Je woont als kunstenaar in België en je gaat in een ander EU-land werken als werknemer. In welk land moeten dan bepaalde wettelijke verplichtingen nageleefd worden, zoals het betalen van sociale bijdragen en belastingen?

Vergoeding voor je prestaties

Sociale bijdrage 

We gaan ervan uit dat je in België woont en werkt als werknemer. Je wordt tijdelijk naar een andere EU-lidstaat uitgezonden de vraag rijst: waar betaal je jouw sociale bijdrage? Je wordt door een buitenlands gezelschap aangeworven, waar betaal je de sociale bijdragen?  

In principe betaal je sociale bijdragen in het land waar je werkt. Dit geldt ook voor de kunstenaar/artiest en andere cultuurwerker die zich in een grensoverschrijdende situatie bevindt. Hij zal dan onderworpen worden aan de socialezekerheidswetgeving van de lidstaat waar hij werkt.  

Er zijn 2 belangrijke uitzonderingen: 

1. Als je tijdelijk als werknemer gaat werken in het buitenland (detachering) voor je werkgever: 

Het gaat om de volgende situatie: als Belgische werknemer wordt je door jouw Belgische werkgever vanuit België tijdelijk uitgezonden om te gaan werken als werknemer in een ander EU-land. In dit geval blijft de Belgische socialezekerheidswetgeving (het land waar je gewoonlijk werkt en aldus sociaal verzekerd bent) van toepassing.  

Deze mogelijkheid is enkel voorzien wanneer je voldoet aan de volgende voorwaarden: 

  • Je werkt niet langer dan 24 maanden in het andere EU-land; 
  • Voorafgaand de periode van detachering was je je voor minstens 30 dagen onderworpen aan het socialezekerheidsstelsel van je uitzendland; 
  • Je blijft onder het gezag werken van de detacherende Belgische werkgever. 
     

Je werkgever vraagt aan de Belgische sociale zekerheidsdienst een E101/A1 formulier aan. Het document bevestigt dat je wordt gedetacheerd en dus onderworpen blijft aan de socialezekerheidswetgeving van België. 
 

Voorbeelden

  • Een Belgische technicus in dienst bij een Belgisch theatergezelschap gaat mee op tournee. Zijn Belgische werkgever zal voor de technicus een E101/A1 aanvragen. Op zijn loon worden Belgische sociale bijdragen ingehouden. 

  • Een Belgische muzikant werkt met korte arbeidsovereenkomsten in België via een Belgisch SBK (Sociaal Bureau voor Kunstenaars). Hij heeft een optreden in Duitsland. Zijn SBK zal een E101/A1 aanvragen.  Op zijn loon worden Belgische sociale bijdragen ingehouden. 

  • Als dezelfde Belgische muzikant in dienst wordt genomen door de Duitse organisator, kan er geen sprake zijn van een detachering. Op het loon zijn Duitse sociale bijdragen verschuldigd, tenzij er sprake is van tegelijkertijd werken in verschillende lidstaten. 

2. Als je tegelijkertijd in meer dan één lidstaat als werknemer (en eventueel als zelfstandige) werkt: 

Het is niet altijd even duidelijk of er sprake is van ‘tegelijk werken’ in het geval van een kunstenaar. Werk je in de loop van het jaar geregeld in verschillende lidstaten? Dan kan je ervan uitgaan dat je wordt beschouwd als een werknemer die tegelijkertijd in twee of meer lidstaten werkt. 

Je werkt in het buitenland ook als werknemer: 

  • Als je in meer dan één lidstaat werkt als werknemer (voor één of meerdere werkgevers), blijf je onderworpen aan de socialezekerheidswetgeving van het land waar je woont als je een substantieel gedeelte van je werkzaamheden in je woonland verricht.  
  • Substantieel betekent meer dan 25 % van je arbeidstijd, vergoeding of omzet. 
  • Ook bij die uitzondering wordt een E101/A1 bij de sociale zekerheidsdienst van je woonland (België dus) aangevraagd. 
  • Voorbeeld: een Belgische acteur woont in België en werkt op regelmatige basis voor een Belgisch theatergezelschap in België (50 %), Frankrijk (25 %) en Nederland (25 %).  Op zijn loon (ook zijn loon in Frankrijk en Nederland) zijn Belgische sociale bijdragen verschuldigd. 

Als je als werknemer geen substantieel deel in je woonstaat werkt, gelden de volgende regels: 

  • Als je maar voor één werkgever werkt is de wetgeving van toepassing van de lidstaat waar de werkgever gevestigd is.  

Voorbeeld: Een Belgische acteur woont in België en werkt op regelmatige basis voor een Nederlands gezelschap in Duitsland, Frankrijk en Nederland (maar niet in België). Op zijn loon zijn Nederlandse sociale bijdragen verschuldigd. 

  • Als je voor diverse werkgevers met zetels in dezelfde lidstaat werkt, dan blijf je onderworpen aan de socialezekerheidswetgeving van het land waar je werkt.  

Voorbeeld: een Belgische muzikant woont in België en werkt voor verschillende werkgevers in Duitsland. Op zijn Duits en Belgisch loon zijn Duitse sociale bijdragen verschuldigd. 

  • Als je voor twee of meerdere werkgevers werkt die in verschillende lidstaten zijn gevestigd, waarvan één je woonstaat is, dan is de wetgeving van de andere lidstaten van toepassing.  

Voorbeeld: Een DJ is vast verbonden aan een Italiaans dansgezelschap. Hij treedt uitsluitend op tijdens de voorstellingen in Italië. Hij werkt in België elke zaterdag in een café. Als hij in elk van deze landen werknemer zou zijn en hij in België woont, is hij enkel onderworpen aan de Italiaanse sociale wetgeving omdat zijn niet-woonstaat werkgever in Italië gelegen is.  

  • Als je voor twee of meer werkgevers werkt waarvan er ten minste twee gevestigd zijn in verschillende lidstaten, andere dan je woonland, dan is de wetgeving van je woonland van toepassing.  

Let op! Als het niet gaat om gelijktijdig werken, maar om een detachering is die regeling niet van toepassing. Als je in je normale werkland werkt als werknemer en tijdelijk in het buitenland werkt als gedetacheerde werknemer en dus een E 101/A1 hebt (geval van detachering), zal je in het land van waaruit je gedetacheerd wordt sociale bijdragen als werknemer betalen (zie arrest Banks: H.v.J. 30 maart 2000, Banks, nr. C-178/97, Jur. H.v.J. 2000, I, 2005). 

Mogelijke oplossing voor onduidelijke situaties: 

Leidt de toepassing van de Europese aanwijsregels tot onwerkbare situaties? Dan kan je altijd de sociale zekerheidsinstellingen van de betrokken lidstaten vragen om een afwijkend akkoord te sluiten. Je krijgt dan een E101/A1 van de sociale zekerheidsinstelling van het land waaraan je bent onderworpen (artikel 16, lid 1 Verordening 883/2004).

Hoe vraag je je A1 formulier aan?

Een A1 is een formulier uitgereikt door de sociale zekerheidsinstelling dat bewijst welke wetgeving van toepassing is op de werknemer. 

A1 is verplicht en heeft een bijzondere bewijskracht (cf. sociale inspectie) – uitzondering: Frankrijk (A1 gesanctioneerd) 

Hoe vraag je een A1 aan? 

Je richt het verzoek aan de bevoegde sociale zekerheidsinstelling: 

  • voor werknemers in BE, RSZ 
  • voor zelfstandigen in BE, RSVZ 

Sterke bindende werking in ontvangstland: bindend tenzij intrekking door uitzendland.

Inkomstenbelasting 

Je woont in België, maar ontvangt inkomsten uit het buitenland. Je zal deze buitenlandse inkomsten ook in België moeten aangegeven bij de fiscus, hierdoor riskeer je dat die inkomsten dubbel belast worden. 

Er bestaat namelijk het risico dat enerzijds het bronland (het land waar het werk wordt uitgevoerd) belasting heft op de inkomsten die je daar hebt verworven en anderzijds het woonland (het land waar je woont) je nogmaals belast op jouw totale inkomen (zowel binnen- als buitenlandse inkomsten). 

Om deze dubbele heffing te voorkomen heeft België met heel wat landen dubbele belastingverdragen gesloten. Op basis van deze verdragen heeft België afspraken gemaakt over welke inkomsten door België worden belast en welke door het bronland.  

De verdragen zijn terug te vinden op de website van FOD Financiën.  

In dit onderdeel gaan we in op wat je moet doen als je inkomsten krijgt vanuit het buitenland. Ten eerste moet je zeker zijn of België wel je woonland is en uit welk land je inkomsten verkrijgt. 

Woonland 

Als je acteur, muzikant, circusartiest, ... in het buitenland werkt, dan moet je deze inkomsten ook in je belastingen aangeven in je woonplaats.

Om je fiscale woonplaats vast te stellen wordt er nagegaan waar het centrum van de levensbelangen van de belastingplichtige ligt. Er wordt onder andere gekeken naar de volgende aanknopingspunten: 

  • De vaste verblijfplaats; 
  • De woonplaats van je gezin; 
  • De vitale betrekkingen die je met je medemensen onderhoudt; 
  • De nationaliteit. 

Voor een rechtspersoon kijkt men waar de maatschappelijke of statutaire zetel is.  

Om te vermijden dat een buitenlandse zetel als brievenbusvennootschap gekwalificeerd wordt en de vennootschap als Belgische inwoner belastbaar wordt, moet de rechtspersoon ervoor zorgen dat: 

  • De algemene vergadering van aandeelhouders in het buitenland wordt gehouden 
  • De beslissingen in het buitenland worden genomen; 
  • De boekhouding in het buitenland gevoerd wordt; 
  • De briefwisseling aan de buitenlandse zetel gericht wordt; 
  • De verzonden post daadwerkelijk vertrekt vanuit het buitenland. 

Bronland 

Als je in een ander land dan in je woonland inkomsten bekomt, verschilt het bronland van het woonland.  

In zulke situaties bestaat het risico dat beide landen belastingen gaan heffen op het inkomen. Want het bron land zal belastingen heffen op het inkomen van je optreden/prestatie en de fiscus van je woonland gaat een bijkomende belasting heffen op je totale inkomen van het hele jaar. 

Om dit te voorkomen heeft België dubbelbelastingverdragen gesloten. Deze verdragen worden gebaseerd op het OESO-modelverdrag. 

Waarom werkt men met een dubbelbelastingverdrag?  

Zo kan men vermijden dat er dubbele belasting wordt geheven en beschikt men over uniforme regels met betrekking tot de toewijzing van de heffingsbevoegdheid betreffende inkomens- of vermogensbestandsdelen. 

België gebruikt het OESO-modelverdrag om deze afspraken vast te leggen met andere landen.  

Voor de creatieve sector zijn de volgende bepalingen uit het OESO-Verdrag van belang:

Podiumkunstenaars (artiesten): 

  • Gages voor optredens 

  • Loon uit dienstbetrekking, andersoortig dan optreden 

  • Royalty’s uit verkoop van cd’s, dvd’s of downloads 

  • Verkopen van merchandising of eigen cd’s en dvd’s 

 

Art. 17 

Art. 15 

Art. 12 

Art. 7 

Beeldende kunstenaars: 

  • Verkopen van werken 

  • Dienstverlening uit opdrachten 

  • Loon uit dienstbetrekkingen 

  • Royalty’s uit gebruik van werken 

 

Art. 7 

Art. 7 

Art. 15 

Art. 12 

Componisten, schrijvers: 

  • Royalty’s van verkopen 

  • Vergoedingen voor gebruik van auteursrecht 

  • Dienstverlening uit opdrachten 

 

Art. 12 

Art. 12 

Art. 7 

In het hieronder vermeld overzicht kan je nagaan of het werkland of woonland belasting kan heffen op basis van het OESO-Modelverdrag: 

Heffingsrecht 

Werkland 

Woonland 

  • Royalty’s (Art. 12) 

 

Niet zelfstandige arbeid (art. 15) 

  • Voor buitenlandse werkgever 

  • Door werkgever uitgezonden 

 

 

Artiesten (podiumkunstenaar art.17) 

 

Kort samengevat kunnen we stellen dat: 

Inkomsten uit een dienstbetrekking worden in principe belast in het werkland (het land waar de dienstbetrekking) wordt uitgeoefend. 

Uitzondering, in veel dubbelbelastingverdragen worden op dit principe een uitzondering gemaakt krachtens art. 15 van het OESO-Model verdrag. 

Werk je voor een Belgische werkgever tijdelijk (< 183 dagen) in het buitenland? Dan mag het werkland geen belastingen heffen (artikel 15 OESO Modelverdrag). 

Voorbeelden: 

  • Een Belgische technicus werkt bij een Belgisch gezelschap voor 10 optredens in Duitsland. Het dubbelbelastingverdrag bepaalt dat België bevoegd is om belastingen te heffen. Als de nationale wetgeving van Duitsland in strijd is met het dubbelbelastingverdrag en toch een bronheffing inhoudt op die inkomsten, dan moet de technicus een vrijstelling vragen met het Freistellungsbescheid aan het Bundeszentralamt für Steuern. Hij moet belastingen betalen in België. 

  • Een Belgische technicus werkt bij een Duits gezelschap voor 10 optredens in Duitsland. Het dubbelbelastingverdrag bepaalt dat Duitsland bevoegd is om belastingen te heffen op de Duitse inkomsten. In Duitsland wordt een bronheffing ingehouden op de Duitse inkomsten. Ditmaal moet de Belgische technicus geen vrijstelling vragen, want Duitsland is ook bevoegd. België zal geen belastingen mogen heffen op de Duitse inkomsten. België zal wel rekening houden met die inkomsten om het Belgische belastingtarief te bepalen.  

Specifiek voor de podiumkunstenaar 

Als je als podiumkunstenaar inkomsten in het buitenland hebt gegenereerd, worden die inkomsten in het land van optreden belast. Die regel is in bijna alle dubbelbelastingverdragen opgenomen onder het artikel 17 OESO Modelverdrag.  

Laatst gewijzigd: 12/10/2020 - 16:46

Toepassing van artikel 17 in de Belgische dubbelbelastingverdragen

Belastingen en BTW

Internationalisering

Wetgeving

Kostenvergoeding

Sociale bijdrage 

In België moet je op kostenvergoedingen geen sociale bijdragen betalen. Wel moeten podiumkunstenaars die in het buitenland optreden in sommige landen op deze vergoeding sociale bijdragen betalen. Die landen houden geen rekening met het feit of je al dan niet een kostenvergoeding ontvangt.  

Inkomstenbelasting 

In België moet je op kostenvergoedingen geen belasting betalen. Wel moeten podiumkunstenaars die in het buitenland optreden in sommige landen belastingen betalen. Die landen houden geen rekening met het feit dat het om een kostenvergoeding gaat.  

Vergoeding voor auteursrechten

Je ontvangt een vergoeding voor de overdracht van je auteurs- of naburige rechten?  

Woon je als auteur in België en krijg je een vergoeding voor de overdracht van je auteursrechten van je Nederlandse uitgever? Ontvang je als componist royalty's van je Franse platenmaatschappij? Dan moet je weten of je op de vergoeding voor die overdracht van auteursrechten of naburige rechten in België of in het buitenland belastingen en sociale bijdragen moet betalen. We leggen hieronder uit wat je verplichtingen zijn als je die vergoeding ontvangt van een persoon of organisatie in de EU. 

Sociale bijdrage 

In principe is het Belgische socialezekerheidsstelsel van toepassing. Op deze inkomsten zijn in België in normaal gezien geen sociale bijdragen van toepassing. 

Inkomstenbelasting 

Je inkomsten voor de overdracht van je auteurs- of naburige rechten zijn in België belastbaar als roerende inkomsten. Op die inkomsten is slechts 15 % belastingen verschuldigd. In andere landen gelden andere belastingpercentages. Je moet dus eerst weten waar je inkomsten zullen belast worden. 

Je woont in België, maar ontvangt uit het buitenland inkomsten. Je zal deze buitenlandse inkomsten ook in België moeten aangegeven bij de fiscus, hierdoor riskeer je dat die inkomsten dubbel belast worden. 

Er bestaat namelijk het risico dat enerzijds het bronland (het land waar het werk wordt uitgevoerd) belasting heft op de inkomsten die je daar hebt verworven en anderzijds het woonland (het land waar je woont) je nogmaals belast op je totale inkomen (zowel binnen als buitenlandse inkomsten). 

Om deze dubbele heffing te voorkomen heeft België met heel wat landen dubbele belastingverdragen gesloten. Op basis van deze verdragen heeft België afspraken gemaakt over welke inkomsten door België worden belast en welke door het bronland.  

België heeft die verdragen met alle landen van de Europese Unie en onder andere de volgende landen: Verenigde Staten, Canada, Australië, Rusland China, ... 

De verdragen zijn terug te vinden op de website van FOD Financiën.  

In dit onderdeel gaan we in op wat je moet doen als je inkomsten krijgt vanuit het buitenland.  

Ten eerste moet je zeker zijn of België wel je woonland is en uit welk land je inkomsten krijgt.  

Woonland 

Als je acteur, muzikant, circusartiest, ... in het buitenland werkt, dan moet je deze inkomsten ook in je belastingen aangeven in je woonplaats.   

Om je fiscale woonplaats vast te stellen wordt er nagegaan waar het centrum van de levensbelangen van de belastingplichtige ligt. Er wordt onder andere gekeken naar de volgende aanknopingspunten: 

  • De vaste verblijfplaats; 
  • De woonplaats van je gezin; 
  • De vitale betrekkingen die je met je medemensen onderhoudt; 
  • De nationaliteit. 

Bronland 

Als je in een ander land dan in je woonland inkomsten bekomt, verschilt het bronland van het woonland.  

In zulke situaties kan er het risico voordoen dat beide landen belastingen gaan heffen op het inkomen. Want het bron land zal belastingen heffen op het inkomen van je optreden/prestatie en de fiscus van je woonland gaat bijkomend belasting heffen op je totale inkomen van het hele jaar. 

Om dit te voorkomen heeft België dubbelbelastingverdragen gesloten. Deze verdragen worden gebaseerd op het OESO-modelverdrag.  

Waarom werkt men met een dubbelbelastingverdrag?  

Zo kan men vermijden dat er dubbele belasting wordt geheven en beschikt men over uniforme regels met betrekking tot de toewijzing van de heffingsbevoegdheid betreffende inkomens- of vermogensbestandsdelen. 

België gebruikt het OESO-modelverdrag om deze afspraken vast te leggen met andere landen.  

Voor royalty’s zijn de volgende bepalingen uit het OESO-Verdrag van belang: 

Podiumkunstenaars (artiesten): 

  • Royalty’s uit verkoop van cd’s, dvd’s of downloads 

 

Art. 12 

Beeldende kunstenaars: 

  • Royalty’s uit gebruik van werken 

 

Art. 12 

Componisten, schrijvers: 

  • Royalty’s van verkopen 

  • Vergoedingen voor gebruik van auteursrecht 

 

Art. 12 

Art. 12 

Hoe werkt het heffingsrecht? 

Het principe uit het OESO-verdrag bepaalt dat slechts het woonland belasting mag heffen over deze inkomsten en dat het bronland vrijstelling hiervan moet verlenen. 

Heffingsrecht 

Werkland 

Woonland 

  • Royalty’s (Art. 12) 

 

Maar in de meeste verdragen lezen we dat dit principe niet altijd is mee opgenomen. In die verdragen, waar er geen regeling is getroffen, behouden de landen de mogelijkheid om een (klein) percentage belastingen te mogen heffen.