Wat zijn de gevolgen van de brexit voor een Belgische cultuurwerker die naar het Verenigd Koninkrijk gaat om daar te werken? We bespreken achtereenvolgens de gevolgen op het vlak van het verblijfsrecht, de mogelijkheid om te werken, sociale zekerheid en de belastingen.

Tussen 1 februari 2020 en 31 december 2020 zijn de bepalingen van de Withdrawal Agreement (= terugtrekkingsakkoord) van toepassing. Opgelet: de WA kan ook nog van toepassing zijn op situaties waarbij er sprake is van een ononderbroken tewerkstelling die dateert van voor 31 december 2020.

Voor de periode na 1 januari 2021 zijn de bepalingen van de Trade and Cooperation Agreement (= samenwerkingsakkoord) van toepassing.

De Britse overheid heeft onlangs info gedeeld - in het Nederlands - rond bezoeken aan het VK vanaf 1 januari 2021.

Verblijfsrecht

Het VK behoort sinds 1 januari 2021 niet meer tot het grondgebied van de EU (met haar vrij verkeer voor personen). Als Unieburgers mogen Belgen niet zomaar het grondgebied van het VK betreden. We moeten eerst nagaan of een verblijfsvisum nodig is.

In de overgangsperiode tot 31 december 2020 had het VK beslist om geen visumplicht op te leggen aan EU-burgers voor een verblijf in het VK voor minder dan 3 maanden .

Sinds 1 januari 2021 heeft de Britse regering beslist om ook geen visumverplichtingen op te leggen aan EU-burgers voor een verblijf van minder dan 6 maanden. Normaal moeten derdelanders een Standard Visitor visa aanvragen om het VK te bezoeken. EU-burgers zijn hiervan vrijgesteld. Lees verder onder dit deel bij B.Werken/ Standard Visitor Visa wat je binnen dit visum mag doen.

Voor een periode langer dan 6 maanden heb je wel een verblijfsvisum nodig. Er zijn verschillende procedures mogelijk (zie ook verder onder B. Werken).

Bij een bezoek aan het VK moet je ID nog minstens 6 maanden geldig zijn. Vanaf 1 oktober 2021 zal een Europese ID-kaart niet meer geldig zijn. Je zal dan gebruik moeten maken van een internationaal paspoort. Voor elektronische ID’s bestaat een versnelde toegang via ePassport gates op sommige luchthavens. De Britse overheid geeft ook een aantal tips om sneller de grens te kunnen passeren.

Belgische burgers die reeds voor de brexit een verblijfsrecht in het VK hebben, kunnen beroep doen op de procedure van EU Settlement Scheme. Deze procedure verleent aan een EU-burger die reeds 5 jaar wettelijk in het VK woont voor 31 december 2020 de mogelijkheid om een onbeperkt verblijfsrecht te verwerven in het VK (= settled status).

EU-burgers die in het VK wonen voor 31 december 2020 maar minder dan 5 jaar, kunnen een pre-settled status aanvragen. Dit houdt in dat je dan nog geen onbeperkt (= settled status) verblijfsrecht hebt in het VK. In afwachting van dit onbeperkt verblijfsrecht krijg je een tijdelijk verblijfsrecht (= pre-settled status). Na 5 jaar ononderbroken in het VK kan je ook in aanmerking komen voor de settled status waardoor je onbeperkt in het VK kan verblijven. Je moet wel voor 31 december 2020 al in het VK wonen.

Vanaf 1 januari 2021 is een nieuw immigratiesysteem van toepassing in het VK: het Skills-based immigration system. Op basis van een puntensysteem krijg je de toelating om te werken en/of te verblijven in het VK. Die punten krijg je op basis van vaardigheden, jobaanbieding, kennis van het Engels en het loon. Op die manier wil het VK hoogopgeleiden aantrekken tot hun arbeidsmarkt.

Werken

Tot 31 december 2020 kunnen Belgen die voor langer dan 3 maanden in het VK willen werken zich beroepen op de EU Settlement Scheme (zie hierboven).

Ten aanzien van het VK worden Europeanen sinds 1 januari 2021 als derdelanders gezien. De Britse overheid heeft info gedeeld over hun nieuw immigratiesysteem, het Skills-based immigration system.

Als derdelander kan je niet zomaar werken in het VK. In principe heb je hiervoor een specifiek werkvisum nodig dat je moet aanvragen voordat je in het VK gaat optreden. Voor cultuurwerkers (derdelanders) bestaan er verschillende visa (en uitzonderingen hierop) voor een tewerkstelling in het VK. Aan de grens zal je wel steeds aan de binnenkomstvoorwaarden moeten voldoen, onder andere dat je over voldoende financiële middelen beschikt om in je eigen onderhoud te voorzien, dat je weer naar België zal terugkeren en dat je ergens zal verblijven.

Opgelet: als je het VK binnenkomt om werk te verrichten dan ga je bij een grenscontrole niet langs de e-Passport gate maar langs een border gate.

De Britse overheid heeft onlangs een overzicht gepubliceerd waaronder artiesten en hun begeleiders in het VK kunnen werken.

EU-burgers zijn vrijgesteld tot het aanvragen van een bezoekersvisum (zie A. Verblijfsrecht) voor maximaal 6 maanden. De grootste beperking met dit visum is dat je in principe geen betaald of onbetaald werk mag verrichten voor een Britse opdrachtgever - ook niet als zelfstandige, je mag geen Britse publieke middelen verwerven en je mag geen betaling ontvangen van een Britse opdrachtgever, met uitzondering van:

  • Redelijke kostenvergoedingen
  • Prijzengeld
  • Betaling via de Permit Free Festival (zie verder)
  • Betaling via de Permitted Paid Engagement (zie verder)

Binnen de Standard Visitor visa geldt er een uitzondering op bovenstaand verbod op betaald of onbetaald werk voor artiesten en hun begeleiders of voor het uitoefenen van vrijwilligerswerk (maximaal 30 dagen). Zo mogen artiesten, entertainers en muzikanten de volgende activiteiten verrichten:

  • Voorstellingen geven (individueel of in groep)
  • Deelnemen aan wedstrijden of audities
  • Deelnemen aan promotionele activiteiten
  • Contracten onderhandelen
  • Deelnemen aan meetings, conferenties, seminaries of interviews

Als je voor bovenstaande opdrachten betaald zou worden door een Britse opdrachtgever, dan raden we je aan om gebruik te maken van de Permitted Paid Engagement (zie verder).

Ook binnen audiovisuele producties is het de filmcrew (acteurs, producent, regisseur en technici) toegelaten om opnames te maken op locatie in het VK voor zover je tewerkgesteld bent door een Belgische opdrachtgever. Bij een Britse opdrachtgever kan je gebruik maken van de Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) (zie verder).

Als je zou optreden op één van de festivals opgenomen in deze lijst dan moet je geen specifiek werkvisum of certificate of sponsorship (zie Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5)) aanvragen. Je kan dan maximaal 6 maanden in het  VK verblijven en enkel optreden op festivals opgenomen in deze lijst. Voor de prestaties op deze festivals kan je uitbetaald worden.

Je kan de PPE gebruiken als je uitgenodigd wordt door een Britse organisatie als expert in jouw beroep. Op die manier kan je deelnemen aan artistieke prestaties zoals optredens. Dit visum is 1 maand geldig. In principe kost dit visum 95 pond maar de Britse overheid stelt deelnemers aan artistieke performances vrij voor het aanvragen van dit visum als je aan de voorwaarden van dit visum voldoet. Je kan dus op uitnodiging in het VK optreden voor maximaal 1 maand zonder dit werkvisum effectief te moeten aanvragen.

Om werk te verrichten onder deze regeling zijn er wel een aantal formaliteiten die je in acht moet nemen :

  • Uitgenodigd zijn door een Britse kunst- of entertainmentorganisatie, een Britse manager of een Britse omroeporganisatie;
  • De afspraken moeten dateren van voor dat je naar het VK komt;
  • Melding maken van de activiteit bij de controleposten als je het VK binnenkomt (langs een border gate);
  • Een schriftelijk bewijs kunnen voorleggen van de activiteit (bijv. een schriftelijke uitnodiging van de Britse opdrachtgever);
  • De activiteit moet gelinkt zijn aan je expertise.

Als je langer dan een maand in het VK wil werken kan de Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) interessant zijn.

Via dit visum kan je werken in het VK in de artistieke sector, bijvoorbeeld om te acteren, dansen of als filmcrew. Het is wel vereist dat een Britse opdrachtgever een certificate of sponsorship aanvraagt. Enkel erkende opdrachtgevers kunnen een certificate of sponsorship uitgeven. Een lijst van deze erkende sponsors kan je hier vinden. Als een opdrachtgever erkend is als sponsor wil dat zeggen dat deze een vergoeding (536 pond) betaald heeft aan het Britse Home Office om op die manier derdelanders in te huren en hen te betalen. Je zal een meerwaarde moeten aantonen voor de Britse arbeidsmarkt, het minimumloon moet betaald worden en je moet voldoende middelen hebben om van te leven.

Met dit visum kan je maximaal 12 maanden werken en de kostprijs bedraagt in principe 189 pond met een extra gezondheidstoeslag die kan oplopen tot 624 pond. De gezondheidstoeslag moet je niet betalen als je in België verzekerd blijft (zie C. Sociale Zekerheid).

Als je voor minder dan 3 maanden wil werken via dit visum, heb je enkel een certificate of sponsorship nodig en moet je het visum (met de kostprijs) niet effectief betalen. Neem in dat geval contact op met je Britse opdrachtgever.

Houd er rekening mee dat - als je langer dan 3 maanden wil werken met dit visum - je ten vroegste 3 maanden voordat je begint te werken een Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) kan aanvragen. De procedure neemt zo'n 3 weken in beslag. 

Met dit werkvisum kan je in het VK aan de slag als je een hoogwaardige status of potentieel hoogwaardige status hebt in een kunst- of cultuurdiscipline. Bij dit visum zal je eerst erkend moeten worden voor jouw hoogwaardige status door het aanvragen van een endorsement. Een Britse sector-specifieke organisatie zal beoordelen of je hiervoor in aanmerking komt. Arts Council is een organisatie die zo'n visa kan afleveren. Je zal o.a. moeten aantonen dat je internationale faam geniet aan de hand van enkele aanbevelingen. Het aanvragen van een endorsement neemt zo'n 8 weken in beslag. De kostprijs hiervan bedraagt 456 pond.

Als het endorsement goedgekeurd is kan je dit visum ook effectief aanvragen. Het visum is maximaal 5 jaar geldig en kost 97 pond voor Belgische onderdanen, aangevuld met een gezondheidstoeslag van maximaal 624 pond per jaar.

Het General Work visa is een algemeen werkvisum. Dit werkvisum laat je toe om te werken in het VK voor maximaal 5 jaar. De kostprijs varieert tussen de 610 en 1.408 pond, aangevuld met een gezondheidstoeslag van maximaal 624 pond per jaar. Net zoals bij de Temporary worker - creative and sporting visa (Tier 5) kunnen alleen erkende sponsors dit visum voor jou aanvragen. Je moet aantonen dat je voldoende middelen hebt om te kunnen leven in het VK, dat een bepaald minimumloon betaald wordt en dat je het Engels voldoende machtig bent.

Houd er rekening mee dat je ten vroegste 3 maanden voordat je begint te werken een General Work visa kan aanvragen. De procedure neemt zo'n 3 weken in beslag. 

Een overzicht van de kostprijzen van de verschillende werkvisa vind je hier. 

Sociale zekerheid

De WA voorziet in een regeling van sociale zekerheid voor burgers die reeds voor het einde van 2020 (dus voor 31 december 2020) in het VK actief waren. Voor hen blijft de EU-regeling van toepassing voor zover er sprake is van een ononderbroken tewerkstelling

Voor de periode na 31 december 2020 bepaalt de TCA gelijkaardige bepalingen als de Verordening 883/2004 in het Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid dat in de TCA werd opgenomen als bijlage.

Belgen die naar het buitenland gaan om te werken kunnen het A1-certificaat gebruiken. Het VK heeft aangegeven het A1-certificaat te blijven erkennen.

Als je in het VK gaat werken kan je gevraagd worden om een Healthcare Surcharge te betalen. Je bent in principe vrijgesteld tot het betalen van deze gezondheidstoeslag als je voor minder dan 6 maanden in het VK verblijft. Als je voor langer dan 6 maanden in het VK verblijft om te werken dan moet je in principe deze toeslag betalen, tenzij je kan aantonen dat je in België verzekerd blijft. Dit doe je met een S1-attest dat je aanvraagt bij jouw ziekenfonds.

Belastingen

Het dubbelbelastingverdrag tussen het VK en België blijft van toepassing. Een Belgische cultuurwerker die na de brexit naar het VK gaat, blijft onderworpen aan dezelfde regels voor zijn/haar belastingen als voor de brexit. 

Andere EU-landen

Ook andere Europese landen voorzien info rond de brexit.

Op de website van OTM vind je een overzicht van informatie rond de brexit voor culturele actoren in verschillende EU-landen. Via de website van DutchCulture kan je terecht voor meer informatie rond de brexit in Nederland. Touring artists biedt informatie voor de culturele sector vanuit Duitsland. Op de website van France Culture meer info vanuit Frankrijk.