Wil je aan de slag als student?

Verkrijg je inkomsten voor de opdrachten die je doet of de verkoop van je werk? Weet dan dat er geen specifiek statuut voor studenten bestaat. Als student zal je dus ingepast worden in de bestaande statuten: Zelfstandige, Werknemer (of ambtenaar). 

Alles zal dus te maken hebben met het al dan niet onder gezag werken voor een opdrachtgever of werkgever. Je hebt dus niet zomaar altijd de keuze, al maak je die natuurlijk in eerste instantie samen met je opdrachtgever.  

We praten dus misschien beter over een student-werknemer of student-zelfstandige. Deze laatste noemt men ook wel eens de student-ondernemer. 

 Niemand kan je in principe het ‘recht om levenslang’ te studeren ontzeggen. Ook als pensioengerechtigde kan je je dus nog steeds aan een kunsthogeschool of universiteit inschrijven. 

Als student, via studentenarbeid of zelfstandige, kan je echter specifieke bescherming genieten en sociale voordelen verkrijgen. Bij het ontstaan van bijvoorbeeld de regels met betrekking tot de studentenarbeid was men immers van mening dat een persoon die hoofdzakelijk studeert en weinig ervaring heeft op de arbeidsmarkt een bijzondere bescherming dient te genieten. Ondanks dat dit de dag van vandaag achterhaald lijkt, besteden we hieronder daar toch aandacht aan.  

Student@work

Op dit portaal van de overheid vind je alle informatie. 

Basisvergoeding / -inkomst

Wanneer je als student met een studentenovereenkomst studentenarbeid verricht heb je recht op een loon. Daarbij dient de werkgever ook de minimumlonen te respecteren die er gelden in de specifieke sector(en). Raadpleeg dus zeker op voorhand of er geen CAO van toepassing is op de organisatie waarbij je aan de slag gaat.  

Je inkomsten als student-zelfstandige daarentegen zijn beroepsinkomsten uit je zelfstandige activiteit (winsten of baten in de personenbelasting). Anders dan bij een studentenovereenkomst zal je je wel moeten vergewissen over bijvoorbeeld btw. Meer informatie over btw vind je hier.  

Voorbeeld

Tijdens de zomermaanden mag je mee op tour met een toneelgezelschap of sta je op enkele theaterfestivals. Denk er zeker over na om met het gezelschap een studentenovereenkomst af te sluiten.  

Als bachelorstudent geschiedenis neem je graag enkele toeristen in het Ieperse onder je hoede en denk je eraan om op eigen initiatief enkele begeleidende trajecten vorm te geven. Student-zelfstandige? Dat zou mogelijk zijn.  

Als student zou je graag een offspace oprichten en je medestudenten zo toon- en verkoopkansen willen aanbieden Dan kan je dit zeker ondernemen als student-zelfstandige. 

Administratieve verplichtingen

De studentenovereenkomst 

Wie kan gebruik maken van een studentenovereenkomst?

 De wetgeving voorziet niet in een duidelijke definitie van het begrip ‘student’. Dit begrip mogen we ruim interpreteren, en dus iedereen die in hoofdzaak school loopt in het middelbaar onderwijs, het hoger of universitair onderwijs, of die een examen voorbereidt voor de examencommissie, valt hier dus in principe onder.  

Leeftijdsvereiste zijn hier niet aan verbonden, al kan een studentenovereenkomst enkel worden gesloten door jongeren die minstens 15 jaar zijn en niet meer zijn onderworpen aan de voltijds leerplicht.  Kinderarbeid is immers verboden. Wil je weten hoe je toch legaal kan werken met kinderen of als kind, raadpleeg dan zeker volgende brochure.  

Administratieve verplichtingen

1.  Contract

Hoe moet die overeenkomst er dan uit zien? 

  • Een studentenovereenkomst is steeds voor bepaalde duur en wordt schriftelijk opgesteld in twee exemplaren. Het contract mag niet langer zijn dan 12 maanden.  
  • Deze moet ondertekend worden en dit ten laatste op het moment dat de student in dienst treedt. 

Een model studentenovereenkomst kan je hier kan terugvinden. 

 

2.  Solidariteitsbijdrage i.p.v. sociale bijdrage

Indien je via een studentenovereenkomst werkt en niet meer dan 475 uur gepresteerd hebt, dan ben je vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdrage. Zowel jij als de werkgever moeten een solidariteitsbijdrage betalen van 8,14%. Hiervan is 5,43%  ten laste van de werkgever (het werkgeversaandeel) en 2,71% voor de werknemer. 

 

 3.  Loon- en arbeidsvoorwaarden

Ongeacht de activiteit die hij uitoefent, maakt de student-werknemer aanspraak op hetzelfde loon als de andere loontrekkende werknemers uit dezelfde onderneming met dezelfde functie

Arbeidsduur:

De overeenkomst moet het arbeidsrooster vermelden, maw het stelsel van de wekelijkse en dagelijks arbeidsprestaties. De normale duur is 8 uur per dag en ten hoogste 38 uur per week.

Voor jongeren jonger dan 18 zijn eveneens de volgende regels van kracht:

  • De arbeidstijd is gereglementeerd;
  • Zij mogen in principe niet langer dan 38 uur per week werken;
  • Zij mogen geen overuren presteren behoudens enkele afwijkingen;
  • Zij mogen niet langer dan 4,5 uur zonder onderbreking tewerk worden gesteld;
  • Een ononderbroken periode van rust van 12 uur moet gewaarborgd kunnen worden. 

 

4. Bepaalde duur

De duur van de overeenkomst mag niet meer dan  12 maanden zijn.

 

5.  Proefbeding

De eerste drie werkdagen als student gelden automatisch als proefperiode. Tijdens deze periode kunnen beide periode de overeenkomst beëindigen zonder opzegging of vergoeding.

6. Beëindiging

De beëindiging van de overeenkomst loopt automatisch ten einde op de datum die in de overeenkomst werd overeengekomen, zonder dat enige vorm van van opzegging is vereist.

 

Vroegtijdige beëindiging is mogelijk voor beide partijen:

Ieder van de partijen heeft het recht de overeenkomst te beëindigen door opzegging aan de andere partij. Wanneer de duur van de verbintenis één maand niet overschrijdt, bedraagt de opzeggingstermijn welke door de werkgever moet in acht genomen worden drie dagen en diegene die moet in acht genomen worden door de student één dag. Deze termijnen zijn respectievelijk zeven en drie dagen wanneer de duur van de verbintenis één maand overschrijdt.

Werkgever- Domina aangifte

Nadat de overeenkomst is gesloten en ondertekend, moet er uiterlijk op de dag waarop de prestatie wordt aangevangen de Dimona aangifte STU uitvoeren en overmaken aan de RSZ. De werkgever vermeld: begin- en einddatum, per kwartaal het aantal uur dat de werknemer arbeidsprestaties zal verrichten. 

Na elke Diimona-aangifte krijgt de werkgever een melding dat de aangifte in orde is of dat er onvoldoende uren beschikbaar zijn in het contingent.

Indien de werkgever dit vergeet of laattijdig indient:

  • Wordt er geen STU uitgevoerd, dan kunnen de uren die de student heeft gewerkt niet het voorwerp uitmaken van een driemaandelijkse aangifte van de RSZ met berekening van enkel de solidariteitsbijdrage.
  • Bij laattijdige melding: normale sociale zekerheidsbijdragen verschuldigd.

De student kan altijd van het platform student@work een attest downloaden voor de werkgever om aan te tonen hoeveel uren er al van 475 zijn gebruikt.

Wat je belastingen betreft, het recht op groeipakket (Vlaanderen) of kinderbijslag (Brussel) en de impact van deze inkomsten op de fiscaliteit van je ouders (persoon ten laste), kan hier meer informatie terugvinden.

De student-zelfstandige 

Vanaf 1 januari 2017 kunnen studenten die een zelfstandige activiteit uitoefenen een eigen statuut van student-zelfstandige aanvragen. Het statuut kan aangevraagd worden door jonge ondernemers tussen 18 en 25 jaar. Dit is wel aan wat voorwaarden onderworpen. Zo moet je: 

  • Minstens 18 jaar en hoogstens 25 jaar zijn; 
  • Minstens voor 27 credits of 17 lesuren per week ingeschreven zijn aan een Belgische of buitenlandse onderwijsinstelling met tot doel het behalen van een diploma dat door de Belgische overheid erkend wordt; 
  • Als student een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefenen zonder dat je onder het gezag valt van een werkgever/opdrachtgever of daartoe de intentie hebt.  

Wil je weten wat er gebeurt indien je op Erasmus gaat, je via digitale weg onderwijs volgt of als buitenlandse student in België studeert of wil komen studeren, dan kan je voor meer informatie terecht bij socialsecurity.be. De FAQ op deze website geeft zelfs informatie over het student-zelfstandige zijn naast een ‘trendy’ opleiding die je volgt bij Syntra, een centrum voor volwassenonderwijs of IFAPME

En hoe zit het dan met je sociale bijdragen

  • Als je netto-belastbaar inkomen lager is dan 6.996,89 euro (bedragen 2020) moet je geen sociale bijdragen betalen 
  • Ligt je inkomen tussen de 6.996,89 euro en 13.993,78 euro (bedragen 2020) dan betaal je een bijdrage van 20,50% en dit enkel op de inkomsten die de 6.996,89 euro overschrijden 
  • Verdien je netto 13.993,89 euro (bedrag 2020) of meer dan betaal je gewoon de bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep op al je inkomsten. 

Wat je belastingen betreft, het recht op groeipakket (Vlaanderen) of kinderbijslag (Brussel) en de impact van deze inkomsten op de fiscaliteit van je ouders (persoon ten laste), kan hier meer informatie terugvinden.  

Anders dan de solidariteitsbijdragen in de relatie tussen de werkgever (5,42%) en de student-werknemer (2,71%) betaal je dus geen sociale zekerheidsbijdragen op je netto-belastbaar inkomen tot 6.996,89 euro. Maar laat dit niet de enige reden zijn om voor dit statuut te kiezen. Na het derde kwartaal van het jaar waarin je 25 wordt, of na 30 september van het jaar waarin je afstudeert wordt je immers automatisch aanzien als zelfstandig in hoofdberoep. Als je op dat moment niet minstens een halftijdse job hebt of op andere afgeleide rechten (gehuwde partner of overlevingspensioen) beroep kan doen zal je dan ook bijdragen moeten betalen als zelfstandige in hoofdberoep 

Administratieve verplichtingen

De student moet de aanvraag van het statuut indienen bij de sociale verzekeringsfondsen of de Nationale Hulpkas voor Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen.

Weet dat je als student-zelfstandige aan de algemene vereisten als zelfstandige moet voldoen om te starten. Kijk zeker ook de aandachtspunten voor je opstart na!

De student zorgt ervoor dat volgende formulieren ingevuld worden:

  • door de student:
    • het aanvraagformulier voor het statuut van student-zelfstandige, met daarin de verklaring dat hij regelmatig de lessen zal volgen (voor een nog niet beëindigd academiejaar én voor ieder academiejaar opnieuw aan te vragen)
  • door de onderwijsinstelling: het attest van inschrijving dat deze gegevens bevat:
    • de inschrijving van de student in de genoemde instelling voor een bepaald school- of academiejaar
    • het type gevolgde studies
    • het aantal studiepunten of het aantal lesuren per week

 

Combinatiemogelijkheden

Naast een studentenovereenkomst of werken als student-zelfstandige kan je uiteraard nog steeds binnen de krijtlijnen en voorwaarden, vergoed worden voor: 

  • Je vrijwilligerswerk 
  • je artistieke prestaties in opdracht via de KVR 
  • De overdracht van je auteurs- en/of naburige rechten