Britse burgers dienen bij hun verplaatsing rekening te houden met het recht van de lidstaat waar zij naartoe gaan. We bespreken de gevolgen op het vlak van toegang, de mogelijkheid om te werken, sociale zekerheid en belastingen.

Tussen 1 februari 2020 en 31 december 2020 zijn de bepalingen van de Withdrawal Agreement (= terugtrekkingsakkoord) van toepassing. Opgelet: de WA kan ook nog van toepassing zijn op situaties waar sprake is van een ononderbroken tewerkstelling die dateert van voor 31 december 2020.

Voor de periode na 1 januari 2021 zijn de bepalingen van de Trade and Cooperation Agreement (= samenwerkingsakkoord) van toepassing.

Toegang tot het grondgebied

Door de Brexit behoort het VK niet meer tot de EU. Britten kunnen zich niet meer beroepen op het vrij personenverkeer (vrijheid binnen de EU). Het VK wordt sinds 1 januari 2021 gezien als een ‘derde land’. We spreken van een derde land als het land niet tot de EU behoort. Personen uit een derde land hebben niet zomaar toegang tot het grondgebied van de EU of de Schengenzone. Zij kunnen wel tijdelijk toegang krijgen tot het grondgebied van de Schengen (waartoe België behoort) op basis van een visum kort verblijf.

In principe moet je zo'n visum aanvragen voordat je naar België komt. De Europese Unie heeft besloten om het Verenigd Koninkrijk op de lijst te zetten van landen die vrijgesteld zijn tot het aanvragen van een visum kort verblijf. Britten mogen zich voor maximaal 90 dagen zonder visum of ‘visumvrij’ bewegen in de Schengenzone.

Hoe de 90 dagen berekenen?

De 90 dagen moet je bekijken in een referteperiode van 180 dagen. Dit is nieuw voor de Britten aangezien zij vroeger een vrije toegang hadden op basis van het verkeer van personen en diensten. De referteperiode van 180 dagen situeert zich in de periode die aan elke dag van verblijf voorafgaat. Dit betekent dat je als Brit tijdens elke dag van je verblijf moet nagaan of je in een referteperiode van 180 dagen terug in de tijd maximaal 90 dagen op het grondgebied van de Schengen verbleven hebt. Om na te gaan of je deze periode respecteert, kan je de short-stay visa calculator gebruiken. We raden Britse onderdanen aan om de 180 dagen-regel te respecteren. Zoniet, kunnen toekomstige bezoeken aan de Schengenzone geweigerd worden.

De visumvrijstelling is enkel toegestaan voor zover het VK ook een vrije toegang verleent aan EU-burgers (= wederkerigheid). Indien het VK toch een visumplicht oplegt aan EU-burgers, zullen ook Britten onderworpen worden aan de normale regels voor derde landen waardoor zij een visum moeten aanvragen. Op dit moment heeft het VK EU-burgers ook vrijgesteld van een visum voor een kort verblijf (zie verder).

Binnenkomstvoorwaarden

Ongeacht de vrijstelling van het visum moeten Britten steeds voldoen aan de algemene binnenkomstvoorwaarden voor derdelanders. Zij moeten aan de grens het volgende bewijzen:

  • Hun reisdoel
  • Hun verblijfsomstandigheden
  • Voldoende bestaansmiddelen voor de verblijfskosten en terugreis

De procedure en gevolgen van een aanvraag visum kort verblijf voor derdelanders, alsook info rond de binnenkomstvoorwaarden, worden besproken in dit artikel. Pearle heeft ook een handige brochure opgesteld rond visumaanvragen voor culturele activiteiten (in English).

Voor een verblijf langer dan 90 dagen op het Belgisch grondgebied, kijken we naar de algemene regels die van toepassing zijn op derdelanders.

Werken in België

Sinds 1 januari 2021 zijn de algemene regels van derdelanders van toepassing op Britten die in België komen werken. De regels verschillen afhankelijk van de duurtijd van het werk.

Minder dan 90 dagen

  • Als je als werknemer (derdelander) voor minder dan 90 dagen in België wil komen werken heb je een arbeidskaart nodig. Schouwspelartiesten zijn vrijgesteld voor het aanvragen van een arbeidskaart als zij internationale faam genieten én voor maximaal 21 dagen in Vlaanderen (90 dagen in Brussel) zullen verblijven. Deze vrijstelling geldt ook voor hun begeleiders.
  • Zelfstandigen zijn vrijgesteld van een beroepskaart als ze voor minder dan 90 dagen naar België komen. 

Meer info vind je op de website van het Agentschap Integratie & Inburgering

Meer dan 90 dagen

  • Voor een tewerkstelling van meer dan 90 dagen heb je een gecombineerde vergunning nodig. Eerst zal een arbeidsmarktonderzoek plaatsvinden. Als je brutojaarloon hoger ligt dan 36.109 euro in Vlaanderen (36.786 euro in Brussel) dan ben je als (Britse) artiest vrijgesteld van dit arbeidsmarktonderzoek. 
  • Als zelfstandige zal je voor een periode van meer dan 90 dagen een beroepskaart moeten aanvragen.

De gewesten zijn bevoegd voor de voorwaarden van tewerkstelling van derdelanders (vanaf nu dus ook het VK). 

Een arbeidskaart en gecombineerde vergunning wordt door de werkgever aangevraagd. Bij een gecombineerde vergunning zijn er retributies verschuldigd.

Sociale zekerheid

Bij een tewerkstelling als werknemer of zelfstandige is het van cruciaal belang om te weten welk sociaal zekerheidsstelsel van toepassing is. Om het toepasselijke sociale zekerheidsstelsel te kennen bij een grensoverschrijdende tewerkstelling, geldt binnen de EU de Verordening 883/2004. Aangezien het VK niet meer tot de EU behoort vallen de Britse onderdanen niet meer onder het toepassingsgebied van deze Verordening.

  • De WA voorzag dat de regels uit de bestaande Verordening 883/2004 van toepassing bleven op Britten die zich naar België begeven om hier te werken tot 31 december 2020. De WA voorzag ook in een regeling van sociale zekerheid voor Britse burgers die reeds voor het einde van 2020 (dus voor 31 december 2020) in de EU actief zijn en dit vanaf 1 januari 2021 ook zullen blijven. Voor hen blijft de EU-regeling van toepassing voor zover er sprake is van een ononderbroken tewerkstelling

 

  • Voor de periode na 31 december 2020 voorziet de TCA in een oplossing. De samenwerkingsovereenkomst heeft specifieke bepalingen opgenomen rond de sociale zekerheid. Als bijlage bij de TCA werd een Protocol betreffende de coördinatie van de sociale zekerheid toegevoegd. In dit protocol vind je gelijkaardige bepalingen als de Verordening 883/2004 terug. Op die manier blijven Britse burgers ook na de Brexit onderworpen aan één sociale zekerheidsstelsel afhankelijk van hun situatie. 

Op dit moment kan er nog steeds gebruik gemaakt worden van het A1-certificaat. In de toekomst zou dit wijzigen waardoor Britten een nieuw Brits certificaat zullen gebruiken waarmee zij aantonen dat zij onderworpen zijn aan het sociale zekerheidsstelsel van het VK. 

Buitenlandse (gedetacheerde) werknemers en zelfstandigen moeten zich in België registreren via een Limosa-aangifte. Artiesten die vrijgesteld zijn op basis van de vrijstelling voor een arbeidskaart (zie boven) en zelfstandige artiesten zijn hiervan vrijgesteld.

Belastingen

Het dubbelbelastingverdrag tussen het VK en België blijft van toepassing. Een Britse cultuurwerker die na de Brexit naar België komt, blijft onderworpen aan dezelfde regels voor zijn/haar belastingen als voor de Brexit. Heb je vragen over het dubbelbelastingverdrag, stel je vraag via het contactformulier en selecteer 'belastingen en btw'.

Extra info

De European Health Insurance Card blijft geldig bij tijdelijke verblijven van korte duur (< 6 maanden). Bij een verblijf voor langer dan 6 maanden moeten Britten een eigen, nieuwe verzekering afsluiten om hun gezondheidsrisico’s te dekken bij een verblijf in de EU. 

Britse artiesten die touren en hun eigen vervoer willen meenemen, moeten een aantal nieuwe formaliteiten volgen. Als je met een Britse wagen in de EU wil rijden bijvoorbeeld, houd dan rekening met volgende zaken:

  • Een green card via je verzekeringsmaatschappij (aanvraag duurt 1 maand)
  • Een GB-sticker
  • Sommige EU-landen vereisen een Internationaal Rijbewijs

Arts Council UK heeft een leidraad gepubliceerd met info over de Brexit en de impact hiervan op culturele organisaties en cultuurwerkers. In de leidraad vind je info rond subsidies, verplaatsingen, douaneverplichtingen etc.

De Britse overheid heeft ook enkele guidances gedeeld met info voor artiesten die naar de EU komen:

Andere EU-landen

Ook andere Europese landen voorzien info rond de Brexit.

Op de website van OTM vind je een overzicht van informatie rond de Brexit voor culturele actoren in verschillende EU-landen. Via de website van DutchCulture kan je terecht voor meer informatie rond de Brexit in Nederland. Touring artists biedt informatie voor de culturele sector vanuit Duitsland. Op de website van France Culture meer info vanuit Frankrijk.