Mensen die zich vrijwillig inzetten voor een goede zaak, kunnen een vrijwilligersvergoeding krijgen. 

Waarvoor kun je deze vergoeding krijgen?

Je kunt je inzetten als vrijwilliger voor een organisatie zonder winstoogmerk. Dat kan zijn: een vzw, een feitelijke vereniging zonder winstoogmerk (zoals een wijkcomité), een stichting van openbaar nut (zoals Artsen zonder grenzen) of een openbaar bestuur (zoals een school of een bibliotheek). 

 

Opgelet

Sinds het nieuwe Wetboek van vennootschappen en verenigingen ingevoerd werd, mogen vzw’s onbeperkt commerciële activiteiten hebben en winst maken (zolang dat gebeurt in functie van hun belangeloos doel en ze de winst niet uitkeren). Een vereniging die hoofdzakelijk commerciële activiteiten heeft, kan onderworpen worden aan de vennootschapsbelasting. In dat geval zullen de vrijwilligersvergoedingen die ze betaalt niet vrijgesteld zijn van belastingen. 

Voorwaarden en wettelijke bepalingen

Zoals het woord zegt, gebeurt vrijwilligerswerk op vrijwillige basis. Er mag geen sprake zijn van een verplichting.   

De organisatie waarvoor je je inzet mag geen winstoogmerk hebben. Dat kan een vzw zijn, een feitelijke vereniging zonder winstoogmerk (zoals een wijkcomité), een stichting van openbaar nut (zoals Artsen zonder grenzen) of een openbaar bestuur (zoals een school of een bibliotheek). 

Je moet minstens 16 worden in de loop van het kalenderjaar. 

Als vrijwilliger kun je een forfaitaire kostenvergoeding krijgen of een vergoeding voor je werkelijke kosten

  • De forfaitaire vergoeding is in 2019 maximum 34,71 euro per dag en 1388,40 euro per jaar. Deze maxima gelden per vrijwilliger, ongeacht of je je inzet voor één of meer organisaties. 
  • Voor vrijwilligers in de sportsector, in de dag- en nachtopvang van hulpbehoevende personen en bij het niet-liggend ziekenvervoer is het maximum 34,71 euro per dag en 2549,90 euro per jaar.  
  • De organisatie kan ook je werkelijke kosten terugbetalen. In dat geval moet je haar bewijsstukken (treintickets, kasbonnetjes, …) bezorgen.  Als je een kilometervergoeding krijgt, bedraagt die maximaal 0,3653 euro per kilometer voor verplaatsingen met de auto en 0,24 euro per per kilometer voor verplaatsingen met de fiets (bedragen geldig tot 30 juni 2019). 
  • Je mag tijdens hetzelfde kalenderjaar geen forfaitaire én reële kostenvergoedingen krijgen (ook niet als je voor verschillende organisaties werkt). Behalve vervoerskosten, die mag je tot maximum 2000 keer het bedrag van de kilometervergoeding voor de wagen cumuleren met forfaitaire vergoedingen.  

Indien een van deze voorwaarden niet vervuld is, zal de vergoeding onderworpen worden aan de betaling van belastingen en sociale bijdragen. 

De organisatie waarvoor je je inzet heeft een aantal verplichtingen

Ze moet je informeren over  

  • haar rechtsvorm 
  • haar doel 
  • de naam of namen van de verantwoordelijken 
  • welke verzekeringen ze voor haar vrijwilligers heeft afgesloten 
  • welke kosten ze terugbetaalt 
  • dat je de informatie waartoe je toegang krijgt discreet moet behandelen en eventueel geheim moet houden.

Ze moet zich verzekeren tegen haar burgerlijke aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door vrijwilligers. 

Als de organisatie onder het Vlaams decreet betreffende het georganiseerde vrijwilligerswerk in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin valt, moet ze ook een verzekering afsluiten voor 

  • de burgerlijke aansprakelijkheid van de vrijwilligers voor schade, toegebracht aan de organisatie, aan andere vrijwilligers of aan derden tijdens de uitvoering van het vrijwilligerswerk of op de weg naar en van het vrijwilligerswerk;  
  • de lichamelijke en materiële schade, geleden door vrijwilligers bij ongevallen tijdens de uitvoering van het vrijwilligerswerk of op de weg naar en van het vrijwilligerswerk 
  • beroepsziekten 

De organisatie moet een “nominatieve lijst” bijhouden, waarin ze per kalenderjaar voor elke vrijwilliger de toegekende kostenvergoedingen vermeldt. Deze lijst moet ze kunnen voorleggen aan de Inspectie van de RSZ.

Impact op sociale zekerheid

Je betaalt geen sociale bijdragen op vrijwilligersvergoedingen betaald door verenigingen die geen of enkel bijkomstig commerciële activiteiten verrichten. Dat brengt mee dat je er ook geen rechten mee opbouwt in de sociale zekerheid, bijvoorbeeld in de werkloosheid.  

Belastingen

Je betaalt geen belastingen op vrijwilligersvergoedingen. 
 

Opgelet

Sinds het nieuwe Wetboek van vennootschappen en verenigingen ingevoerd werd, mogen vzw’s onbeperkt commerciële activiteiten hebben en winst maken (zolang dat gebeurt in functie van hun belangeloos doel en ze de winst niet uitkeren).

Een vereniging die hoofdzakelijk commerciële activiteiten heeft, kan onderworpen worden aan de vennootschapsbelasting. In dat geval zullen de vrijwilligersvergoedingen die ze betaalt niet vrijgesteld zijn van belastingen.

Combinatiemogelijkheden?

Inkomsten als zelfstandige  
 
Het spreekt vanzelf dat je als zelfstandige vrijwilligerswerk mag doen.  

Inkomsten als werknemer 
 
Je mag geen arbeidsovereenkomst hebben met de organisatie waarvoor je vrijwilligerswerk doet, tenzij de vrijwilligersactiviteiten niet in het verlengde liggen van de activiteiten die je doet in loondienst. 

Bijklussen 
 
Je mag niet tegelijkertijd verenigingswerk en vrijwilligverswerk doen voor dezelfde organisatie, tenzij je voor het vrijwilligerswerk geen enkele vergoeding krijgt. 

Inkomsten uit auteursrechten of naburige rechten 

Als je werken creëert of uitvoert of muziek- of filmopnames maakt die beschermd zijn door het auteursrecht of door naburige rechten, en je geeft toelating aan anderen om je werk te exploiteren (te kopiëren, publiceren, opvoeren, uitzenden enz.), kun je daarvoor, bovenop de vergoeding voor je prestatie, auteursrechten of naburige rechten krijgen. 

KVR 
 
Je kunt prestaties waarvoor je een KVR krijgt combineren met prestaties waarvoor je een vrijwilligersvergoeding krijgt, maar niet dezelfde dag.  

Je kunt beiden ook niet combineren tijdens hetzelfde jaar, tenzij de prestaties als vrijwilliger niet-artistiek zijn. 

Pensioen 
 
Als gepensioneerde werknemer, zelfstandige of ambtenaar, heb je geen toelating nodig van de pensioendienst om vrijwilligerswerk te doen.  

De vrijwilligersvergoeding heeft ook geen invloed op je pensioen. Wat gepensioneerde ambtenaren betreft, geldt dit enkel voor het nominaal pensioen, niet voor het supplement om het gewaarborgd minimumpensioen te bereiken.  

Werkloosheid 
 
De vrijwilligersvergoeding heeft geen invloed op je werkloosheidsuitkering. Maar je hebt de toestemming van de RVA nodig om vrijwilligerswerk te doen. Zie daarover infoblad voor werknemers T42 op de site van de RVA.

Arbeidsongeschiktheidsuitkering 
 
Als je een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgt (als werknemer of als zelfstandige), vraag je best de toestemming van de adviserende geneesheer van je mutualiteit om vrijwilligerswerk te doen. De vrijwilligersvergoeding heeft geen invloed op je uitkering. 

Loopbaanonderbreking 
 
Tijdens de loopbaanonderbreking mag je vrijwilligerswerk doen. 

Tijdskrediet 
 
Je mag tijdskrediet combineren met vrijwilligerswerk. 

Leefloon 

Je mag werken met een vrijwilligersvergoeding als je een leefloon krijgt, op voorwaarde dat dat je beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt niet belet. Je moet vooraf het OCMW informeren. De vrijwilligersvergoeding heeft geen invloed op je leefloon. 

Inkomensvervangende tegemoetkoming en integratietegemoetkoming voor personen met een handicap 
 
Als je een tegemoetkoming krijgt als persoon met een handicap, mag je vrijwilligerswerk doen. Je moet deze activiteit niet aangeven bij de Dienst tegemoetkomingen en de vrijwilligersvergoeding heeft geen invloed op de bedragen die je ontvangt. 

Internationaal 

De Belgische vrijwilligerswet is van toepassing op vrijwilligerswerk in het buitenland dat vanuit België georganiseerd wordt. De vrijwilliger kan wel geconfronteerd worden met specifieke regels en wetten van dat land.