Om beschermde werken, prestaties of opnames te gebruiken, is de toelating nodig van degene die de rechten bezit. De vergoeding die hij daarvoor kan vragen zijn auteursrechten of naburige rechten. 

Waarvoor kun je deze vergoeding krijgen?

Als je rechten overdraagt op werken, prestaties of opnames die beschermd zijn door het auteursrecht of als je werken creëert of uitvoert of muziek- of filmopnames maakt die beschermd zijn door het auteursrecht of door naburige rechten, en je geeft toelating aan anderen om je werk te exploiteren (te kopiëren, publiceren, opvoeren, uitzenden enz.), kun je daarvoor, bovenop de vergoeding voor je prestatie, auteursrechten of naburige rechten krijgen. 

Voorwaarden en wettelijke bepalingen

De werken, prestaties of opnames zijn beschermd door het auteursrecht of door naburige rechten en je draagt rechten over aan derden. 

Impact op sociale zekerheid

Op auteursrechten en naburige rechten betaal je geen sociale bijdragen en je bouwt er dus ook geen rechten in de sociale zekerheid mee op.  

Er zijn uitzonderingen op deze regel: 

Als je auteursrechten voortvloeien uit een zelfstandige beroepsactiviteit en je hebt geen sociaal statuut dat minstens gelijkwaardig is met het sociaal statuut van de zelfstandigen (bijvoorbeeld als minstens halftijdse werknemer), moet je aansluiten bij een sociale kas voor zelfstandigen.  

Als je naburige rechten voortvloeien uit een zelfstandige beroepsactiviteit moet je (ongeacht je sociaal statuut) aansluiten bij een sociale kas voor zelfstandigen.  

De auteursrechten en naburige rechten tellen tot een bedrag van 61.200 euro per jaar (inkomsten 2019) niet mee voor de berekening van je sociale bijdragen als zelfstandige. Die bijdragen worden immers berekend op de beroepsinkomsten, terwijl auteurs- en naburige rechten tot 61.200 euro per jaar (in 2019) roerende inkomsten zijn. 

Als je auteursrechten of naburige rechten voortvloeien uit prestaties verricht in het kader van een arbeidsovereenkomst, kunnen ze als loon beschouwd worden. Elementen waar de RSZ rekening mee houdt zijn onder meer: 

  • of de betaling van de rechten opgenomen is in de arbeidsovereenkomst of collectieve arbeidsovereenkomst, en 
  • of de vergoeding samen met het loon en gedurende de effectieve tewerkstelling wordt betaald.  

Belastingen en btw

Belastingen 

Inkomsten uit auteursrechten en naburige rechten worden tot 61.200 euro per jaar (inkomsten 2019) belast als roerende inkomsten.

Tot een bedrag van 16.320 euro (in 2019) mag je forfaitair 50% kosten aftrekken. Je kunt ook kiezen voor de aftrek van reële kosten. Op het saldo betaal je 15 % belastingen. 

De betaler houdt een roerende voorheffing in en stort de belastingen door aan de fiscus.  

Btw  

Het btw-tarief voor de overdracht van auteursrechten en naburige rechten is 6%, behalve wanneer het gaat over computerprogramma’s of reclame, waarvoor het standaardtarief van 21% geldt. 

Uitgave-contracten gesloten tussen uitgevers en natuurlijke personen zijn vrijgesteld van btw. 

Combinatiemogelijkheden

Inkomsten als werknemer   
  
Je kunt auteursrechten en naburige rechten combineren met inkomsten als werknemer.     

Inkomsten als zelfstandige   
  
Je kunt auteursrechten en naburige rechten combineren met inkomsten als zelfstandige.     

Pensioen  
  
Inkomsten uit auteursrechten en naburige rechten hebben geen invloed op je pensioen. Voor gepensioneerde ambtenaren geldt dit voor je nominaal pensioen, niet voor het supplement op je pensioen.   

Werkloosheid  
  
Als je netto-inkomsten uit auteursrechten (dus na aftrek van de forfaitaire of reële kosten) en eventuele andere inkomsten behalve lonen, per jaar hoger zijn dan 4.446 euro (in 2019), dan zal het overschrijdende bedrag afgetrokken worden van je uitkering.

Bijklussen 

Je kunt onbelast bijklussen via het zogeheten verenigingswerk, occasionele diensten aan burgers en de deeleconomie.   

Voor verenigingswerk en occasionele diensten aan burgers, moet je 4/5e werken als werknemer, zelfstandige in hoofdberoep of gepensioneerd zijn. Voor de deeleconomie geldt deze beperking niet.   

KVR (kleine vergoedingsregel) 

Als je artistiek werk doet in opdracht, kun je binnen bepaalde grenzen vergoed worden met de KVR (kleine vergoedingsregeling).  Daarvoor heb je een kunstenaarskaart nodig, die je kunt aanvragen bij de Commissie Kunstenaars. 

Vrijwilligersvergoeding 

Je kunt je inzetten als vrijwilliger voor een organisatie zonder winstoogmerk. Dat kan een vzw zijn, een feitelijke vereniging zonder winstoogmerk (zoals een wijkcomité), een stichting van openbaar nut (zoals Artsen zonder grenzen) of een openbaar bestuur (zoals een school of een bibliotheek). 

Opgelet: Sinds het nieuwe Wetboek van vennootschappen en verenigingen ingevoerd werd, mogen vzw’s onbeperkt commerciële activiteiten hebben en winst maken (zolang dat gebeurt in functie van haar belangeloos doel en ze de winst niet uitkeert). Een vereniging die hoofdzakelijk commerciële activiteiten heeft, kan onderworpen worden aan de vennootschapsbelasting. In dat geval zullen de vrijwilligersvergoedingen die ze betaalt niet vrijgesteld zijn van belastingen. 

Arbeidsongeschiktheidsuitkering 

Auteursrechten en naburige rechten hebben geen invloed op je arbeidsongeschiktheidsuitkering. 

Opgelet: Als je tijdens je arbeidsongeschiktheid werken wil creëren of uitvoeren of opnames maken, heb je in principe de toelating nodig van de adviserend geneesheer van je mutualiteit en kan de vergoeding die je krijgt voor je prestaties wél een invloed hebben op je uitkering. 

Loopbaanonderbreking en tijdskrediet 

Auteursrechten en naburige rechten hebben geen invloed op je onderbrekingsuitkering. 

Opgelet: Als je tijdens de loopbaanonderbreking werken creëert of uitvoert of opnames maakt, kan de vergoeding die je krijgt voor je prestaties wél een invloed hebben op je uitkering. 

Internationaal

Sociale bijdragen 

Blijf je in België en ontvang je een vergoeding voor de overdracht van je auteursrechten of naburige rechten? Dan is het Belgische socialezekerheidsstelsel van toepassing. 

Inkomstenbelastingen 

Als je auteursrechten of naburige rechten krijgt uit het buitenland, duikt het probleem van de dubbele belastingen op. Om dat tegen te gaan, sluiten landen dubbelbelastingverdragen. In veel verdragen die België gesloten heeft is bepaald dat degene die de auteursrechten of naburige rechten betaalt in zijn land een bronbelasting moet betalen. In dat geval kun je de in het buitenland betaalde belasting verrekenen met de belasting die je in België moet betalen. 

Wanneer de rechten afkomstig zijn uit een land waarmee België geen dubbelbelastingverdrag gesloten heeft en de inkomsten al in het bronland belast zijn geweest, dan past België een gedeeltelijke vrijstelling toe.