Sociale zekerheidsbijdragen worden niet gezien als belastingen, al lijken ze er wel op.

Sociale bescherming & sociale zekerheidsbijdragen

In België kennen we een uitgewerkt systeem van “sociale bescherming” voor zij die arbeid verrichten. Die bescherming gebeurt door een sociaal statuut (statuut van werknemer, zelfstandige of ambtenaar, zie verder).

Om te kunnen genieten van sociale bescherming, moeten er sociale zekerheidsbijdragen betaald worden. Deze zijn afhankelijk van het stelsel waaronder men valt.

Deze sociale zekerheidsbijdragen zijn verplichte bijdragen. Ze worden ingehouden of betaald en moeten een inkomen en/of verzorging garanderen voor individuen of gezinnen die, tijdelijk of blijvend, niet (langer) in staat zijn om zelf (voldoende) inkomen en/of verzorging te voorzien. 
 

Voorbeeld

Betalen van pensioen van een gepensioneerde arbeider, het betalen van “kinderbijslag” (nu groeipakket) voor ouders, het betalen van een werkloosheidsvergoeding of vergoedingen bij arbeidsongeschiktheid.

Hierbij wordt het “verzekeringsprincipe” gehanteerd: de werkende bevolking betaalt bijdragen die gebruikt worden voor huidige uitgaven en tegelijkertijd verzekert dat ze ervan kunnen genieten indien ze het nodig hebben.

Welke stelsels bestaan er?

Er bestaan drie stelsel in de sociale zekerheid. Zowel het systeem van betalen van sociale zekerheidsbijdragen als de bescherming die men kan genieten, hangt af van het stelsel waaronder men valt:

  • Stelsel van werknemers
  • Stelsel voor zelfstandigen
  • Stelsel van ambtenaren    
     

Werkgevers

Heb je werknemers in dienst dan zal je geconfronteerd worden met de sociale bijdrage van jouw werknemers. In dit luikje overlopen we de krachtlijnen die je in acht moet nemen wanneer je geconfronteerd wordt met sociale bijdragen.

Per kwartaal

Per kwartaal moet je als werkgever het verschil betalen tussen het totaal van de maandelijkse voorschotten en het totaal te betalen bijdragenbedrag voor een bepaald kwartaal.

Per maand

Per maand kan het zijn dat je een voorschot aan sociale bijdrage moet betalen aan de RSZ. Deze voorschotten zijn verplicht wanneer het totaal van aan bijdragen voor het voorlaatste kwartaal meer dan 4.000 euro bedraagt.

bijv. In juli 2023 moet je nagaan of je in het eerste kwartaal van dit jaar meer dan 4.000 euro aan sociale bijdrage verschuldigd bent aan de RSZ. 

De meeste werkgevers zijn voorschotten verschuldigd aan de RSZ. Het bedrag van de voorschotten wordt door de RSZ berekend en aan de werkgever of zijn sociaal secretariaat meegedeeld.

Maandelijks moet je het volgende in de gaten houden:

  • Als werkgever zal je maandelijks patronale bijdrage betalen op het loon van je werknemer; 
  • Als werkgever houd je maandelijks de werknemersbijdrage af van het loon;
  • Het totaal van de werknemersbijdrage en de patronale bijdrage ben je als werkgever verschuldigd aan de RSZ.

Voor meer informatie over de werking, bezoek zeker de volgende pagina van de RSZ

Werknemers

Als werknemer kan je sociale bijdrage afhangen van in welke sector je werkt en of je als kunstenaar of arbeider werkt.

De werknemersbijdragen in de privésector bedragen 13,07% van jouw brutoloon. Als arbeider of kunstenaar berekent men de socialezekerheidsbijdragen op het brutoloon plus 8%

Zelfstandige

De bijdragen die je moet betalen, zijn een percentage van je beroepsinkomsten. Dit percentage verschilt naargelang je bijdragecategorie en je inkomen.

Het gaat om de brutoberoepsinkomsten, verminderd met de beroepskosten en beroepsverliezen. Die beroepsinkomsten worden vastgesteld door de belastingsadministratie.

Je definitieve bijdragen worden berekend op je inkomsten van het jaar zelf. Je zal dus bijvoorbeeld je bijdragen voor 2022 betalen op basis van je inkomsten van 2022.

Je socialeverzekeringsfonds zal je definitieve bijdragen pas kunnen bepalen als het je inkomsten voor dat jaar kent. En de beroepsinkomsten van dat jaar worden pas een of twee jaar later (in de meeste gevallen) door de fiscus vastgesteld.

Voor meer informatie over het zelfstandige statuut, bekijk zeker ook onze pagina!

Verschil met belastingen

Sociale zekerheidsbijdragen worden niet gezien als belastingen, al lijken ze er wel op. Zo zijn ze bijv. ook verplicht en opgelegd door de overheid. Het verschil zit onder meer in:

  • het feit dat sociale zekerheidsbijdragen een specifieke bestemming hebben en niet dienen om de vooraf onbepaalde algemene uitgaven van de overheid te dekken.
  • de manier van invorderen (bij belastingen wordt onmiddellijk een aanslagbiljet met bevel tot betalen verstuurd, bij sociale zekerheidsbijdragen krijgt men eerst een uitnodiging tot betaling en vervolgens eventueel pas een dwangbevel)