Wie van buiten de Europese Unie voor een langere periode in België aan de slag wil als zelfstandige heeft een beroepskaart nodig. Vlaanderen heeft de procedure voor het aanvragen van die beroepskaart herzien. De nieuwe regels zijn van toepassing vanaf 1 januari 2022.

De oorspronkelijke regelgeving dateerde nog van de jaren 60. Een vernieuwde kijk moet leiden tot vereenvoudiging en het aantrekken van innovatief ondernemend talent. Voor artistieke en culturele activiteiten geldt een aangepaste regeling.

Vlaams minister van Werk en Economie Hilde Crevits had in een visienota van 14 juli 2020 haar plannen uit de doeken gedaan om de regels rond het aanvragen van een beroepskaart te versoepelen. Vlaanderen wou buitenlandse starters laten groeien en internationaal ondernemerstalent aantrekken. Een decreet van 15 oktober 2021 over de uitoefening van zelfstandige beroepsactiviteiten door buitenlandse onderdanen omschrijft de nieuwe regels. Een uitvoeringsbesluit van 17 december 2021 geeft verder uitvoering aan de nieuwe regels in Vlaanderen.

  • Zelfstandige artiesten en hun buitenlandse begeleiders die voor minder dan drie maanden in België aanwezig willen zijn, hebben geen beroepskaart nodig.
  • Ook zakenreizigers bij het onderhandelen of afsluiten van contracten of bij de deelname aan tentoonstellingen zijn vrijgesteld voor een duur van minder dan 3 maanden.
  • Voor een duur langer dan drie maanden heb je als zelfstandige wel een beroepskaart nodig.

In de nieuwe regels is er een onderscheid tussen de voorwaarden waaraan je moet voldoen met je zelfstandige activiteit en de voorwaarden die betrekking hebben op de buitenlandse onderdaan zelf. We overlopen ze hieronder.

  1. Voorwaarden voor de zelfstandige beroepsactiviteit
    • een innovatieve, economische, culturele of sportieve meerwaarde bieden voor Vlaanderen;
      • Een zelfstandige beroepsactiviteit biedt een economische meerwaarde als je beschikt over een startkapitaal van 18.600 euro en de activiteit banen creëert en investeringen met zich meebrengt. Als je hier niet aan kan voldoen kan je ook aantonen dat de activiteit een gunstig effect heeft op het economisch weefsel in Vlaanderen. 
      • Een zelfstandige beroepsactiviteit biedt een culturele of artistieke meerwaarde als je samenwerkt met een organisatie uit de Vlaamse culturele of artistieke sector of een toekomstige samenwerking kan aantonen en je op basis van een cv of portfolio een bijzondere affiniteit met het culturele of artistieke veld kan aantonen. De Vlaamse regering kan een lijst opstellen van de Vlaamse culturele of artistieke sectoren die in aanmerking komen voor zo'n samenwerking.
    • economisch levensvatbaar zijn;
    • geen negatieve invloed hebben op de markteconomie of de werkgelegenheid;
    • geen bedreiging voor de openbare orde en veiligheid;
    • voldoen aan de belastingverplichtingen, sociale wetgeving en het WVV.
  2. Voorwaarden voor de buitenlandse onderdaan
    • minimaal over een kwalificatie van niveau 4 (= secundair onderwijs) beschikken, tenzij je een innovatieve meerwaarde kan aantonen (in dat geval heb je een diploma hoger onderwijs nodig).
    • geen bedreiging vormen voor de openbare orde en veiligheid;
    • voldoen aan de belastingverplichtingen, sociale wetgeving en het WVV;
    • stabiele, toereikende en regelmatige bestaansmiddelen hebben om in je levensonderhoud te voorzien.

Het “only-once” principe is ook van toepassing. Dit houdt in dat je documenten die je al hebt ingediend bij een andere dienst van de overheid (bijvoorbeeld een ondernemingsplan voor een financiering via Vlaio of FIT) niet nogmaals moet opstellen en indienen. Het volstaat om hiernaar te verwijzen.

De aanvraagprocedure gebeurt niet meer schriftelijk maar via digitale weg om sneller en efficiënter tewerk te gaan. Ondernemingsloketten zullen dienstdoen als eerstelijnsdossierbehandelaar. De aanvraag verloopt via het Departement Werk en Sociale Economie

Uiteraard kunnen culturele ondernemers ook terecht bij de consulenten van Cultuurloket voor gratis eerstelijnsadvies bij de opmaak van hun business- of financieel plan en advies bij het voldoen aan de wettelijke en reglementaire verplichtingen.

Een beroepskaart kon je vroeger voor maximaal 5 jaar aanvragen. Vanaf 1 januari 2022 verandert dit naar maximaal 3 jaar. In de praktijk werden er amper beroepskaarten voor 5 jaar goedgekeurd omdat hieraan een onbeperkt verblijfsrecht kon gekoppeld worden. Als je aanvraag voor een beroepskaart geweigerd wordt moet je minstens 1 jaar wachten vanaf de kennisgeving om een nieuwe aanvraag in te dienen, tenzij je een nieuw element kan voorleggen met een doorslaggevend belang.

De nieuwe regels zijn van toepassing vanaf 1 januari 2022. 

Meer info over de aanvraagprocedure van een beroepskaart kan je hier vinden.

Bronnen: Visienota aan de Vlaamse regering van 14 juli 2020: Vlaanderen als aantrekkingspool voor start-ups en innovatief ondernemend talent, het Decreet van 15 oktober 2021 over de uitoefening van zelfstandige beroepsactiviteiten door buitenlandse onderdanen, het Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het Decreet van 15 oktober 2021 over de uitoefening van zelfstandige beroepsactiviteiten door buitenlandse onderdanen.