De druk om als cultureel ondernemer te opereren is groter dan ooit. Het is een van de fundamenten van het beleid waarvoor ook een aangepast instrumentarium werd uitgewerkt.

Maar wat betekent dat in de praktijk ? Wat doet een cultureel ondernemer anders dan de vroegere leidinggevende in een culturele organisatie ?

Ondernemen gaat veel verder dan ervoor te zorgen dat er meer geld in het laatje komt. Strategisch inzicht koppelen aan kennis is de basis. In deze cursus verruimen we enerzijds het denkkader van de cursisten door hen topics aan te bieden waarin ze zich nadien zelf kunnen verdiepen. Anderzijds reiken we ook kennis-verdiepende sessies aan met een stevige dosis juridische en/of financiële informatie.

Doelgroep:

Deze opleiding richt zich tot iedereen, actief in de cultuursector, die zich wil verdiepen in de vaardigheden van ondernemerschap. Zowel personen die een organisatie (willen) leiden, als individuen die hun eigen praktijk (verder) willen uitbouwen komen in aanmerking.

Er is geen specifieke voorkennis nodig. Wel betrokkenheid bij het zakelijk beleid in de cultuursector. En vooral de wil om met kennis van zaken meer verantwoordelijkheid op te nemen.

Voor vragen kan je je richten tot christine@cultuurloket.be.

De summerschool is beperkt tot 14 deelnemers.
 

Laatst gewijzigd: 25/06/2020 - 09:42

Winterschool 2020 - inschrijvingsvoorwaarden

Documenten over Cultuurloket vzw

Programma

Maandag 7 december

9u30 – 12u30

Openingssessie ‘Ondernemen in Cultuur’

Door: Lucas De Man

Deze eerste ochtend wordt je welkom geheten door Lucas De Man. Lucas is artistiek directeur van Stichting Nieuwe Helden, tv-presentator, theatermaker, kunstenaar, directeur, acteur/performer, concept ontwikkelaar, host/MC, spreker, West-Vlaming, mens etc. Maar bovenal is hij creator: hij is professioneel creatief en wordt hiervoor betaald. In deze sessie legt hij uit waarom dit dé tijd is voor creators. Hij zal dit doen aan de hand van enkele van de 40 projecten die hij de afgelopen 11 jaar creëerde met Nieuwe Helden in 17 verschillende landen. Door middel van multi-disciplinaire storytelling, met behulp van creatieve concepten en met het opzetten van biobased creations probeert hij steeds ont-moeting te veroorzaken. Lucas licht de artistieke en zakelijke regels die hij daarbij hanteert toe. Zo geeft hij je een idee van hoe je invulling kan geven aan je werk als creator of in samenwerking met creators en hoe je professioneel schijt kan hebben. Lucas trapt de week af om je geïnspireerd en vol energie te pompen, gemotiveerd om de omstandigheden te creëren waarin jij kan doen wat je moet en wil doen.

Lucas De Man (1982) haalde zijn MA Literatuur in Leuven en ging daarna naar de regieopleiding van de Theaterschool in Amsterdam (2008). Na zijn opleiding tot regisseur is hij gelijk met Wouter Goedheer en Bas Van Rijnsoever Stichting Nieuwe Helden/Company New Heroes gestart waar hij nu al 11 jaar de artistiek leider is. Met Nieuwe Helden creëerde Lucas op 11 jaar tijd meer dan 40 projecten in meer 17 landen.

Daarnaast is Lucas tv-maker en presentator (o.a. 4 jaar Kunstuur en 5 jaar Man en Kunst bij de AVROTROS en 2 jaar Goud van Brabant bij Omroep Brabant).
Lucas is ook vaak in binnen- en buitenland te zien als spreker en conceptontwikkelaar. Zo presenteert hij al 2 jaar het Design Indaba Congres in Zuid Afrika, was hij host en spreker bij Ted X Amsterdam, host bij SinguarityU, Host van de Dutch Design Awards, spreker bij School of Live, host en spreker bij YPO Edge, YPO Belgium, YPO Marokko, spreker op Tanween festival Saoudi Arabië, spreker op het Creativity World Forum, host van het Museum congres, Spreker van de Vrijheidscolleges, spreker bij Scherpdenkers, Host van het Bibliotheekcongres, spreker op het VNG congres België en het VNG congres Nederland enz.

13u30 – 16u30

Leiderschap en organisatieontwerp

Door: Koen Vandyck

Deze sessie belicht het brede spectrum van (zakelijk) leiderschap in de cultuursector, een functie die heel veel ladingen dekt en verder reikt dan het financieel beleid. Hoe wit moet de witte raaf zijn die elke organisatie graag aan het hoofd heeft? En daarmee onlosmakelijk verbonden: hoe ontwerp je best je organisatie in deze complexe, snel veranderende tijden? Mag je als leider nog sturen, of moet nu alles zelfsturend worden? In deze sessie krijg je een waaier aan ideeën en inzichten aangereikt die jouw blik op organisaties en leiderschap oprekken. Er wordt tijd gemaakt voor dialoog en om in te zoomen op praktijkvoorbeelden.

Koen Vandyck heeft ruim 15 jaar ervaring als zakelijk leider en general manager van cultuurorganisaties in binnen- en buitenland. Die ervaring zet hij sinds 2012 in als coach voor organisaties in verandering (www.koenvandyck.be en www.shiftn.com). Vanuit een integrale visie, gericht op mensen en structuren, begeleidt hij besturen en directies in de ontwikkeling van hun onderneming. Leiderschap, strategie en organisatiedesign zijn weerkerende thema’s, maar bovenal is hij gepassioneerd door ‘de kunst van faciliteren’.


Dinsdag 8 december

9u30 – 12u30

Ondernemen in cultuur

Door: Dirk De Corte

Ondernemen in cultuur is veel minder specifiek dan vaak wordt verondersteld. Veel van de ondernemersproblemen waarmee men in de cultuursector te maken krijgt, zijn in essentie niet verschillend van die van elke andere ondernemer. Creativiteit, drang naar en noodzaak tot innovatie en het vermogen tot het verleggen van grenzen zijn buiten de cultuursector een even belangrijke en noodzakelijke voorwaarde voor succesvol ondernemen. Van die ‘harde’ economie kan de cultuurondernemer heel wat leren. Waarbij de vaststelling dat men daar meer gelijkenissen mee heeft dan men zal willen toegeven, helemaal niet ontluisterend hoeft te zijn. Laat het eerder maar een aanzet zijn tot het zoeken naar connecties met ‘de overkant’ van de ‘harde’ economie.

Dirk De Corte was 7 jaar algemeen directeur bij het NTGent en in die periode ook ondervoorzitter van Overleg Kunstenorganisaties (oKo). Sinds 2004 doceert hij Cultuurmanagement aan de Universiteit Antwerpen. Hij is een veelgevraagd spreker in binnen- en buitenland en met zijn bedrijf Improvement ontwerpt en faciliteert hij leadership programma’s rond strategie voor diverse bedrijven, nationaal en internationaal, profit zowel als not for profit.
Sinds 2017 is hij ook Senior Advisor voor de Europese Ontwikkelingsbank (EBRD) en adviseert hij bedrijven uit de creatieve industrie, hoofdzakelijk in ex-Sovjet republieken.

13u30 – 16u30

Het ABC van duurzaam werken en organiseren

Door: Steven Vromman

In deze sessie bekijken we concreet wat je allemaal kan doen om de milieu-impact van je organisatie zo klein mogelijk te houden. Je krijgt concrete handvaten en tips rond mobiliteit, energie, water, materialen en afval. We bekijken hoe je de impact van je activiteiten kan monitoren en hoe je een actieplan opzet rond interne milieuzorg. Tenslotte is er ook aandacht voor communicatie naar het publiek en het vergroten van het draagvlak binnen je team. Een praktische turbotraining waar je meteen mee aan de slag kan.

Steven Vromman is vooral bekend voor zijn experiment als Low Impact Man, maar heeft ook een ruime ervaring in de cultuursector. Hij stond aan de wieg van Greentrack, en begeleidde heel wat organisaties en festivals bij het uitwerken en implementeren van duurzaamheidsplannen. Naast trainingen en workshops brengt hij lezingen en voorstellingen rond klimaat, veerkracht en transitie. www.lowimpactman.be.

Woensdag 9 december

9u30 – 12u30

Wegwijs in balans en resultatenrekeningen

Door: Eliane Knuts

In deze sessie worden de beginselen van het boekhouden kort toegelicht. Tevens wordt ingegaan op het analyseren en interpreteren van de balans- en resultatenrekening van een vzw om inzicht te krijgen in de financiële structuur van de vzw. Meer in het bijzonder wordt uiteengezet hoe men de boekhouding als beleidsinstrument kan gebruiken en hoe men kan nagaan of een vzw financieel gezond is. Het is boeiend om aan te tonen hoe cijfers en inhoudelijk management elkaar kunnen versterken. De budgettering en de analytische boekhouding spelen een belangrijke rol als beleidsinstrument. Ten slotte wordt ingegaan op de fiscale regels die van toepassing zijn op de vzw’s en op de boekhoudkundige/financiële wijzigingen van het nieuwe verenigingsrecht.

Eliane Knuts studeerde Toegepaste Economische Wetenschappen aan de KU Leuven (accountancy en fiscaliteit). Zij werkte eerst bij een accountantskantoor en ging nadien aan de slag als diensthoofd boekhouding bij Toerisme Vlaanderen. Vandaag is zij werkend vennoot van Andante, een accountantskantoor met heel wat klanten uit de culturele en artistieke sector, zowel vzw’s als zelfstandige kunstenaars.

13u30 – 16u30

Organisatievormen vanuit een nieuw perspectief

Door: Stijn Michielsen

Hoe ga je aan de slag als je samen met andere cultuurwerkers of artiesten een samenwerking wil opzetten? In het kader van de nieuwe regelgeving rond vennootschappen en verenigingen overlopen we de verschillende bouwblokken van een organisatie. Aan de hand van enkele cases gaan we dieper in op actuele vraagstukken. Valt mijn onderneming onder de rechtspersonen- of de vennootschapsbelasting? Wat zijn de gevolgen? Kan ik als werknemer in dienst genomen worden naast mijn mandaat als bestuurder? Naast de bekende vzw-structuur zijn er ook nog andere samenwerkingsvormen mogelijk in de culturele sector. We overlopen hun kenmerken en verschillen, toegepast op de culturele sector.

Stijn Michielsen behaalde zijn Master in de Rechten aan de K.U. Leuven. Door zijn ervaring bij het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen is hij vertrouwd met het verstrekken van advies aan zelfstandigen, KMO’s en sporters. Sinds april 2018 is hij aan de slag bij Cultuurloket, waar hij individuen en organisaties uit de culturele en de socioculturele sector ondersteunt met juridisch advies rond hun professionele praktijk. Stijn heeft de nieuwe wetgeving rond vennootschappen en verenigingen van dichtbij bestudeerd.

Donderdag 10 december

9u30 – 12u30

Strategisch management

Door: Bruno Verbergt

De gesubsidieerde kunst- en cultuursector is gewoon om elke vijf jaar, bij de opmaak van een beleidsplan, na te denken over de langere termijn. Maar wat is nu de beste aanpak om aan strategisch cultuurmanagement te doen? Met wie allemaal formuleren we best een strategie? Volstaat een SWOT-analyse, of kunnen cultuurorganisaties ook leren van technieken en modellen uit het algemeen strategisch management, zoals concurrentie-analyse, kernmiddelen-strategieën, blauwe oceaan en andere business model canvassen? En wat wanneer er een crisis is en de koers radicaler moet omgegooid worden?

Bruno Verbergt is operationeel directeur in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika. Voordien bouwde hij heel wat ervaring op binnen de stad Antwerpen, waar hij onder andere tien jaar lang bedrijfsdirecteur cultuur, sport, jeugd en onderwijs was, en in het kunstenveld zelf, o.a. als directeur van het dansfestival Klapstuk en van de kunstenorganisatie Antwerpen Open. Met de door hem opgerichte coöperatieve vennootschap TouchTime adviseerde en ondersteunde hij culturele organisaties en lokale overheden bij de opmaak en veranderingen van hun strategieën.
Aan de Universtiteit Antwerpen doceert hij het vak algemeen en strategisch cultuurmanagement.

13u30 – 16u30

Positionering van een cultuurorganisatie in de samenleving: meer dan marketing alleen?

Door: Franky Devos

De marketing van een cultuurhuis is meer dan communicatie voor verkoop van tickets. Het gaat over de positionering van je organisatie ten aanzien van overheden, media, nationale en internationale kunst- en cultuursector, het bedrijfsleven, onderwijs,... Veelal leidt dit ook tot nieuwe vormen van programmeren waarbij de programmator eerder facilitator wordt dan gatekeeper. Wat zijn de maatschappelijke uitdagingen voor het cultuurveld rond positionering en draagvlak? Wat zijn innovatieve methodes om daar een antwoord op te formuleren?

Franky Devos is algemeen coördinator bij kunstencentrum Vooruit in Gent. Hij was voorheen directeur bij kunstencentrum BUDA in Kortrijk, stafmedewerker bij de Brakke Grond in Amsterdam en publiceerde voor Cultuurnet Vlaanderen (nu: Publiq) over cultuurparticipatie van kinderen en jongeren.


Vrijdag 11 december

9u30 – 12u30

Vergoeden en vergoed worden in de cultuursector

Door: Marie-Louise Reedijk

Hoe kan ik vergoed worden in de creatieve sector? In deze sessie geven we een overzicht van de verschillende statuten waaronder je kunt werken.
We overlopen niet enkel de verschillende vormen van inkomsten, maar staan ook stil bij verschillende praktijkvoorbeelden: wat houdt gezag in, wanneer gebruik maken van een SBK, hoe kan je als bestuurder van een vzw betaald worden, wanneer een 1bis-contract gebruiken, etc.
Tot slot gaan we in op aanvullende verdienmogelijkheden (bijv. inkomsten uit auteursrechten) en het zogenaamde kunstenaarsstatuut.

Marie-Louise Reedijk behaalde haar Master in de Rechten aan de VUB. Zij werkte in de advocatuur en is sinds maart 2019 aan de slag bij Cultuurloket, waar zij individuen en organisaties uit de culturele en de socioculturele sector ondersteunt met juridisch advies rond hun professionele praktijk.

13u30 – 16u30

Fundraising en sponsoring, hoe begin je eraan?

Door: Griet Dobbelaere

Griet Dobbelaere van Emolife brengt ons een praktische inleiding op fundraising en sponsoring. Iedereen weet min of meer waar fundraising en sponsoring om draait. Maar hoe begin je eraan? Wie kan je aanspreken? Welke tools heb je nodig? Hoe krijg je iedereen binnen je eigen organisatie mee? En is dit ook een haalbare kaart voor kleine organisaties? In de workshop bekijken we concreet hoe aan fundraising en sponsoring te beginnen en hoe dit binnen een bredere organisatiestructuur in te passen.
Griet Dobbelaere studeerde Toegepaste Communicatie en nadien Sinologie aan de Universiteit van Gent. Zij was fondsenwerver bij het Nationaal Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking/11.11..11. Vervolgens was zij directeur bij Direct Dialogue Fundraising NV. In 2009 richtte zij samen met Jan Rachels de cvba Emolife Belgium op. Deze cvba is gespecialiseerd in het ontwikkelen van duurzame fundraisingstrategieën. De opbouw of versteviging van een warme community voor elk van hun klanten is telkens de uitdaging.

16u30

Afscheidsdrink

De week wordt gezamenlijk afgesloten met een drink.