het invoeren van goederen.

Bij de invoer van Britse goederen is er in principe btw verschuldigd door de Belgische invoerder. Deze btw kan niet meer gerecupereerd worden via de online toepassing VAT REFUND maar zal bij de Britse belastingdienst aangevraagd moeten worden. Voor de recuperatie van btw voor handelingen die plaats vonden tussen 1 januari 2019 en 31 december 2019 had je nog tijd tot 30 september 2020 om dit aan te vragen. Voor handelingen van 1 januari 2020 tot 31 december 2020 heb je de tijd tot 31 maart 2021.

Indien een Britse leverancier zich in België identificeert voor btw-doeleinden dan kan de Britse leverancier de btw op zich nemen. Dit is trouwens een verplichting bij de levering van goederen met installatie of montage.

De Europese Commissie heeft een handige leidraad gepubliceerd rond btw en de brexit

De TCA voorziet dat er geen tarief- of quotaheffingen van toepassing zijn. Bij het vervoer van goederen kunnen er wel bijkomende kosten van toepassing zijn.

Bij het vervoeren van exotische fauna en flora kan het zijn dat je een invoervergunning-CITES moet aanvragen via de FOD Volksgezondheid. De Britse vervoerder zal eveneens een Export permit (of notification) moeten bekomen via de Animal and Plant Health Agency. Deze invoervergunning kan je nodig hebben wanneer je de grens oversteekt met goederen die materialen bevatten van een beschermde dier- of plantsoort (zoals bijv. ivoor, pernambuco hout, koraal...). Dit materiaal kan verwerkt zijn in muziekinstrumenten. Pearle heeft in dit kader een handige brochure uitgewerkt. 


2.    Douaneverplichtingen uitvoer

Voor de uitvoer van goederen buiten de EU (bijvoorbeeld verkoop van Belgische muziekinstrumenten in het VK), zijn er douaneverplichtingen die je moet volgen. Volgens het Agentschap voor Buitenlandse Handel werd er in 2017 voor 16,2 miljoen euro aan (elektronische) muziekinstrumenten geëxporteerd vanuit België naar het VK. 

Als je goederen uit de EU wilt exporteren, zal je een EORI-nummer (Economic Operator Registration and Identification) moeten aanvragen. Dit is een identificatienummer bij de douane. Dit nummer kan je online aanvragen via de website van de FOD Financiën.

Voor de goederen die je wenst te exporteren moet je een aangifte doen via het online aangiftesysteem van de douane: Paperless Douane en Accijnzen (PLDA)

De goederen worden aangegeven bij het douanekantoor ten uitvoer (aan een laad-of losplaats). Zij zullen net zoals bij een invoer onderworpen worden aan een risicoanalyse. Na deze controle worden de goederen naar het kantoor van uitgang gebracht. Dit kantoor zal de goederen van het grondgebied van de EU verwijderen en zal de exporteur hiervan op de hoogte brengen.

Voor goederen die worden uitgevoerd moet er geen btw aangerekend worden. Je zal wel het bewijs moeten leveren dat de goederen het grondgebied van de Unie verlaten hebben. Dit doe je via een Exemplaar 3. Het Exemplaar 3 is een onderdeel van het Enig document (= officiële model van de douane dat gebruikt wordt bij een uitvoer). Dit document wordt automatisch aangemaakt door de douane en gebeurt elektronisch.

Meer info over de uitvoer van goederen na de brexit via de website van Flanders Investment and Trade. Zij stelden eveneens een handige brochure op.

Ondernemingen die op regelmatige basis goederen exporteren buiten de Unie, kunnen een registratie aanvragen als Authorised Economic Operator. Op basis van deze registratie zullen de goederen van je onderneming aan een minder strenge controle onderworpen worden. Op basis van deze registratie wordt je als onderneming erkend een betrouwbare partner te zijn voor de douane.

De invoerverplichtingen in het VK vallen in principe ten laste van de Britse koper. Indien je als verkoper de goederen ook in het VK zelf op de markt wil brengen, zal je een Brits btw-nummer en een Brits EORI-nummer moeten aanvragen. Daarnaast moet je Britse invoeraangiftes indienen en de zending registreren via Import Control System (ICS). De Britse overheid heeft ook een handige checklist-pagina.

De TCA voorziet dat er geen tarief- of quotaheffingen van toepassing zijn.

Voor bepaalde cultuurgoederen moet je bovendien over een uitvoervergunning beschikken om ze van het EU-grondgebied uit te voeren naar een derde land. De uitvoervergunning heeft onder meer betrekking op:

  • Schilderijen die minstens 150.000 euro waard zijn,
  • Meubelen van meer dan 50 jaar oud, 
  • Boeken die meer dan 100 jaar oud zijn en meer dan 50.000 euro waard zijn,
  • Gedrukte geografische kaarten die meer dan 200 jaar oud zijn en meer dan 15.000 euro waard zijn,
  • Fotoafdrukken die meer dan 15.000 euro waard zijn
  • ...

Voor een overzicht van deze cultuurgoederen kan je de bijlage raadplegen van Verordening (EG) nr. 116/2009.


3.    Diensten

Als je diensten levert in het VK (bijvoorbeeld het verhuren van kunstwerken aan een Brits museum) dan zal je btw verschuldigd zijn in het VK. In een B2B-context is btw verschuldigd volgens de plaats waar de dienst wordt verstrekt. In een B2C-context is btw verschuldigd waar de consument is gevestigd (beide gevallen het VK).

De TCA voorziet dat diensten na de brexit vrij geleverd kunnen worden. Bovendien geldt het non-discriminatiebeginsel zodat Europese dienstverrichters niet benadeeld zouden worden ten opzichte van hun Britse collega's (en omgekeerd).

4.    Intracommunautaire handelingen

Bij het verrichten van diensten in het buitenland (binnen de Europese Unie) moet je voor btw-doeleinden bijhouden aan welke btw-plichtige klanten je deze diensten levert. Dit noemen we een opgave van intracommunautaire handelingen. 

Om de gegevens van je klanten te controleren kan je beroep doen op het Europese VIES-systeem. In dit systeem kan je de gegevens van je klant nagaan en deze in het geval van een controle door de belastinginspectie aanleveren.

Na de brexit zullen de gegevens van btw-plichtigen uit het VK niet meer te raadplegen zijn via dit Europees systeem. De FOD Financiën raadde je dan ook aan om voor het einde van het jaar 2020 de gegevens van je btw-plichtige klanten uit het VK op te zoeken en deze via screenshots bij te houden voor een periode van 7 jaar (dit is de periode waarin een belastingcontrole kan plaatsvinden).

5.    Douanevergunning: ATA Carnet

Naast moeilijke invoer- en uitvoerverplichtingen bestaat er ook een mogelijkheid om gebruik te maken van een specifieke vergunning die je toelaat om je goederen over de grens mee te nemen zonder import-/exportregels

Als je tijdelijk goederen wilt meenemen van of naar de EU, kan je via een ATA Carnet werken. Dit internationaal document wordt erkend in 78 landen waaronder het VK en België, en laat toe dat goederen tijdelijk uitgevoerd worden. 

De goederen die je tijdelijk met zo’n Carnet kan uitvoeren zijn wel beperkt.

Voor culturele manifestaties kan het Carnet gebruikt worden voor:

  • Beroepsuitrusting (bijvoorbeeld: instrumenten, filmmateriaal);
  • Goederen om in een tentoonstelling, beurs, bijeenkomst of dergelijk evenement te worden vertoond of gebruikt;
  • Kunstvoorwerpen die voor een tentoonstelling, met het oog op de verkoop, worden ingevoerd;
  • Films, magneetbanden en gemagnetiseerde films die van een geluidsspoor worden voorzien, mits zij niet bestemd zijn om tegen betaling aan het publiek te worden getoond;
  • Positieve cinematografische films, afgedrukt en ontwikkeld, voor vertoning voorafgaand aan commercieel gebruik.

Het ATA Carnet is 1 jaar geldig vanaf de uitgiftedatum en kan ook gebruikt worden voor manifestaties in andere landen die dit document erkennen. Je kan het Carnet meerdere malen gebruiken. De aanvraag gebeurt online via e-ata.eu (duurtijd aanvraag: 2 à 3 werkdagen) en heeft een vaste prijs van € 200 (+ € 50 waarborg) +  toeslag in functie van de goederenwaarde:

Variabele prijs in functie van waarde van het Carnet :

  • Waarde materiaal lager dan 25.000,00 EUR                    suppl. 0,839%
  • Waarde materiaal van 25.000,00 tot 74.999,99 EUR       suppl. 0,655%
  • Waarde materiaal van 75.000,00 tot 249.999,99 EUR     suppl. 0,419%
  • Waarde materiaal gelijk of hoger dan 250.000,00 EUR    suppl. 0,276%

Naast het ATA Carnet zijn er nog andere vergunningen die gebruikt kunnen worden indien regelmatig goederen worden geïmporteerd/geëxporteerd. 

De procedure via ATA Carnet is van toepassing sinds 1 januari 2021. Als je nog voor de brexit goederen naar het VK had gebracht om ze daarna terug naar België te halen (na de brexit), kon je gebruik maken van een bewijs van herkomst (T2L document). Op die manier kan je later aantonen dat de goederen behoren tot de Europese Unie en zal je bij een latere ‘invoer’ geen importtarieven moeten betalen (zie 6. Terugkerende goederen).


6.    Terugkerende goederen

De EU heeft bevestigd in een handleiding bij douaneformaliteiten dat bij EU-goederen die tijdelijk voor de brexitdatum naar het VK werden vervoerd om dan later terug naar de EU te komen (bijvoorbeeld in het geval dat een Belgisch museum een bruikleenovereenkomst heeft afgesloten met een Brits museum om enkele kunstwerken tijdelijk in het VK te exposeren), de procedure van terugkerende goederen van toepassing is. 

Voor zover de termijn van 3 jaar niet is overschreden kunnen de goederen terug toegelaten worden op het grondgebied van de Unie zonder invoerrechten te betalen. Je zal wel informatie moeten aanreiken waaruit blijkt dat de goederen tijdelijk werden getransporteerd naar het VK (bijvoorbeeld bruikleencontract, bewijs van vervoer...). 

Aan de douane kan je ook een specifiek document (T2L document) aanvragen waarmee je het bewijs levert dat de goederen Europese eigendom zijn. Je vraagt dit aan op het moment dat de goederen het grondgebied van de EU verlaten. Op die manier vermijd je aan de grens invoerrechten te betalen als je die Belgische goederen terug naar België brengt. Het bewijs van eigendom lever je dan met een T2L-attest (= herkomstdocument).


7.    Of kan het allemaal zonder: freeports?

Op voorstel van Johnson zouden er naar het model van de USA en Singapore vrijhandelszones komen waar kunstwerken en luxegoederen zonder douaneverplichtingen en belastingvrij verhandeld kunnen worden. Deze plannen stuiten op kritiek omdat zij witwaspraktijken of belastingontduiking tot gevolg kunnen hebben.


 

Auteursrechten

De EU-regels op het gebied van het auteursrecht gelden niet langer in het VK. Toch zal dit geen al te grote impact hebben. Het huidige Britse auteursrecht is in overeenstemming met het Europese recht. Slechts indien er in de toekomst nieuwe EU-wetgeving wordt afgekondigd, bestaat de kans dat het VK hiervan afwijkt.

Concreet zullen werken van Europese auteurs ook na de Brexit beschermd blijven in het VK. Werken van Britse auteurs zullen eveneens beschermd blijven in de EU. 

Gegevensuitwisseling

De Europese Unie heeft uniforme regels over de verwerking van persoonsgegevens via de Algemene Verordening Gegevensbescherming (= GDPR). Vanaf 1 januari valt het VK niet meer onder deze wetgeving. De TCA voorziet in een regeling waarbij de uitwisseling van gegevens niet zal beschouwd worden als een overdracht naar een derde land gedurende een termijn van 4 maanden (eventueel te verlengen met 2 maanden). De overgangstermijn loopt dus tot maximaal 30 juni 2021.

Tijdens deze overgangstermijn zal de Europese Commissie nagaan of de Britse regelgeving rond GDPR in overeenstemming is met het Europese recht. Als dat het geval is dan zal ook na deze periode de uitwisseling van gegevens kunnen blijven plaatsvinden zonder specifieke maatregelen. In het andere geval, moeten ondernemingen bij de verwerking van Britse persoonsgegevens de regels voor derde landen volgen.

Belgische ondernemingen bereiden zich dus best voor op deze nieuwe situatie. Info over de te nemen stappen kan je vinden via de website van de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit.

Steunmaatregelen

  • Veerkrachtsubsidie

Vlaio voorziet in een brexit Veerkrachtsubsidie van maximaal 50.000 euro voor Belgische ondernemingen die getroffen zijn door de brexit. Via deze subsidie kan je steun krijgen voor het inwinnen van kennis en advies door een externe private dienstverlener en de eigen personeelskost. Vzw's worden uitgesloten, zelfstandigen en vennootschappen komen wel in aanmerking. Je kan de steun nu aanvragen tot 31 december 2021.

  • Flanders Investment & Trade

Op de website van Flanders Investment & Trade kan je een overzicht vinden van andere nuttige subsidies die je kunnen helpen bij de brexit.

  • Werkgever in moeilijkheden

Als je als werkgever getroffen bent door een omzetdaling van minstens 5 % ten gevolge van de brexit, kan je erkend worden als onderneming in economische moeilijkheden. In dat geval kan je voor je werknemers tijdelijke werkloosheid, tijdskrediet of een collectieve arbeidsduurvermindering aanvragen. Meer info hierover op de website van de FOD WASO

 

Bekijk ook hier ons webinar over 'touren na de brexit':