In je zoektocht naar aanvullende financiering kan het nuttig zijn om eens te kijken naar filantropische stichtingen. 

Die stichtingen zetten zich in voor een maatschappelijk doel. Ze beschikken over fondsen waarmee ze organisaties of individuen ondersteunen. Als jouw activiteit aansluit bij het maatschappelijk doel van een bepaalde stichting of fonds, dan kan er een match zijn om samen te werken.

In dit artikel vind je een aanzet tot een lijst van fondsen die relevant zijn voor de cultuursector. Maar in België bestaan er om en bij de 2000 filantropische stichtingen. Het is niet mogelijk ze allemaal op te lijsten. Beschouw deze lijst dus als een inspiratiebron, maar ga zeker ook verder zoeken. Het is aan jou om met zoveel mogelijk mensen te praten over je project en de vraag te stellen of zij je in contact kunnen brengen met een stichting die rond eenzelfde thema werkt.

Sommige fondsen doen jaarlijks projectoproepen, sommige selecteren via organisaties in het veld, bij andere kan je je project voorstellen. De meeste stichtingen gaan zelf ook op zoek naar projecten die ze kunnen ondersteunen. Het is dus van belang dat je gevonden kan worden. Sommige fondsen ondersteunen rechtstreeks culturele projecten, andere helemaal niet. Niettemin kan het thema van jouw project aansluiten bij het maatschappelijk doel van de stichting waardoor je toch in aanmerking zou kunnen komen voor steun.

Ken je zelf nog nuttige fondsen die niet in de lijst voorkomen? Laat het ons weten zodat we kunnen aanvullen!
 

Koning Boudewijnstichting

Belangrijk om weten is dat de Koning Boudewijnstichting een 500 tal fondsen herbergt. Deze fondsen zijn naar type ingedeeld. Voornamelijk de fondsen ‘vrienden van’ en de ‘schenkersrekening’ ondersteunen activiteiten die aansluiten bij hun doelstelling.
Je vindt een overzicht van deze fondsen en projectoproepen per type terug vinden op de website. 

SPES

Sinds 31 jaar kent Spes Mecenaat beurzen toe aan Belgische kunstenaars actief op het vlak van de beeldende kunsten, de muziek, de literatuur, de textielkunst... Die financiële steun moet hen in staat stellen een creatief project op te starten of verder te ontwikkelen. Bedoeling is hierdoor hun carrière een boost te geven. Sinds 1987 werden 230 kunstenaars door Spes bekroond.

Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB)

Jaarlijks rijkt de KVAB een reeks Fondsprijzen uit. Dit zijn wetenschappelijke prijzen in een specifiek domein .Enkele daarvan zijn bestemd voor de kunsten:

  • Mgr. Renaat Lenaerts-prijs: prijs voor verdienstelijk werk op het gebied van de muziekwetenschap
  • Floris Van der Mueren-prijs: prijs voor een oorspronkelijk wetenschappelijk werk op het gebied van de musicologie in de breedste zin van het woord
  • Laureaat van de Klasse Kunsten: in 2020 wordt de prijs uitgereikt in het domein van de scheppende kunsten: muziekcomposities, architectuur, beeldende kunsten en andere
  • Frans Van Cauwelaertsprijs: in 2020 wordt de prijs uitgereikt in de humane wetenschappen:archeologische, filosofische, geschiedkundige, morele en taalkundige wetenschappen
     

deSingel Fonds

Dit fonds ondersteunt projecten van deSingel in de meest brede zin van het woord. Onder andere de realisatie van voorstellingen, (socio-culturele) activiteiten, publicaties, lezingen, ... 
In 2020 opteren zij voor een extra injectie in de werking van 'de nieuwe spelers': een theatertraject voor jongeren van 16 tot 25 jaar met steun van het Antwerpse conservatorium en van verschillende Antwerpse theaters, waaronder deSingel. 
 

Sabam for Culture

Sabam for Culture werd in 1981 opgericht om het Sabam-repertoire in al haar vormen te promoten, verspreiden en ontwikkelen. Zowel leden als organisaties komen in aanmerking voor deze steun. Vennoten kunnen aanspraak maken op een beurs, terwijl organisaties jaarlijks in aanmerking komen voor financiële steun.
Sabam for Culture ondersteunt en is ook aanwezig op evenementen in het buitenland. Voorbeelden daarvan zijn Eurosonic (Groningen), Amsterdam Dance Event (Amsterdam), MIDEM (Cannes) en MaMa Festival (Parijs).
Sabam for Culture biedt financiële ondersteuning in muziek, audiovisueel werk, theater & dans, visuele kunsten en literatuur.
 

ENOA netwerk

Young Opera Makers program: een internationaal netwerk dat ondersteuning in de vorm van opleidingen en workshops biedt aan jonge talenten die een professionele en internationale carriëre in opera beogen. 
Om in aanmerking te komen moet je verbonden zijn aan één van de 13 instituten die meewerken aan het programma.
 

Music Fund

Voor veel mensen betekent de aankoop van een instrument een niet te onderschatten financiële drempel om muziek te kunnen spelen. Daar wil Music Fund graag iets aan doen. Ze stellen dus met veel plezier instrumenten ter beschikking van organisaties die muziekprojecten ontwikkelen voor kinderen, adolescenten of volwassenen met een kwetsbare socio-economische achtergrond.

Engie Foundation

Jaarlijks wordt 500 000 euro geïnvesteerd in Belgische projecten die inclusie van kinderen en jongeren via educatie, sport of cultuur nastreven. Organisaties kunnen een project indienen.

CERA

Cera geeft vorm aan haar engagement ‘Samen investeren in welvaart en welzijn’ door zich op een coöperatieve manier in te zetten voor een betere wereld.
Zij biedt onder andere ondersteuning aan kunst en cultuur waarvoor momenteel 17 projecten lopen.
 

Goethe instituut

Het International co-production fund werd opgericht ter ondersteuning van co-producties tussen cultuurwerkers in theater, dans, muziek en andere uitvoerende kunsten waarbij nieuwe samenwerkingsvormen en het gebruik van digitale media een belangrijk onderdeel zijn.

Pasfoundation

Dit fonds werd opgericht om belangrijke werken van moderne, postmoderne en hedendaagse Belgische kunstenaars uit de 20ste en 21ste eeuw aan te kopen. Via onder andere bedrijfsruimten worden de kunstwerken geëxposeerd. De collectie wordt actief opgebouwd en maakt zich complementair aan die van musea. Dankzij samenwerkingsverbanden kunnen musea voor tijdelijke of permanente tentoonstellingen gebruik maken van de collectie zonder dat ze daarvoor zelf aankopen moeten doen.  

Espace Européen de sculpture

Jaarlijks wordt een beeldend kunstenaar uit een EU lidstaat uitgenodigd om in Villa Blanche (Parc Tournai-Solvay) werk te creëren en te exposeren. De kunstenaar is afkomstig van het land dat op dat ogenblik de Raad van de Europese Unie voorzit. 

Besix Foundation

De Besix Foundation ondersteunt actief organisaties in landen waar de groep actief is, waaronder België. Zij ondersteunt 3 thema’s: onderwijs – bouw – milieu.
Op de website kan je enkele voorbeelden van gefinancierde projecten terugvinden.
 

Interreg France-Wallonie-Vlaanderen

Grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma (2014-2020).
De strategie van het programma is momenteel gebaseerd op de Europa 2020-strategie voor intelligente, duurzame en inclusieve groei: het referentiekader van de doelstellingen die de Europese Unie tegen 2020 bereikt wil hebben. Gedurende deze periode legt de Europese Commissie de nadruk op vijf grote prioriteiten: werkgelegenheid, onderzoek en ontwikkeling, onderwijs, bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, klimaatverandering en hernieuwbare energie.
Voor het programmagebied werden 6 thema’s vastgesteld waarop ingezet zal worden.
Ook enkele culturele initiatieven die aansluiten bij de thema’s hebben hier financiële steun gekregen.
Voor de volgende periode zijn nog geen details bekend gemaakt.
 

Fondation Bernheim

De stichting van algemeen nut Fondation Bernheim is het geesteskind van de humanistische en visionaire ondernemer Emile Bernheim en heeft tot doel de humanistische en maatschappelijke waarden te verspreiden, de sociale betrekkingen te verbeteren en de levenskwaliteit te vergroten. Sinds 1999 steunen zij innoverende en efficiënte projecten, eerst en vooral gericht op de jeugd. Onderwijs, ondernemerszin, burgerzin, vrede en een cultuur van openheid zijn prioritaire actieterreinen. Ook culturele projecten die deze thema’s aanraken kunnen steun krijgen.
Gedurende de periode 2015-2022 ligt de focus op het gewest Brussel.
 

The Belgian American educational foundation (BAEF)

Dit fonds biedt financiële ondersteuning voor uitmuntende studenten die in Amerika een studie willen verderzetten. Of andersom, studenten uit Amerika die in België studeren.
Er worden specifieke opleidingen ondersteund waaronder de "Fellowship for Music study in the U.S.A. during 2020-2021".
 

Rolex Mentor and Protégé Arts Initiative

Om de twee jaar brengt Rolex een aantal mentors samen uit verschillende diciplines die aangeven met welk type kunstenaar ze willen samenwerken. Rolex inviteert een aantal profielen waaruit een keuze wordt gemaakt. De protegé kan dan gedurende 1 jaar samenwerken met de mentor. Zowel de mentor als de protegé ontvangt daarbij een beurs.

Gabriëlla Moortgat stichting

Elk jaar zet de Stichting Gabriëlla Moortgat twee sterke vrouwen in de bloemetjes. Gabriëlla, de kleindochter van de stichter van de gelijknamige brouwerij, wilde met dit initiatief opmerkelijke artistieke, wetenschappelijke, liefdadige, godsdienstige, sociale of pedagogische prestaties van vrouwen in de kijker zetten. Er is geen website van de stichting.

Degroof Petercam Foundation

Degroof Petercam is een financiële instelling die zich eveneens inzet voor het stimuleren van filantropie. Zij heeft een actieve werking rond het adviseren van haar clienten rond filantropie. Zij richten zich voornamelijk naar ‘venture philantropy’, een ondernemende professionele filantropie die streeft naar een maximale sociale impact. Daarvoor hebben zij een aantal acties opgezet zoals Gingo community en de Degroof Petercam Foundation.
Die laatste legt het accent op onderwijs en ondernemerschap. Eén van de doelstellingen is bij te dragen tot de oprichting van 100 nieuwe ondernemingen en het creëren van 600 nieuwe banen.
 

M-Life

M-Life is een intitiatief van M-Leuven. Doelstelling is de toekomst van kunst te verzekeren dankzij een gezonde mix van private en publieke middelen. 
Momenteel bieden zij een ondersteuningstraject van 6 maanden voor een regionale kunstenaar. In het verleden werd een Pop-up museum opgestart, restauratie van een werk van Dieric Bouts, Dobedo een programma dat de mentale ontwikkeling en weerbaarheid van kinderen stimuleert dankzij kunst en creativiteit.
 

Europa Nostra Award

Al sinds 1978 reikt Europa Nostra jaarlijks de “Europa Nostra Awards” uit aan uitzonderlijke restauratieprojecten. Deze prijzen worden toegekend op basis van zorgvuldig samengestelde dossiers die beoordeeld worden door een wetenschappelijke jury van erfgoedexperten zoals architecten, restaurateurs en kunsthistorici.

BMW Welt young artists award

Zes jonge veelbelovende jazz muzikanten of ensembles krijgen een podium. Een jury selecteert de winnaar die de award in ontvangst mag nemen. Daarnaast wordt er ook een publieksprijs uitgereikt. De winnaar van de award krijgt een geldrijs van 3000 euro. 

De Nieuwe Opdrachtgevers

Eind jaren 90 richtte kunstenaar François Hers de Nieuwe Opdrachtgevers op, met de steun van de Fondation de France. De Nieuwe Opdrachtgevers geeft aan iedere burger die dat wil, de mogelijkheid om verantwoordelijkheid te nemen en een opdracht aan een kunstenaar te geven. 
Voor de overheid en de gemeentebesturen biedt de methode van De Nieuwe Opdrachtgevers de mogelijkheid een exclusief kunstpatrimonium te verwerven, gedragen door zijn inwoners, de gebruikers. 
Aan individuen, verenigingen, bedrijven en scholen biedt De Nieuwe Opdrachtgevers een kunstproject aan waarbij de deelnemers als opdrachtgevers actief worden betrokken. Het eindresultaat is een hedendaags kunstwerk op maat. 
 

Journalismfund.eu / Fonds Pascal Decroos

Het Fonds Pascal Decroos stimuleert bijzondere journalistiek in de Vlaamse pers en behoudt de herinnering aan Pascal Decroos. Zij biedt werkbeurzen voor journalisten. 
Het Journalismfund.eu is de organisatie achter Fonds Pascal Decroos en zet in op onderzoeksjournalistiek.
Daarvoor bieden zij een aantal initiatieven: beurzen, opleiding internationale researchjournalistiek, incubator trajecten en ondersteuning van specifieke projecten. 
 

Herman de Coninck Prijs

De Herman de Coninckprijs is een jaarlijkse Vlaamse literatuurprijs voor poëzie ter nagedachtenis van Herman de Coninck. Aan de prijs voor de beste dichtbundel, die niet meer exclusief voor Vlaamse dichters is, is een geldsom van 7.500 euro verbonden.

Academia Belgica

Sinds haar oprichting is het de doelstelling van de Academia Belgica de Italo-Belgische relaties zowel op wetenschappelijk als op cultureel vlak te verbeteren. De Academia Belgica werkt daarvoor samen met het Belgisch Historisch Instituut te Rome en de Stichting Princes Marie-José.

De Academia Belgica doet dit door onderdak te bieden aan Belgische onderzoekers of kunstenaars die in Italië hun werk komen vervolledigen en door Belgische kunst- en wetenschappelijke realisaties van een hoog niveau voor te stellen aan het Italiaanse publiek. Zo is de Academia Belgica uitgegroeid tot een unieke ruimte voor onderzoek, creatie, samenwerking en promotie in het hart van Rome.
Zij bieden een aantal beurzen en residenties.
 

Evens Foundation

De Evens Foundation is een non-profit organisatie in Antwerpen met steunpunten in Parijs en Warschau. Wijlen Georges Evens en zijn echtgenote, Irène Evens-Radzymińska, beiden filantropen en aanhangers van de Europese gedachte, richtten deze vzw op in 1990. Van Poolse oorsprong vestigden zij zich in Antwerpen na de Tweede Wereldoorlog. Georges Evens was een succesvol zakenman in de diamantsector. Samen met zijn echtgenote wilde hij iets teruggeven aan de maatschappij via de Evens Stichting. Hun dochter Corinne Evens is erevoorzitter van deze Stichting die duurzame projecten ondersteunt en tweejaarlijkse prijzen uitreikt die bijdragen tot de vooruitgang en versterking van Europa gebaseerd op culturele en sociale diversiteit.

Horlait Foundations

In haar testament heeft Mevrouw Horlait-Dapsens de totaliteit van haar fortuin gebruikt voor de oprichting van twee instellingen van openbaar nut:
“De Medische Stichting Mathilde E. HORLAIT-DAPSENS” en “De Artistieke Stichting Mathilde E. HORLAIT-DAPSENS”
Die laatste heeft tot doel bij te dragen tot de ontplooiing van de kunsten (schilderkunst, beeldhouwkunst, muziek) en de Franstalige Belgische literatuur; zij beoogt steun en aanmoediging te geven aan kunstenaars en auteurs. De Stichtingen werden opgericht in 1975. In 1980 werdende eerste Horlait-Dapsens beurzen toegekend aan laureaten aangeduid door de artistieke en medische instellingen die Mevrouw Horlait-Dapsens had gekozen.
 

Perier-Dieteren Foundation

Met focus op kunst tussen de 15de en 18de eeuw worden jaarlijks beurzen toegekend voor onderzoek en studie. 

Fonds Baillet-Latour

Het Fonds heeft in de loop der jaren de reikwijdte van zijn interventies uitgebreid naar vier gebieden: gezondheid, cultuur, onderwijs en sport. Het werkt via fondstoewijzingen, prijzen en beurzen. De ondersteunde projecten en initiatieven hebben in hun respectievelijke gebieden een Belgische dimensie en een internationale roeping.

Pulse Foundation

Deze stichting ondersteunt organisaties met een hart voor ondernemen die zich inzetten voor de bevordering van ondernemerschap.

Vocatio

De Vocatio-beurs is een individuele beurs van 10.000 € toegekend aan een gepassioneerde jongere met een echte roeping of levensproject die door een gebrek aan financiële middelen of een geschikte omkadering zijn/haar project niet kan ontwikkelen. Vocatio geeft elk jaar tussen 15 en 18 beurzen.
De projecten die in aanmerking komen zijn heel gevarieerd: professioneel materiaal kopen, een gespecialiseerde opleiding volgen in het buitenland, een onderzoeksproject starten of een sociaal of milieuproject uitwerken. Alles kan!
Maar let op, deze projecten of acties moeten bijdragen tot de ontwikkeling van het project/de roeping en geen doel op zich vormen. De beurzen zijn dus niet bedoeld om reizen mee te bekostigen, studies aan te vatten of een puur commerciële activiteit op te zetten. Vocatio schenkt speciale aandacht aan projecten die een zekere maatschappelijke impact hebben.
 

Stichting voor toekomstige generaties

De Stichting voor Toekomstige Generaties werd opgericht in 1998 en is de enige Belgische stichting die zich uitsluitend toelegt op de transitie naar een duurzaam ontwikkelingsmodel, één van de grootste maatschappelijke uitdagingen van de 21e eeuw. De Stichting is een pluralistische, onafhankelijke stichting voor openbaar nut en is actief in de drie gewesten van ons land. Als platform voor transformatieve filantropie maakt de Stichting het voor haar partners, mecenassen en donateurs mogelijk om te investeren in de toekomstige generaties.
Zij bieden Hera beurzen (Higher Education and Research Awards).
 

Triodos Foundation

Triodos Foundation ondersteunt projecten op het gebied van gezondheid & ontwikkeling, bodem & biodiversiteit en gelijke kansen. 

Hema foundation

Hema Foundation geeft iedere drie jaar een impuls aan een thema dat inclusiviteit bevordert. Tot 2022 zetten ze zich in voor taalvaardigheid. Zij kijken zorgvuldig welk opvolgend thema een impuls nodigt heeft en aansluit bij de missie. De gekozen thema’s zijn altijd in lijn met de Sustainable Development Goals. Dit zijn 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties om de wereld tot een betere plek te maken in 2030. Ook kijkt de Hema Foundation goed naar de maatschappelijke behoeften in de samenleving en sluit hierop aan. Hiervoor werkt de foundation samen met verschillende partners, zoals NGO's, experts, scholen, bedrijven en opkomend talent.

C&A foundation

De missie van de stichting is het ondersteunen van programma's en initiatieven die de modebranche transformeren tot een eerlijke, duurzame industrie waarin iedereen, van boer tot fabrieksarbeider, kan floreren.De C&A Foundation richt zich in haar werk op vijf hoofdgebieden:
de opmars van duurzaam katoen bevorderen, arbeidsomstandigheden verbeteren, gedwongen en kinderarbeid uitbannen, circulaire economie stimuleren en gemeenschappen versterken.
 

Ernest Solvay Fonds

De belangrijkste doelstelling van het Fonds Ernest Solvay is het bevorderen van wetenschappelijke ontwikkeling, zowel in België als in het buitenland, alsmede de tewerkstelling van jongeren. Daartoe ondersteunt het Fonds initiatieven, zowel op het vlak van onderwijs en vorming als van onderzoek en ondernemerschap op het gebied van wetenschappen en technologie. Ook initiatieven die de tewerkstelling van jongeren bevorderen komen aan bod. 

Uiteindelijk kan het Fonds ook lokale initiatieven steunen die de sociale integratie bevorderen rond de sites van het bedrijf in België alsmede initiatieven van algemeen belang van de stichters van het Fonds. 
 

Deme4Life foundation

Deme is een international groep van bedrijven die zich specialiseren in baggerwerken, haveninfrastructuur, landwinning en offshore diensten voor olie- en gasindustrie, windmolenparken, sanering ed. De stichting van Deme ondersteunt duurzame thema’s zoals deze door UN werden gedefinieerd: mensen, planeet, samenwerking, welvaart en vrede. 

Nationale Loterij

De Nationale Loterij steunt jongeren op sportief en cultureel vlak en via tal van solidariteitsacties. Ze begeleiden ook jong muzikaal talent en helpen toekomstige wetenschappers hun weg te volgen, door middel van studie- en onderzoeksbeurzen in België en in het buitenland.

BEPlanet!

BEPlanet! is een erkende stichting van openbaar nut. Ze is opgericht in 2015 op initiatief van verschillende koepelorganisaties van milieuverenigingen en enkele vooraanstaande figuren met elk een eigen, specifieke achtergrond.
Met hun unieke visie en missie vullen zij met de Stichting BEPlanet! een lacune op in de sector van duurzame ontwikkeling. Zij doen dit door lokale burgerinitiatieven te ondersteunen en te begeleiden. Deze initiatieven werken allemaal rond thema’s zoals mobiliteit, energie, voeding, consumptie of nog biodiversiteit.
Er lopen projecten rond energie, voeding, meer groen in de stad en circulaire economie.
 

Stichting Lodewijk De Raet

Stichting Lodewijk de Raet is een pluralistische instelling voor volwasseneneducatie. Het uitgangspunt voor haar beleid, werking en werving is een zelfbewuste samenleving in Vlaanderen die in haar verscheidenheid open staat voor andere culturen. De werking van de Stichting betreft zowel de culturele als de sociale, economische en politieke dimensies van onze samenleving.
De activiteiten van de Stichting richten zich, in de traditie van het volkshogeschoolwerk, op de ontplooiing, emancipatie, mondigheid en participatie van de gehele Vlaamse bevolking. Daarbij gaat bijzondere aandacht naar de complexe samenhang tussen de persoonlijke ontplooiing en de maatschappelijke ontwikkeling. De Stichting wil een dynamische factor van sociale cohesie en culturele vernieuwing zijn in de Vlaamse gemeenschap en dit in Europees en mondiaal perspectief.
 

United fund for Belgium

De VZW United Fund for Belgium helpt de meest kansarme mensen in België.
UFB streeft ernaar de sociale integratie in het land te verbeteren door te investeren in materiële projecten die een directe impact hebben op de begunstigden.
In dit perspectief financiert UFB uitsluitend materiële projecten die een impact hebben op sociale integratie.
Meer specifiek in de volgende 3  domeinen : 

  • Welzijn en hulp aan kansarme kinderen
  • Ondersteuning voor personen (kinderen en volwassenen) met een beperking
  • De strijd tegen de uitsluiting van kansarme groepen (diversiteit, sociaal-economische moeilijkheden, ...)
     

Venture Philantopy Fund

Het Venture Philanthropy Fonds steunt verenigingen of ondernemingen in de sociale economie die gevestigd zijn in België en die zich inzetten voor sociale inclusie in België. De steun neemt de vorm aan van het financieren van externe consultancy, investeringen en het inzetten van het netwerk van de Stichting.