Het VK behoort sinds 1 januari niet meer tot de interne markt van de douane-unie. Douaneverplichtingen rond de in- en uitvoer van goederen zijn van toepassing.

De Handels en Samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK voorziet enkel in een vrijstelling van tariefheffingen en quota maar niet in een vrijstelling van de douaneformaliteiten. Als je goederen invoert uit het VK of goederen uitvoert naar het VK passer je langs de douane. Voor elke beweging heb je aangiftes. Goederen voor persoonlijk gebruik moet je niet aangeven. Neem je eten of drank mee, kijk dan zeker eens naar deze pagina.

Douaneverplichtingen invoer

Om te bepalen wie wat op zich neemt bij een invoer van goederen, kijk je naar de Incoterms. Incoterms zijn clausules in de overeenkomst met de verkoper die bepalen wie welke formaliteiten vervult. Je kiest samen met de andere contractpartij (de Britse handelaar) welke formule gewenst is. 

Bij een invoer van goederen uit het VK (bijvoorbeeld aankoop van instrumenten of beeldende kunstwerken bij een galerie) is er een aangifte via het online-systeem Entry Summary Declaration. In principe vervult de Britse uitvoerder dit (kijken naar Incoterms). Als je in het kader van je professionele activiteiten goederen aankoopt vanuit het VK, dan ben je een marktdeelnemer en heb je ook een EORI-nummer (Economic Operator Registration and Identification) nodig. Dit is een identificatienummer bij de douane. Dit nummer kan je online aanvragen via de website van de FOD Financiën.

Aangekomen bij de douane vallen de goederen onder een tijdelijke opslag en doet zij een risicoanalyse. De goederen worden gecontroleerd of zij gevaarlijk zijn voor de mens, milieu, dier of samenleving.

Na die controle neemt de douane een beslissing om de goederen in het verkeer te laten of onder een bijzondere regeling te plaatsen.

Volgend stappenplan van FI&T geeft je meer inzicht bij de invoer van goederen.

Bij de invoer van Britse goederen is er in principe btw verschuldigd door de Belgische invoerder. Deze btw kan niet meer gerecupereerd worden via de online toepassing VAT REFUND maar zal bij de Britse belastingdienst aangevraagd moeten worden. Als een Britse leverancier zich in België identificeert voor btw-doeleinden dan kan de Britse leverancier de btw op zich nemen. Dit is trouwens een verplichting bij de levering van goederen met installatie of montage. De Europese Commissie heeft een handige leidraad gepubliceerd rond btw en de brexit

De TCA voorziet dat er geen tarief- of quotaheffingen van toepassing zijn. Bij het vervoer van goederen kunnen er wel bijkomende kosten van toepassing zijn.

Bij het vervoeren van exotische fauna en flora kan het zijn dat je een invoervergunning-CITES moet aanvragen via de FOD Volksgezondheid. De Britse vervoerder zal eveneens een Export permit (of notification) moeten bekomen via de Animal and Plant Health Agency. Deze invoervergunning heb je nodig bij transport van goederen die materialen bevatten van een beschermde dier- of plantsoort (zoals bijv. ivoor, pernambuco hout, koraal...). Dit materiaal kan verwerkt zijn in muziekinstrumenten. Pearle heeft hierover een handige brochure uitgewerkt.

Te ingewikkeld? Doe beroep op een douanevertegenwoordiger.

Douaneverplichtingen uitvoer

Om te bepalen wie wat op zich neemt bij een uitvoer van goederen, kijk je naar de Incoterms. Incoterms zijn clausules in de overeenkomst met de koper die bepalen wie welke formaliteiten vervult. Je kiest samen met de andere contractpartij (de Britse koper) welke formule gewenst is. 

Voor de uitvoer van goederen buiten de EU (bijvoorbeeld verkoop van Belgische muziekinstrumenten of beeldende kunstwerken), zijn er douaneverplichtingen die je moet volgen. 

Als je goederen uit de EU wilt exporteren, vraag je een EORI-nummer (Economic Operator Registration and Identification) aan. Dit is een identificatienummer bij de Belgische douane. Je kan dit online aanvragen via de FOD Financiën.

Daarnaast moet je een aangifte doen via het online aangiftesysteem van de douane: Paperless Douane en Accijnzen (PLDA)

De goederen worden aangegeven bij het douanekantoor voor uitvoer (aan een laad-of losplaats). Zij zullen net zoals bij een invoer onderworpen worden aan een risicoanalyse. Na deze controle worden de goederen naar het kantoor van uitgang gebracht. Dit kantoor zal de goederen van het grondgebied van de EU verwijderen en zal je hiervan op de hoogte brengen.

Voor goederen die worden uitgevoerd moet er geen btw aangerekend worden. Je zal wel het bewijs moeten leveren dat de goederen het grondgebied van de Unie verlaten hebben. Dit doe je via een Exemplaar 3. Het Exemplaar 3 is een onderdeel van het Enig document (= officiële model van de douane dat gebruikt wordt bij een uitvoer). Dit document wordt automatisch aangemaakt door de douane en gebeurt elektronisch.

Meer info over de uitvoer van goederen na de brexit via de website van Flanders Investment and Trade. Je kan ook deze handige brochure gebruiken.

Ondernemingen die op regelmatige basis goederen exporteren buiten de Unie, kunnen een registratie aanvragen als Authorised Economic Operator. Op basis van deze registratie worden de goederen van je onderneming aan een minder strenge controle onderworpen. Je bent dan een betrouwbare partner voor de douane.

De invoerverplichtingen in het VK vallen in principe ten laste van de Britse koper (kijken naar Incoterms).

Indien je als verkoper de goederen ook in het VK zelf op de markt wil brengen, zal je een Brits btw-nummer en een Brits EORI-nummer moeten aanvragen. Daarnaast moet je Britse invoeraangiftes indienen en de zending registreren via Import Control System (ICS). De Britse overheid heeft ook een handige checklist-pagina.

De TCA voorziet dat er geen tarief- of quotaheffingen van toepassing zijn.

Voor bepaalde cultuurgoederen moet je wel een uitvoervergunning hebben om ze van het EU-grondgebied uit te voeren. De uitvoervergunning heb je nodig bij:

  • Schilderijen die minstens 150.000 euro waard zijn,
  • Meubelen van meer dan 50 jaar oud, 
  • Boeken die meer dan 100 jaar oud zijn en meer dan 50.000 euro waard zijn,
  • Gedrukte geografische kaarten die meer dan 200 jaar oud zijn en meer dan 15.000 euro waard zijn,
  • Fotoafdrukken die meer dan 15.000 euro waard zijn
  • ...

Voor een overzicht van deze cultuurgoederen raadpleeg je de bijlage van Verordening (EG) nr. 116/2009.

Te ingewikkeld? Doe beroep op een douanevertegenwoordiger.

Diensten

Als je diensten levert in het VK (bijvoorbeeld het verhuren van kunstwerken aan een Brits museum) dan is de btw verschuldigd in het VK.

  • In een B2B-context is btw verschuldigd volgens de plaats waar de dienst wordt verstrekt (het VK).
  • In een B2C-context is btw verschuldigd waar de consument is gevestigd (het VK).

De TCA voorziet dat diensten na de brexit vrij geleverd kunnen worden. Bovendien geldt het non-discriminatiebeginsel zodat Europese dienstverrichters niet benadeeld mogen worden ten opzichte van hun Britse collega's (en omgekeerd).

Intracommunautaire handelingen

Bij het verrichten van diensten in het buitenland (binnen de Europese Unie) moet je voor btw-doeleinden bijhouden aan welke btw-plichtige klanten je deze diensten levert. Dit noemen we een opgave van intracommunautaire handelingen

Om de gegevens van je klanten te controleren kan je beroep doen op het Europese VIES-systeem. In dit systeem kan je de gegevens van je klant opzoeken en deze in het geval van een controle door de belastinginspectie aanleveren.

Na de brexit zullen de gegevens van btw-plichtigen uit het VK niet meer te raadplegen zijn via dit Europees systeem. De FOD Financiën raadde je dan ook aan om voor het einde van het jaar 2020 de gegevens van je btw-plichtige klanten uit het VK op te zoeken en deze via screenshots bij te houden voor een periode van 7 jaar (dit is de periode waarin een belastingcontrole kan plaatsvinden).

Douanevergunning: ATA Carnet

Naast ingewikkelde invoer- en uitvoerverplichtingen bestaat er ook een mogelijkheid om gebruik te maken van een specifieke vergunning die je toelaat om je goederen over de grens mee te nemen zonder import-/exportregels. Voor de Britse douanedienst vraag je sinds 1 januari 2022 een GMR-nummer aan. 

Als je tijdelijk goederen wilt meenemen van of naar de EU, kan je via een ATA Carnet werken. Dit internationaal document wordt erkend in 78 landen waaronder het VK en België, en laat toe dat goederen tijdelijk uitgevoerd worden.

Meer over het ATA-carnet lees je hier.

De goederen die je tijdelijk met zo’n Carnet kan uitvoeren zijn wel beperkt.

Voor culturele manifestaties kan het Carnet gebruikt worden voor:

  • Beroepsuitrusting (bijvoorbeeld: instrumenten, filmmateriaal);
  • Goederen om in een tentoonstelling, beurs, bijeenkomst of dergelijk evenement te worden vertoond of gebruikt;
  • Kunstvoorwerpen die voor een tentoonstelling, met het oog op de verkoop, worden ingevoerd;
  • Films, magneetbanden en gemagnetiseerde films die van een geluidsspoor worden voorzien, mits zij niet bestemd zijn om tegen betaling aan het publiek te worden getoond;
  • Positieve cinematografische films, afgedrukt en ontwikkeld, voor vertoning voorafgaand aan commercieel gebruik.

Het ATA Carnet is 1 jaar geldig vanaf de uitgiftedatum en kan ook gebruikt worden voor manifestaties in andere landen die dit document erkennen. Je kan het Carnet meerdere malen gebruiken. De aanvraag gebeurt online via e-ata.eu (duurtijd aanvraag: 2 à 3 werkdagen) en heeft een vaste prijs van € 200 (+ € 50 waarborg) +  toeslag in functie van de goederenwaarde:

Variabele prijs in functie van waarde van het Carnet :

  • Waarde materiaal lager dan 25.000,00 EUR                    suppl. 0,839%
  • Waarde materiaal van 25.000,00 tot 74.999,99 EUR       suppl. 0,655%
  • Waarde materiaal van 75.000,00 tot 249.999,99 EUR     suppl. 0,419%
  • Waarde materiaal gelijk of hoger dan 250.000,00 EUR    suppl. 0,276%

Als je toch goederen verkoopt in het VK (bijv. een band verkoopt bij haar optreden wat platen en t-shirts), dan dien je een invoeraangifte in het VK in. Bij de grensovergang meldt je dit samen met het ATA-carnet. De douane zal ook een uitvoeraangifte opmaken.

Naast het ATA Carnet zijn er nog andere vergunningen die je kan gebruiken als je regelmatig goederen importeert of exporteert. 

De procedure via ATA Carnet is van toepassing sinds 1 januari 2021. Als Belgische goederen nog voor de brexit in het VK zijn haal je ze terug naar België (na de brexit), via een bewijs van herkomst (T2L document). Op die manier toon je aan dat de goederen behoren tot de Europese Unie en dien je bij een latere ‘invoer’ geen importtarieven te betalen (zie 6. Terugkerende goederen).

Terugkerende goederen

Indien EU-goederen tijdelijk voor de brexitdatum naar het VK werden vervoerd (bijvoorbeeld een Belgisch museum heeft een bruikleenovereenkomst met een Brits museum om enkele kunstwerken tijdelijk in het VK te exposeren), dan haal je die goederen terug via de procedure van terugkerende goederen. De EU heeft dit bevestigd in haar handleiding bij douaneformaliteiten.

Voor zover de termijn van 3 jaar niet is overschreden kunnen de goederen terug toegelaten worden op het grondgebied van de Unie zonder invoerrechten te betalen. Je zal wel informatie moeten aanreiken waaruit blijkt dat de goederen tijdelijk werden getransporteerd naar het VK (bijvoorbeeld bruikleencontract, bewijs van vervoer...). 

Aan de douane kan je ook een specifiek document (T2L document) aanvragen waarmee je het bewijs levert dat de goederen Europese eigendom zijn. Je vraagt dit aan op het moment dat de goederen het grondgebied van de EU verlaten. Op die manier vermijd je aan de grens invoerrechten te betalen als je die Belgische goederen terug naar België brengt. Het bewijs van eigendom lever je dan met een T2L-attest (= herkomstdocument).

Andere bronnen

De Algemene Administratie Douane en Accijnzen heeft een nota opgesteld met meer info. Op de website van Flanders Investment & Trade kan je nuttige info vinden rond de in- en uitvoer van goederen.

Om je te helpen bij je douaneverplichtingen kan je beroep doen op een erkende douanevertegenwoordiger. Voor vertegenwoordigers in het VK kan je een lijst met customs agents raadplegen.

Pearle stelde eveneens een handige FAQ op rond oa. de in- en uitvoer van muziekinstrumenten.

Kom je regelmatig in aanraking met de douane? Vlaio organiseert een reeks van opleidingen rond de import en export van goederen, specifiek ontwikkeld rond de brexit.