Wat zijn de nieuwe dwingende bepalingen voor vennootschappen?

Sinds 1 januari 2020 is het nieuwe wetboek (WVV) van toepassing op bestaande vennootschappen (die al waren opgericht van voor 1 mei 2019). De dwingende bepalingen uit het WVV zijn automatisch van toepassing op deze bestaande vennootschappen. Wat zijn nu die dwingende bepalingen waar deze vennootschappen rekening mee moeten houden? In dit artikel geven we een overzicht te geven. Wil je meer info op maat, aarzel niet om contact op te nemen met onze consulenten.

Dwingende bepalingen zijn bepalingen waar je niet van mag afwijken. Je moet deze dus volgen, ook al zouden je statuten andere regels voorschrijven.

Het is niet zo eenvoudig om een overzicht te geven van al het dwingend recht in het WVV. Soms wordt dit in een artikel expliciet vermeld, zoals bijv. ‘op straffe van nietigheid’ / ‘zijn nietig’, maar ook bewoordingen zoals ‘kan niet’ of  ‘mag niet’ zijn al voldoende om te stellen dat je deze regels moet volgen.

De voorbereidende werken van de wet geven zelf ook al een overzicht van bepalingen die in elk geval van dwingend recht zijn, zoals:

De benaming van vennootschappen (en hun afkorting)

Oude benaming 

Nieuwe benaming 

Maatschap 

Maatschap 

Vennootschap onder firma (V.O.F.) 

Vennootschap onder firma (VOF) 

Gewone commanditaire vennootschap (Comm.V.) 

Commanditaire vennootschap (CommV) 

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) 

Besloten vennootschap (BV) 

Coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (CVBA) 

Coöperatieve vennootschap (CV) 

Coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid (CVOA) 

Vennootschap onder firma (VOF) 

Naamloze vennootschap (NV) 

Naamloze vennootschap (NV) 

Commanditaire vennootschap op aandelen (Comm.V.A.) 

Naamloze vennootschap (NV) 

Winstuitkeringen in de BV of CV

Je mag maar tot een winstuitkering overgaan in een BV of een CV als je twee testen volgt.

Enerzijds moet je de balanstest uitvoeren waarbij je netto-actief niet negatief mag worden, anderzijds moet je een liquiditeitstest volgen om je ervan te verzekeren dat je al je schulden kan voldoen in de komende 12 maanden. 

Bestuurders van een BV, CV of NV: geen werknemers

In de hoedanigheid van bestuurder kunnen bestuurders van een BV, CV of een NV niet met een arbeidsovereenkomst aangesteld worden om hun functie uit te oefenen.

Dit is ook het geval voor leden van de raad van toezicht of directieraad in een NV. 

Nieuwe definitie van dagelijks bestuur in de BV, CV en NV

Het dagelijks bestuur kan opgedragen worden aan één of meer personen die alleen, gezamenlijk of als college handelen. Het dagelijks bestuur omvat alle handelingen die:

  • Niet verder reiken dan de behoeften van het dagelijks leven (bijv. facturen betalen en versturen)
  • Om redenen van minder belang de tussenkomst van het bestuur niet rechtvaardigen (bijv. aankoop van kleine materialen)
  • Omwille van hun spoedeisend karakter de tussenkomst van het bestuur niet rechtvaardigen (bijv. dak is ingestort en maatregelen nemen)
     

Afschaffing begrip kapitaal in de BV en CV

Het gestorte gedeelte van het kapitaal en de wettelijke reserve in de BV en de CV worden omgezet in een statutair onbeschikbare eigen vermogensrekening. Voor de CV is dit het vast gedeelte van het kapitaal.

De nieuwe statuten van deze vennootschappen kunnen dan bepalen dat dit vermogen eventueel uitgekeerd kan worden volgens de regels van de winstuitkeringen. 

Regeling van belangenconflicten in de BV, CV en NV

Als een bestuurder een belangenconflict van vermogensrechtelijke aard heeft (bijv. het bestuur moet oordelen over een huurprijs die de vennootschap zou betalen op een gebouw waarvan een bestuurder eigenaar is), dan moet de wettelijke procedure gevolgd worden.

De bestuurder moet dit melden. Zijn verklaring en toelichting over het strijdig belang wordt opgenomen in de notulen van de vergadering. De overige bestuurders beraadslagen over het conflict en stemmen zonder dat de betrokken bestuurder hierbij aanwezig is.

Regels over de uittreding uit een BV of een CV

Oprichters kunnen pas uittreden vanaf het derde boekjaar na oprichting. De betaling van het scheidingsaandeel bij uittreding kan opgeschort worden totdat de vennootschap dit kan betalen op basis van de uitkeringstesten.

Bij een uittreding uit een BV moet een authentieke akte voor de notaris opgemaakt worden. 

De nieuwe regeling rond bestuurdersaansprakelijkheid

Op alle vennootschappen (behalve de maatschap) is de nieuwe regeling rond de bestuurdersaansprakelijkheid van toepassing. Bestuurders zijn aansprakelijk voor fouten in de uitoefening van hun mandaat. Fouten die een normaal voorzichtige en zorgvuldige bestuurder, in dezelfde omstandigheden geplaatst, niet zou hebben begaan.

De wet voert caps in tot welke hoogte alle bestuurders maximaal aansprakelijk zijn, in functie van de omzet en het balanstotaal.

Max. aanspr. 

Omzet (excl btw) 

  

Balanstotaal 

€125.000 

<350.000 

en 

≤175.000 

€250.000 

<700.000 

en 

≤350.000 

€1.000.000 

<9.000.000 

of 

<4.500.000 

€3.000.000 

>9.000.000 

en 

>4.500.000 

€12.000.000 

>50.000.000 

of 

>43.000.000 

De nietigheid van besluiten van de organen

Besluiten van organen, zoals de AV of het bestuur, die tot stand zijn gekomen wegens een onregelmatigheid zijn nietig. Bijvoorbeeld niet-oproeping van bepaalde aandeelhouders of een onjuiste oproeping. Ook rechtsmisbruik of bedrieglijk opzet kunnen een beslissing nietig maken.

Wijze van stemming in de AV en neutralisering van onthoudingen

Beslissingen om de statuten te wijzigen moeten voldoen aan specifieke geldigheidsvoorwaarden. De aanwezige aandeelhouders moeten ten minste de helft van de aandelen vertegenwoordigen (bij een eerste oproeping).

Wijzigingen zijn enkel aangenomen met een drie vierde meerderheid van de stemmen. Onthoudingen worden niet in de teller en niet in de noemer meegeteld om de meerderheid van de stemming te berekenen.

De vereffening

De regels en procedure uit het WVV moeten gevolgd worden bij de vereffening van een vennootschap. Zo mag een vennootschap haar naam niet wijzigen tijdens een vereffening en zijn er specifieke regels rond de aanstelling van een vereffenaar.