‘Wat maakt jou gelukkig? Waar haal je energie uit? Waar ben je goed in?’ Die vragen vindt Tijs Vastesaeger van Cultuurloket het beste vertrekpunt om het gesprek over crisisbegeleiding te openen. ‘Van daaruit kun je makkelijker nadenken over wat jouw sterke punten zijn, om er dan vervolgens iets constructiefs mee te doen.’

Interview met dossierbeheerder Tijs Vastesaeger

‘Soms zit het in kleine dingen’, legt Tijs uit. Iemand vertelt dat hij het fijner vindt om samen te werken met anderen dan in zijn eentje in zijn atelier te zitten werken. Van daaruit kan het gesprek op het atelier komen: heb je soms de mogelijkheid om een deel van de ruimte te verhuren of te delen, om zo extra vaste inkomsten te verwerven? Misschien gaat het de persoon in kwestie ook om kennisoverdracht en is het dus iemand die best graag zou lesgeven of workshops geven. ‘Veel gesprekken draaien om inkomensdiversificatie. In de cultuursector heb je veel mensen die van één enkele vorm van inkomsten afhangen. De coronacrisis maakt ons extra duidelijk hoe kwetsbaar je werking dan kan zijn. Veel vragen die bij de crisisbegeleiding van Cultuurloket binnenkomen, draaien daarom rond alternatieven: zijn er meer of andere manieren waarop ik, met mijn interesses en vaardigheden, inkomsten kan vergaren?'

Coronalijn ☎️

Heb je korte, punctuele corona-gerelateerde juridische of zakelijke vragen? Dan kan je terecht op onze coronalijn: 02 534 18 24. Dit nummer is van maandag tot vrijdag bereikbaar van 10u tot 18u. 

De band met het publiek

Met name in de podiumsector hangen veel kunstenaars af van optredens met ticketverkoop. Het inkomensverlies dat de coronacrisis op dat vlak heeft veroorzaakt is één aspect van het probleem. De directe relatie met het publiek die plots wegviel, is een ander. ‘We mogen niet onderschatten hoezeer sommige kunstenaars daaronder leiden’, zegt Tijs. ‘Net die interactie met het publiek geeft hen energie.’ De crisisbegeleiding van Cultuurloket houdt al die aspecten in het vizier. Tijs: ‘We denken dan na over nieuwe, coronaveilige manieren om de relatie met het publiek te herstellen, opdat de artiest in kwestie zich artistiek gevoed blijft voelen.’ In het ene geval brengt streaming soelaas. De concertfilm van Eefje Visser, waar een stevig en uitgebreid plan voor verkoop en communicatie achter zat, is een goed voorbeeld. ‘Maar streaming is geen wondermiddel. Zo’n concertfilm is een eenmalig project, je doet het geen 65 keer op een jaar.’

Een andere piste kan de persoonlijkere aanpak zijn. ‘Dan ga je meer in de diepte werken. Je gebruikt deze periode bijvoorbeeld voor artistiek onderzoek en experiment. Binnen die zoektocht las je momentopnames in die je deelt met kleine groepjes toeschouwers of via exclusieve releases. Direct communiceren met het publiek kan in zo’n geval cruciaal zijn. Een inkomstenbron die je daarvoor kunt overwegen, is crowdfunding.’ Toverformules zijn er niet, maar mogelijkheden op maat kunnen gezocht en gevonden worden.

Van idee naar praktijk

‘Elke begeleiding is anders, elk traject verschillend’, benadrukt Tijs. ‘Er zijn mensen die in crisisbegeleiding komen en meteen een idee op tafel leggen waar ze al op hebben zitten broeden. Zij hebben vooral een zakelijke basis nodig om dat idee in de praktijk te kunnen omzetten. Zo heb ik iemand uit de wereld van de concertorganisatie in begeleiding. Sinds corona ligt zijn organisatie volledig stil, maar hij had zitten denken over de ontwikkeling van een app voor zijn specifieke doelgroep. Het idee was er, hij had zelfs al wat marktonderzoek gedaan. Hem heb ik doorverwezen naar iemand met de technische kennis om het idee om te zetten in een document waarmee hij zowel naar instanties kon stappen voor financiering als naar technologiebedrijven die de app konden ontwikkelen.’

Wat maakt jou uniek?

Andere aanvragers komen zonder concreet plan in crisisbegeleiding. Iemand doet al twintig jaar hetzelfde in een niche van de modesector. De ene opdracht volgde altijd uit de andere. Ze had dus nooit de behoefte gehad om een zakelijk plan op te stellen of aan marketing te doen. Maar plotseling bleven de opdrachten uit. Alternatieven? Geen idee. ‘Een belangrijke vraag is dan wat jou uniek maakt: waarom kiezen mensen jou en niet iemand anders? Waar ben jij bovenmatig goed in? Voor sommigen is dat op zich al een uitdagende oefening. Vervolgens kunnen we bijvoorbeeld bekijken of we geen abonnementsformule kunnen bedenken, zodat je niet puur van losse opdrachten afhangt. Of we onderzoeken of je in andere sectoren of niches klanten kan vinden die iets kunnen hebben aan wat jij doet of creëert. De volgende stap is die potentiële klanten overtuigen: de baan op gaan om te prospecteren en te verkopen.’

Lef hebben en durven

‘Ik probeer me in mijn gesprekken zo veel mogelijk te vereenzelvigen met de werking of organisatie in kwestie’, zegt Tijs. ‘De standaard bouwstenen van businessplannen en -modellen heb ik daarbij wel in mijn achterhoofd, maar ik probeer in de eerste plaats heel hard mee te denken vanuit het verhaal van de mensen zelf.’ Hier en daar hebben aanvragers daarbij een zacht duwtje nodig. ‘Je vraagt ze bijvoorbeeld om hun plannen eens degelijk op papier te zetten en ze krijgen het niet goed voor elkaar. Waar ligt dat aan? Omdat je plan nog niet rond is of omdat je het niet verwoord krijgt? Waar loop je op vast? Soms stuiten mensen uit schroom of angst voor kwetsbaarheid op limieten en wij proberen ze daar dan over te helpen.’

Tijs geeft nog een voorbeeld: ‘Veel bedrijven hebben een soort van raad van wijzen of een klankbord: een persoon of enkele personen waar ze eens af en toe eens mee gaan eten om wat dingen te bespreken waarmee ze worstelen en waar die personen expertise in hebben. Soms komt het gewoon neer op wat lef hebben, na te gaan wie er zoal in je netwerk zit die het soort expertise heeft dat je zoekt en te vragen of die mensen een uur tijd hebben om je probleem of idee te aanhoren en ongezouten hun mening te geven. Dat werkt.’

Crisisbegeleiding

Hoe krijg je grip op deze nieuwe realiteit? Hoe herdenk en hervorm je je onderneming? Waar liggen de valkuilen en waar liggen de kansen?

Cultuurloket helpt jou hierbij. Met onze crisisbegeleiding zoeken we samen met jou een weg uit deze crisis en bouwen we aan een duurzaam model.

 

Interview door Ines Minten