Je woont als kunstenaar in België, maar ontvangt een vergoeding van een buitenlandse opdrachtgever? Als zelfstandige moet je nagaan in welk land je op die vergoeding bepaalde wettelijke verplichtingen moet naleven zoals het betalen van sociale bijdragen, belastingen en of er btw-verplichtingen gelden. 

Vergoedingen voor prestaties

Voor de geleverde prestatie stelt de zelfstandige een factuur op. De inkomsten en vergoedingen verworven door een zelfstandige worden onderworpen aan drie regelingen: sociale bijdragen, inkomstenbelasting en BTW.  

Sociale bijdrage 

Sinds 1 januari 2015 worden de voorlopige sociale bijdragen berekend op het netto beroepsinkomen van het jaar zelf. Het netto-inkomen is het inkomen na aftrek van alle beroepskosten.    

Maar wat als deze zelfstandige in het buitenland een dienst verleend?  

Bijv. een Belgische gitarist die in Italië gaat spelen voor een klein gezelschap. Hij stelt een factuur op. Wat nu? 

Het is goed mogelijk dat de zelfstandige in een andere lidstaat, dan waar deze gevestigd is, zijn activiteiten ontplooit.  

In principe betaal je sociale bijdragen in het land waar je werkt (dus in het buitenland), tenzij je jezelf naar het buitenland detacheert. 

Als je tijdelijk als zelfstandige gaat werken in het buitenland (detachering): 

Als je in België (het uitzendland) werkt als zelfstandige en tijdelijk gaat werken in een ander EU-land (het ontvangstland), blijft de socialezekerheidswetgeving van België (uitzendland) van toepassing.  

Dat is enkel het geval onder de volgende voorwaarden: 

  • Je werkt niet langer dan 24 maanden in het andere EU-land; 
  • Je bent in de periode onmiddellijk voorafgaand aan de detachering onderworpen geweest aan de Belgische sociale zekerheid (zeker 2 maanden); 
  • Je moet de nodige middelen voor de uitoefening van je activiteit in België (je normale uitzendland) behouden zodat je je activiteiten gewoon kunt verderzetten als je naar je normale werkland terugkeert (bijvoorbeeld door behoud van je atelier of je btw-nummer). 
  • Je opdracht in het buitenland moet duidelijk zijn en van dezelfde aard als je opdrachten in België (je normale uitzendland). De inhoud en de duur moeten vooraf bepaald zijn en je moet dat kunnen bewijzen aan de hand van een contract. 

Wat moet je doen? 

Je moet dan aan de Belgische Sociale Zekerheidsdienst voor Zelfstandigen een E101/ A1 aanvragen. Dat document bevestigt dat je wordt gedetacheerd, en dus onderworpen blijft aan de socialezekerheidswetgeving van België. 

Voorbeeld

Een zelfstandige Belgische acteur die in België woont en werkt, gaat 2 maanden in Duitsland werken als zelfstandige acteur. Als hij zichzelf detacheert en een E101/A1 aanvraagt aan de Belgische Sociale Zekerheidsdienst voor Zelfstandigen, zijn op zijn Duits ereloon Belgische sociale bijdragen verschuldigd. Is er geen sprake van detachering? Dan zijn Duitse sociale bijdragen op zijn Belgische ereloon verschuldigd, tenzij er sprake is van tegelijkertijd werken in verschillende lidstaten.

Inkomstenbelasting 

Je woont in België, maar ontvangt uit het buitenland inkomsten. Je zal deze buitenlandse inkomsten ook in België moeten aangegeven bij de fiscus, hierdoor riskeer je dat die inkomsten dubbel belast worden. 

Er bestaat namelijk het risico dat enerzijds het bronland (het land waar het werk wordt uitgevoerd) belasting heft op de inkomsten die je daar hebt verworven en anderzijds het woonland (het land waar je woont) je nogmaals belast op jouw totale inkomen (zowel binnen als buitenlandse inkomsten). 

Om deze dubbele heffing te voorkomen heeft België met vele landen dubbele belastingverdragen gesloten. Op basis van deze verdragen heeft België afspraken gemaakt over welke inkomsten door België worden belast en welke door het bronland.  

België heeft met alle landen van de Europese Unie hierover verdragen gesloten.  

De verdragen zijn terug te vinden op de website van FOD Financiën.  

In dit onderdeel gaan we in op wat je moet doen als je een vergoeding verkrijgt vanuit het buitenland.  

Ten eerste moet je zeker zijn of België wel je woonland is en uit welk land je inkomsten verkrijgt.  

Woonland 

Als je acteur, muzikant, circusartiest, ... in het buitenland werkt, dan moet je deze inkomsten ook in je belastingen aangeven in je woonplaats.  

Om jouw fiscale woonplaats vast te stellen wordt er nagegaan waar het centrum van de levensbelangen van de belastingplichtige ligt. Er wordt onder andere gekeken naar de volgende aanknopingspunten: 

  • De vaste verblijfplaats; 
  • De woonplaats van je gezin; 
  • De vitale betrekkingen die je met je medemensen onderhoudt; 
  • De nationaliteit. 

Voor een rechtspersoon kijkt men waar de maatschappelijke of statutaire zetel is.  

Om te vermijden dat een buitenlandse zetel als brievenbusvennootschap gekwalificeerd wordt en de vennootschap als Belgische inwoner belastbaar wordt, moet de rechtspersoon ervoor zorgen dat: 

  • De algemene vergadering van aandeelhouders in het buitenland wordt gehouden 
  • De beslissingen in het buitenland worden genomen; 
  • De boekhouding in het buitenland gevoerd wordt; 
  • De briefwisseling aan de buitenlandse zetel gericht wordt; 
  • De verzonden post daadwerkelijk vertrekt vanuit het buitenland. 

Bronland 

Als je in een ander land dan in je woonland inkomsten bekomt, verschilt het bronland van het woonland.  

In zulke situaties kan er het risico voordoen dat beide landen belastingen gaan heffen op het inkomen. Want het bron land zal belastingen heffen op het inkomen van je optreden/prestatie en de fiscus van je woonland gaat bijkomend belasting heffen op je totale inkomen van het hele jaar. 

Om dit te voorkomen heeft België dubbelbelastingverdragen gesloten. Deze verdragen worden gebaseerd op het OESO-modelverdrag.  

Waarom werkt men met een dubbelbelastingverdrag?  

Zo kan men vermijden dat er dubbele belasting wordt geheven en beschikt men over uniforme regels met betrekking tot de toewijzing van de heffingsbevoegdheid betreffende inkomens- of vermogensbestandsdelen. 

België gebruikt het OESO-modelverdrag om deze afspraken vast te leggen met andere landen.  

Voor de creatieve sector zijn de volgende bepalingen uit het OESO-Verdrag van belang: 

 

Podiumkunstenaars (artiesten): 

  • Gages voor optredens 

  • Loon uit dienstbetrekking, andersoortig dan optreden 

  • Royalties uit verkoop van cd’s, dvd’s of downloads 

  • Verkopen van merchandising of eigen cd’s en dvd’s 

 

Art. 17 

Art. 15 

Art. 12 

Art. 7 

Beeldende kunstenaars: 

  • Verkopen van werken 

  • Dienstverlening uit opdrachten 

  • Loon uit dienstbetrekkingen 

  • Royalties uit gebruik van werken 

 

Art. 7 

Art. 7 

Art. 15 

Art. 12 

Componisten, schrijvers: 

  • Royalties van verkopen 

  • Vergoedingen voor gebruik van auteursrecht 

  • Dienstverlening uit opdrachten 

 

Art. 12 

Art. 12 

Art. 7 

Hoe werkt het heffingsrecht voor de zelfstandige? 

In het hieronder vermeld overzicht kan je nagaan of het werkland of woonland belasting kan heffen op basis van het OESO-Modelverdrag: 

Heffingsrecht 

Werkland 

Woonland 

Onderneming/zelfstandige (art. 7) 

  • Zonder vaste inrichting 

  • Met vaste inrichting 

 

 

 

Royalty’s (Art. 12) 

 

Als je als zelfstandige kunstenaar een kantoor, werkplaats, atelier, ... in het buitenland hebt, dan zal je in het buitenland kunnen worden belast. 

Werk jij als zelfstandige vanuit België en reis je naar het buitenland voor je werk, dan kan het zijn dat je volgens het dubbelbelastingverdrag met dat land geen bronbelasting moet betalen.  

Voorbeelden

Een zelfstandige technicus werkt in Duitsland zonder een vaste onderneming. Het dubbelbelastingverdrag bepaalt dat België bevoegd is om belastingen te heffen. Als de nationale wetgeving van Duitsland in strijd is met het dubbelbelastingverdrag, en toch een bronheffing inhoudt op die zelfstandige inkomsten, dan moet de technicus een vrijstelling vragen met het Freistellungsbescheid aan het Bundeszentralamt für Steuern. Hij moet belastingen betalen in België. 

Een zelfstandige technicus werkt in Duitsland met een vaste onderneming in België en Duitsland. Het dubbelbelastingverdrag bepaalt dat België bevoegd is om belastingen te heffen op de Belgische inkomsten en Duitsland bevoegd is om belastingen te heffen op de Duitse inkomsten. In Duitsland wordt een bronheffing ingehouden op de Duitse zelfstandige inkomsten. Ditmaal moet de Belgische technicus geen vrijstelling vragen, want Duitsland is ook bevoegd om belastingen te heffen. België zal geen belastingen mogen heffen op de Duitse inkomsten. België zal wel rekening houden met die inkomsten om het Belgische belastingtarief te bepalen.  

Kostenvergoeding

Sociale bijdrage 

In België moet je op kostenvergoedingen geen sociale bijdragen betalen. Wel moeten podiumkunstenaars die in het buitenland optreden in sommige landen op deze vergoeding sociale bijdragen betalen. Die landen houden geen rekening met het feit of je al dan niet een kostenvergoeding ontvangt.  

Inkomstenbelasting 

In België moet je op kostenvergoedingen geen sociale bijdragen betalen. Wel moeten podiumkunstenaars die in het buitenland optreden in sommige landen belastingen betalen. Die landen houden geen rekening met het feit dat het om een kostenvergoeding gaat.  

 BTW 

Niet van toepassing 

Vergoedingen voor auteursrechten

Je ontvangt een vergoeding voor de overdracht van je auteurs- of naburige rechten?  

Woon je als auteur in België en krijg je een vergoeding voor de overdracht van je auteursrechten van je Nederlandse uitgever? Ontvang je als componist royalty's van je Franse platenmaatschappij? Dan moet je weten of je op de vergoeding voor die overdracht van auteursrechten of naburige rechten in België of in het buitenland belastingen en sociale bijdragen moet betalen. We leggen hieronder uit wat je verplichtingen zijn als je die vergoeding ontvangt van een persoon of organisatie in de EU. 

 

Sociale bijdrage 

In principe is het Belgische socialezekerheidsstelsel van toepassing. Op deze inkomsten zijn in België in normaal gezien geen sociale bijdragen van toepassing. 

 

Inkomstenbelasting 

Je inkomsten voor de overdracht van je auteurs- of naburige rechten zijn in België belastbaar als roerende inkomsten. Op die inkomsten is slechts 15 % belastingen verschuldigd. In andere landen gelden andere belastingpercentages. Je moet dus eerst weten waar je inkomsten zullen belast worden. 

Je woont in België, maar ontvangt uit het buitenland inkomsten. Je zal deze buitenlandse inkomsten ook in België moeten aangegeven bij de fiscus, hierdoor riskeer je dat die inkomsten dubbel belast worden. 

Er bestaat namelijk het risico dat enerzijds het bronland (het land waar het werk wordt uitgevoerd) belasting heft op de inkomsten die je daar hebt verworven en anderzijds het woonland (het land waar je woont) je nogmaals belast op je totale inkomen (zowel binnen als buitenlandse inkomsten). 

Om deze dubbele heffing te voorkomen heeft België met heel wat landen dubbele belastingverdragen gesloten. Op basis van deze verdragen heeft België afspraken gemaakt over welke inkomsten door België worden belast en welke door het bronland.  

België heeft die verdragen met alle landen van de Europese Unie en onder andere de volgende landen: Verenigde Staten, Canada, Australië, Rusland China, ... 

De verdragen zijn terug te vinden op de website van FOD Financiën.  

In dit onderdeel gaan we in op wat je moet doen als je inkomsten krijgt vanuit het buitenland.  

Ten eerste moet je zeker zijn of België wel je woonland is en uit welk land je inkomsten krijgt.  

Woonland 

Als je acteur, muzikant, circusartiest, ... in het buitenland werkt, dan moet je deze inkomsten ook in je belastingen aangeven in je woonplaats.   

Om je fiscale woonplaats vast te stellen wordt er nagegaan waar het centrum van de levensbelangen van de belastingplichtige ligt. Er wordt onder andere gekeken naar de volgende aanknopingspunten: 

  • De vaste verblijfplaats; 
  • De woonplaats van je gezin; 
  • De vitale betrekkingen die je met je medemensen onderhoudt; 
  • De nationaliteit. 

Bronland 

Als je in een ander land dan in je woonland inkomsten bekomt, verschilt het bronland van het woonland.  

In zulke situaties kan er het risico voordoen dat beide landen belastingen gaan heffen op het inkomen. Want het bron land zal belastingen heffen op het inkomen van je optreden/prestatie en de fiscus van je woonland gaat bijkomend belasting heffen op je totale inkomen van het hele jaar. 

Om dit te voorkomen heeft België dubbelbelastingverdragen gesloten. Deze verdragen worden gebaseerd op het OESO-modelverdrag.  

Waarom werkt men met een dubbelbelastingverdrag?  

Zo kan men vermijden dat er dubbele belasting wordt geheven en beschikt men over uniforme regels met betrekking tot de toewijzing van de heffingsbevoegdheid betreffende inkomens- of vermogensbestandsdelen. 

België gebruikt het OESO-modelverdrag om deze afspraken vast te leggen met andere landen.  

Voor royalty’s zijn de volgende bepalingen uit het OESO-Verdrag van belang: 

Podiumkunstenaars (artiesten): 

  • Royalty’s uit verkoop van cd’s, dvd’s of downloads 

 

Art. 12 

Beeldende kunstenaars: 

  • Royalty’s uit gebruik van werken 

 

Art. 12 

Componisten, schrijvers: 

  • Royalty’s van verkopen 

  • Vergoedingen voor gebruik van auteursrecht 

 

Art. 12 

Art. 12 

Hoe werkt het heffingsrecht? 

Het principe uit het OESO-verdrag bepaalt dat slechts het woonland belasting mag heffen over deze inkomsten en dat het bronland vrijstelling hiervan moet verlenen. 

Heffingsrecht 

Werkland 

Woonland 

  • Royalty’s (Art. 12) 

 

Maar in de meeste verdragen lezen we dat dit principe niet altijd is mee opgenomen. In die verdragen, waar er geen regeling is getroffen, behouden de landen de mogelijkheid om een (klein) percentage belastingen te mogen heffen.