Wil je aan de slag als student?

Verkrijg je inkomsten voor de opdrachten die je doet of de verkoop van je werk? Weet dan dat er geen specifiek statuut voor studenten bestaat. Als student zal je dus ingepast worden in de bestaande statuten: Zelfstandige, Werknemer (of ambtenaar). 

Alles zal dus te maken hebben met het al dan niet onder gezag werken voor een opdrachtgever of werkgever. Je hebt dus niet zomaar altijd de keuze, al maak je die natuurlijk in eerste instantie samen met je opdrachtgever.  

We praten dus misschien beter over een student-werknemer of student-zelfstandige. Deze laatste noemt men ook wel eens de student-ondernemer. 

 Niemand kan je in principe het ‘recht om levenslang’ te studeren ontzeggen. Ook als pensioengerechtigde kan je je dus nog steeds aan een kunsthogeschool of universiteit inschrijven. 

Als student, via studentenarbeid of zelfstandige, kan je echter specifieke bescherming genieten en sociale voordelen verkrijgen. Bij het ontstaan van bijvoorbeeld de regels met betrekking tot de studentenarbeid was men immers van mening dat een persoon die hoofdzakelijk studeert en weinig ervaring heeft op de arbeidsmarkt een bijzondere bescherming dient te genieten. Ondanks dat dit de dag van vandaag achterhaald lijkt, besteden we hieronder daar toch aandacht aan.  

Basisvergoeding / -inkomst

Wanneer je als student met een studentenovereenkomst studentenarbeid verricht heb je recht op een loon. Daarbij dient de werkgever ook de minimumlonen te respecteren die er gelden in de specifieke sector(en). Raadpleeg dus zeker op voorhand of er geen CAO van toepassing is op de organisatie waarbij je aan de slag gaat.  

Je inkomsten als student-zelfstandige daarentegen zijn beroepsinkomsten uit je zelfstandige activiteit (winsten of baten in de personenbelasting). Anders dan bij een studentenovereenkomst zal je je wel moeten vergewissen over bijvoorbeeld btw. Meer informatie over btw vind je hier.  

Voorbeeld

Tijdens de zomermaanden mag je mee op tour met een toneelgezelschap of sta je op enkele theaterfestivals. Denk er zeker over na om met het gezelschap een studentenovereenkomst af te sluiten.  

Als bachelorstudent geschiedenis neem je graag enkele toeristen in het Ieperse onder je hoede en denk je eraan om op eigen initiatief enkele begeleidende trajecten vorm te geven. Student-zelfstandige? Dat zou mogelijk zijn.  

Als student zou je graag een offspace oprichten en je medestudenten zo toon- en verkoopkansen willen aanbieden Dan kan je dit zeker ondernemen als student-zelfstandige. 

Combinatiemogelijkheden

Naast een studentenovereenkomst of werken als student-zelfstandige kan je uiteraard nog steeds binnen de krijtlijnen en voorwaarden, vergoed worden voor: 

  • Je vrijwilligerswerk 
  • je artistieke prestaties in opdracht via de KVR 
  • De overdracht van je auteurs- en/of naburige rechten 

Administratieve verplichtingen

Studentenarbeid – de studentenovereenkomst 

Werken met een studentenovereenkomst? Dan heb jij eigenlijk een gewone arbeidsovereenkomst zoals een bediende of arbeider (werknemer) waarbij enkele bijkomende voorwaarden moeten worden nageleefd. Je bent dus ook door het arbeidsrecht beschermd. 

Maar wie is dan student in de zin van studentenarbeid? De wetgeving voorziet niet in een duidelijke definitie van het begrip ‘student’. Dit begrip mogen we ruim interpreteren, en dus iedereen die in hoofdzaak school loopt in het middelbaar onderwijs, het hoger of universitair onderwijs, of die een examen voorbereidt voor de examencommissie, valt hier dus in principe onder.  

Leeftijdsvereiste zijn hier niet aan verbonden, al kan een studentenovereenkomst enkel worden gesloten door jongeren die minstens 15 jaar zijn en niet meer zijn onderworpen aan de voltijds leerplicht.  Kinderarbeid is immers verboden. Wil je weten hoe je toch legaal kan werken met kinderen of als kind, raadpleeg dan zeker volgende brochure.  

Hoe moet die overeenkomst er dan uit zien? 

  • Een studentenovereenkomst is steeds voor bepaalde duur en wordt schriftelijk opgesteld in twee exemplaren 
  • Deze moet ondertekend worden en dit ten laatste op het moment dat de student in dienst treedt 
  • Nog een aantal andere verplichtingen die je hier kan terugvinden 

Zowel de student als de werkgever geniet binnen bepaalde voorwaarden verlaagde sociale zekerheidsbijdragen. Zijnde een solidariteitsbijdrage van 5,42%  voor de werkgever en 2,71% voor de werknemer van het brutoloon. Welke voorwaarden zijn hieraan verbonden: 

  • Je blijft binnen de 475 uur die je per kalenderjaar al student mag presteren 
  • je hebt nog recht op kinderbijslag of groeipakket 

Raadpleeg zeker student@work voor meer informatie omtrent de voorwaarden en grenzen.  

Wat je belastingen betreft, het recht op groeipakket (Vlaanderen) of kinderbijslag (Brussel) en de impact van deze inkomsten op de fiscaliteit van je ouders (persoon ten laste), kan hier meer informatie terugvinden.  

 

De student-zelfstandige 

Vanaf 1 januari 2017 kunnen studenten die een zelfstandige activiteit uitoefenen een eigen statuut van student-zelfstandige aanvragen. Het statuut kan aangevraagd worden door jonge ondernemers tussen 18 en 25 jaar. Dit is wel aan wat voorwaarden onderworpen. Zo moet je: 

  • Minstens 18 jaar en hoogstens 25 jaar zijn; 
  • Minstens voor 27 credits of 17 lesuren per week ingeschreven zijn aan een Belgische of buitenlandse onderwijsinstelling met tot doel het behalen van een diploma dat door de Belgische overheid erkend wordt; 
  • Als student een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefenen zonder dat je onder het gezag valt van een werkgever/opdrachtgever of daartoe de intentie hebt.  

Wil je weten wat er gebeurt indien je op Erasmus gaat, je via digitale weg onderwijs volgt of als buitenlandse student in België studeert of wil komen studeren, dan kan je voor meer informatie terecht bij socialsecurity.be. De FAQ op deze website geeft zelfs informatie over het student-zelfstandige zijn naast een ‘trendy’ opleiding die je volgt bij Syntra, een centrum voor volwassenonderwijs of IFAPME

En hoe zit het dan met je sociale bijdragen

  • Als je netto-belastbaar inkomen lager is dan 6.923,69 (bedrag 2019) euro moet je geen sociale bijdragen betalen 
  • Ligt je inkomen tussen de 6.923,69 euro en 13.847,69 euro (bedragen 2019) dan betaal je een bijdrage van 20,50% en dit enkel op de inkomsten die de 6.923,69 euro overschrijden 
  • Verdien je netto 13.847,39 euro (bedrag 2019) of meer dan betaal je gewoon de bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep op al je inkomsten. Dit komt neer op …. euro per kwartaal.  

Wat je belastingen betreft, het recht op groeipakket (Vlaanderen) of kinderbijslag (Brussel) en de impact van deze inkomsten op de fiscaliteit van je ouders (persoon ten laste), kan hier meer informatie terugvinden.  

Anders dan de solidariteitsbijdragen in de relatie tussen de werkgever (5,42%) en de student-werknemer (2,71%) betaal je dus geen sociale zekerheidsbijdragen op je netto-belastbaar inkomen tot 6.923,69 euro. Maar laat dit niet de enige reden zijn om voor dit statuut te kiezen. Na het derde kwartaal van het jaar waarin je 25 wordt, of na 30 september van het jaar waarin je afstudeert wordt je immers automatisch aanzien als zelfstandig in hoofdberoep. Als je op dat moment niet minstens een halftijdse job hebt of op andere afgeleide rechten (gehuwde partner of overlevingspensioen) beroep kan doen zal je dan ook bijdragen moeten betalen als zelfstandige in hoofdberoep 

Hoe word ik het?

Studentenarbeid 

De werkgever, of het interimkantoor indien dit toegelaten is, zal met de student bovenstaande overeenkomst opmaken. Daarnaast zal de werkgever ook nog: 

  • zorgen voor het onthaal en de begeleiding van de student,  
  • de student grondig informeren over de onderneming, info bij eerste hulp, etcetera.  
  • op de eerste dag van de twerkstelling een kopie van het arbeidsreglement overhandigen 
  • arbeidsduur en rusttijden moeten respecteren 

en dient de student

  • de werkgever op de hoogte te brengen indien hij of zij ziek is 
  • zijn werkgever en de mutualiteit op de hoogte brengen indien een arbeidsongeval plaatsvond tijdens of op de weg naar het werk 

 

Student-Zelfstandige 

Net zoals elke andere zelfstandige zal je je moeten aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en ondernemingsloket naar keuze. Alleen zal enkel maar daarheen lopen niet voldoende zijn. Wat zal je nog nodig hebben en moeten invullen: 

  • Formulier tot aanvraag statuut student-zelfstandige 
  • Attest van inschrijving aan een onderwijsinstelling zodanig dat het sociaal verzekeringsfonds aan kan checken of je aan bovenstaande voorwaarden voldoet 
  • Een verklaring op eer dat je op regelmatige basis de lessen volgt 

Daarnaast zal het Sociaal Verzekeringsfonds op het einde van het academiejaar een attest opvragen dat bewijst dat je de lessen regelmatig hebt gevolgd. Meestal zal een puntenblad wel volstaan, gezien heel veen onderwijsinstellingen geen aanwezigheden opnemen. Werkt je via een ondernemingsproject van de onderwijsinstelling, waarbij de onderwijsinstelling jou daadwerkelijk begeleidt, dan geldt dit uiteraard ook als bewijs.