Een geschil over het al dan niet toepassen van het verlaagd btw-tarief van foto’s zorgde ervoor dat de Franse belastingdienst en de vennootschap Regards Photographiques (R. P. S.)  naar het Hof van Justitie zijn gestapt.

Het is een interessante casus, omdat de Franse overheid een Europese Richtlijn verstrengd heeft toegepast en de vraag rees of dit wel zomaar mag. De vragen die in deze zaak naar boven kwamen zijn ook pertinent voor andere lidstaten die aan de btw-Richtlijn een eigen invulling hebben geven.  

Kort gezegd ging het om de bijkomende criteria: 

“Uitsluitend foto’s die getuigen van een kennelijke creatieve intentie, zoals het geval was wanneer de fotograaf, door de keuze van het thema, de enscenering, de bijzonderheden van de opname of andere specifieke kenmerken van zijn werk die met name verband houden met de kwaliteit van de camera-instelling, etc...

Zo komen pasfoto’s, schoolfoto’s, groepsfoto’s en foto’s waarvan het belang vooral afhangt van de hoedanigheid van de persoon of de aard van de weergegeven zaak worden in het algemeen niet beschouwd als kunstfoto’s. Dat is bijvoorbeeld het geval bij foto’s van godsdienstige of familiegebeurtenissen (trouwerijen, communies enzovoort) niet in aanmerking komen voor het verlaagde tarief.”

In se verstrengde de Franse wetgever hiermee de toepassing van het verlaagd tarief van de Europese btw-Richtlijn. De btw-Richtlijn stelt dat enkel foto’s die door hun maker zijn genomen, door hem of onder zijn toezicht zijn afgedrukt, gesigneerd en genummerd, met een oplage van maximaal 30 exemplaren voor alle formaten en dragers samen, in aanmerking komen voor het verlaagde btw-tarief. 

De Franse belastingdienst weigerde om het verlaagde tarief van de btw toe te passen op de levering van portretten en trouwfoto’s van de vennootschap R. P. S. in de periode van 1 februari 2009 tot en met 31 januari 2012 op basis van de hierboven bijkomende opgelegde voorwaarden, omdat deze geen artistiek karakter vertoonde. Door deze beslissing kwam men uiteindelijke uit bij het Hof van justitie met de volgende vragen:

  • Is het enkel vereist dat de gemaakte foto’s voldoen aan de Btw-Richtlijn criteria om in aanmerking te komen voor het verlaagde btw-tarief? 
  • Mogen nationale lidstaten bijkomende voorwaarden opleggen om de heffing van het verlaagd tarief toe te passen? Moet het een kunstenaar zijn en moet er bijvoorbeeld sprake zijn van een artistiek karakter zoals voorzien is in de Franse wetgeving?

Het Hof heeft in deze zaak het volgende geoordeeld:

Zodra men voldoet aan de voorwaarden van de btw-Richtlijn, zijnde dat de foto’s zijn genomen door de maker ervan, de door hem of onder zijn toezicht zijn afgedrukt, gesigneerd en genummerd, met een oplage van maximaal 30 exemplaren, met uitsluiting van elk ander criterium, inzonderheid de beoordeling door de bevoegde nationale belastingdienst van het artistieke karakter ervan, komt men in aanmerking voor het verlaagd tarief.  Het maakt voor het Hof niet uit of de maker een kunstenaar is of niet. 

Bijkomend benadrukt het Hof dat een nationale overheid bijkomende criteria mag opleggen zolang deze gedetailleerd en objectief zijn. De voorwaarde dat een foto een artistieke waarde moet hebben (waar de Frans belastingdienst naar verwijst) wordt eerder als een subjectief en een onbestendig criterium gezien, waardoor de fiscale neutraliteit in gedrang wordt gebracht. 

Door de aanvullende Franse criteria kan er op soortgelijke producten een verschillende btw-heffing worden toegepast. Het product (de foto) moet namelijk een artistiek karakter hebben. Het artistieke karakter wordt door de belastingdienst geval per geval getoetst. 
 
Zo kunnen bijvoorbeeld verscheidene fotografen die huwelijksfoto’s vervaardigen, voor de btw-heffing verschillend worden behandeld. 

Het Hof heeft duidelijk gesteld dat een nationale regeling mag afwijken van de btw-richtlijn zolang een dergelijke criteria (de artistieke waarde) op een objectieve, duidelijke en nauwkeurige wijze kan worden vastgesteld. Indien dit niet het geval zou zijn, gaat het om een afbreuk van de fiscale neutraliteit. 
 

Hoe werkt de btw-Richtlijn in België?

Wees gerust in België is de btw-Richtlijn letterlijk overgenomen. 

Zijn aan 6% onderworpen: foto’s die genomen zijn door de kunstenaar, door hem of onder zijn toezicht zijn afgedrukt, gesigneerd en genummerd, met een oplage van maximaal dertig exemplaren voor alle formaten en dragers samen, worden aangemerkt als kunstvoorwerpen.