Denk na over welk bestuur en wat voor bestuurders de organisatie nodig heeft.

Is er een nieuwe wind in het bestuur nodig die de organisatie helpt om te professionaliseren of te verduurzamen in de sector? Zoek je nieuwe bestuurders omdat de huidige bestuurders geen tijd meer hebben? 

Dan is het tijd om na te denken over welk bestuur de organisatie nodig heeft en wat voor bestuurders de organisatie kan aantrekken. Hieronder gaan we in op wat het bestuursorgaan precies moet doen, de verschillende types van bestuur en de bestuurders. 

Wat is de rol van het bestuursorgaan?

De opdracht van het bestuursorgaan houdt niet enkel in dat zij de wettelijke verplichtingen nakomt zoals de staan beschreven in het wetboek vennootschappen en verenigingen. 

De opdracht en de werking van het bestuursorgaan gaat verder dan dat. Weet dat de contouren van de opdracht (en bevoegdheden) van de bestuursleden zijn uitgewerkt in de statuten. Er wordt naar het bestuursorgaan ook gekeken om een missie en visie te ontwikkelen en na te denken over een langetermijnstrategie.  

Om een missie en visie te ontwikkelen of te werken aan een langetermijnstrategie heeft men de juiste vorm van bestuur nodig.

Er zijn verschillende types van besturen, we benoemen er hier een drietal:

  1. Vriendenbestuur — organisaties in de opstartfase  

    De organisatie start uit een groep vrienden die bepaalde culturele-maatschappelijke doelen wil bereiken. Dit bestuur staat in voor het volledige beleid. 

  2. Adviserend bestuu — organisaties in de groeifase  

    Naarmate de activiteiten van een culturele organisatie uitbreiden, zijn er vaak bijkomende aspecten aan de orde die een vriendenbestuur niet aankan. Vaak is er juridisch, financieel of personeelsadvies nodig. Men zal zich evolueren naar een adviserend bestuur waar specifieke competenties van bestuurders belangrijker worden dan de vrienden die bij de oprichting begonnen.  

    Centraal staat hier dat het bestuur het beleid vastlegt, maar de voorbereiding en de uitvoering van de strategie in handen van het management ligt. 

  3. Toezichthoudend bestuur — gevestigde organisaties  

    Het bestuur adviseert en houdt toezicht. Het bestuur bekrachtigt de beslissingen van het Directie Team/Dagelijks bestuur.  

    Wanneer de organisatie aan het groeien is het belangrijk dat het bestuursorgaan meegroeit. Als bestuurder moet je daarom op tijd de rol van het bestuursorgaan. Wanneer de organisatie kiest voor een (nieuwe) vorm van bestuur moet er rekening gehouden worden met: 

    1. De grootte van de organisatie 

    2. De beschikbare competenties binnen het bestuur 

    3. De cultuur van de organisatie 

Welke bestuurders heeft je organisatie nodig?

Op basis van waar de organisatie naar toe gaat, het type bestuur en de noden van de organisatie, wordt het aangeraden om de samenstelling van bestuurders onder de loep te nemen.  

De bestuurder draagt namelijk een grote verantwoordelijkheid en bepaalt de algemene strategie van de organisatie.  

Binnen het kader van goed bestuur wordt er trouwens aangeraden dat bestuurders niet voor onbepaalde duur aanblijven. Zorg op tijd voor nieuwe bestuurders en draag ook zorg voor hun ontvangst. Werk een systeem uit waarbij de nieuwe bestuurders worden ingewerkt door een zittende bestuurder.  

Vanuit goed bestuur raden we ook aan dat de samenstelling van het bestuursorgaan een reflectie is van de maatschappij. Werk vanuit het bestuur naar een diverse groep van bestuurders toe.

Hoe pak je dit best aan?

  1. Maak een inventaris op van de competenties die de organisatie nodig heeft.
    Heeft de organisatie iemand nodig met een zakelijke achtergrond of strategische competenties? Ga na wat er aanwezig is binnen de organisatie en zie wat de organisatie nog mist. Cultuurloket biedt een bestuurdersmatrix aan om organisaties hiermee verder te helpen.  
     
  2. Ga na wat de organisatie van de bestuurder mag verwachten.
    Schrijf op wat belangrijk is voor de organisatie, niet enkel de competenties, maar ook de verwachtingen rond gedrag, aanwezigheid, etc. 
     
  3. Stel een vacature op.
    Schrijf het profiel uit en begin te rekruteren.